альдол-кратон конденсацияланиш реакцияларининг ишқорий муҳитдаги механизми

DOC 530.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403431017_45806.doc r c c h o h h c h 3 c h o > c h 3 c h 2 c h o > c h 3 - c o - c h 3 > c h 3 c h 2 c o o r c h 3 - c - c h 2 - c - c h 3 o o c h 3 - c h 2 - c o h c h 3 - c h 2 - c o h n a o h c h 3 - c h 2 - c h - c h - c o h c h 3 h o c h 3 c h o c h 3 c o h h c h 2 c o h 2 1 2 3 4 3 - g i d r o k s i b u t a n …
2
o h h - h m e t i l e n k o m p o n e n t n i n g y e n o l f o r m a s i r - c h = c h - o h r - c - c h - c = o h r h r - c h - c h - c - o h o h r h r - c h o h ( 1 ) ( 2 ) h o h r - c h - c h - c = o o h r h a l d o l r - c h - c - c r r - c h - c h - c = o o h r h h r - c h - c h - c = o o h r …
3
арига альдегидлар, кетонлар, мураккаб эфирлар, нитробирикмалар ва амидлар киришади. ана шу бирикмалар таркибида фаоллашган α- водород атоми бўлиб, уларнинг реакцияга киришиш қобилияти қуйидаги тартибда ўзгаради. масалан: алкил гуруҳнинг +j-индукцион эффекти таъсирида карбонил гуруҳнинг мусбат заряд қиймати камайиб боради, натижада карбонил гуруҳга нисбатан α-водород атомининг ҳаракатчанлиги нисбатан камаяди. агар молекулада иккита карбонил гуруҳ ўртасида метилен радикали жойлашган бўлса, бундай ҳолатда метилен гуруҳнинг водород атомлари анча ҳаракатчан бўлиб қолади. масалан, β-дикетонлардаги метилен гуруҳнинг водород атомлари жуда фаолдир: альдегидлар ишқорлар таъсирида конденсацияланиш реакцияларига киришади: бу реакция натижасида таркибида альдегид ва гидроксил гуруҳлари тутган модда - 3-гидрокси пентанал, яъни альдол ҳосил бўлгани учун бундай жараён альдол конденсациялани дейилади. альдол конденсацияланиш ёки бирикишни олиб бориш учун 1 моль альдегидга 0,02 моль ишқорнинг 15% ли эритмаси таъсир эттирилади. агар ишқор эритмасининг миқдори кўп бўлса смола ҳосил бўлиши кузатилади. альдол бирикиш натижасида β-гидрокси карбонилли бирикмалар ҳосил бўлади. альдол конденсацияланиш ёки бирикиш реакциясини 1872 йилда рус кимёгари ва …
4
оладиган карбонил гуруҳ эса карбонил кампонент деб юритилади. масалан: альдол-кратон конденсацияланиш реакциясига альдегидлар билан кетонлар, нитробирикмалар, кетонлар билан кетонлар киришадилар. альдегидлар билан кетонлар реакциясида альдегидлар карбонил компонент вазифасини бажаради, чунки улар кетонларга нисбатан фаол бирикмалар ҳисобланади: кетонларнинг кетонлар билан конденсацияланиш реакциялари юқори ҳарорат ва барий гидроксиди катализаторлиги иштирокида амалга ошади: кратон конденсацияланиш натижасида юқоридаги 4-гидрокси- 4-метилпентанон-2 дан мезитил оксиди ҳосил бўлади: альдол конденсацияланиш ишқорий муҳитда боради ва дастлаб альдегид ёки кетондан с-нуклеофиль карбанион ҳосил бўлади: у карбонил гуруҳга бирикади: ишқорий муҳитда альдол конденсация нуклеофил механизм типи бўйича боради. асос (катализатор) таъсирида метилен компонентнинг α-углерод (1) атомиден протон узилади, бу эса унинг фаоллашувига олиб келади ва у манфий заряди делокаллашган кучли нуклеофил реагент анион (2) га айланади. фаллашган метилен компонент (2) иккинчи молекула альдегид – карбонил компонент (3)нинг углерод атомига бирикади. бунеинг натижасижа анион (4) ҳосил бўлади ва ундан протоннинг ажралиб чиқиши орқали альдол (5) ҳосил бўлади: альдол қиздирилса сув ажралиб …
5
метилен компонент енол шаклга айланади: карбонил группанинг протонланиши α-углерод атомидан протоннинг узилишини осонлаштиради. фаоллашган карбонил компонент (1) енол формадаги (2) метилен компонент билан реакцияга киришади: кислотали шароитда катализланадиган конденсацияланиш реакциялари маҳсулоти бўлган альдолларни айрим пайтларда ажратиб олиш имкони бўлмайди, чунки дегидратацияланиш натижасида α,β-туйинмаган альдегидлар ҳосил бўлади яъни кратон конденсацияланиши амалга ошади. сувнинг кислотали муҳитда альдолдан ажралишини қуйидаги схема кўринишида ифодалаш мумкин: кетонларнинг конденсацияланиши кетонларда борадиган альдол-кратон конденсацияланиш кислотали муҳитда осон боради. уч молекукла ацетоннинг конденсацияланиши натижасида форон ва изофорон ҳосил бўлади: агар ацетон конц. сульфат кислота иштирокида қиздирилса, ароматик бирикма 1,3,5-триметилбензол (мезитилен) ҳосил бўлади: минерал кислоталар ёрдамида борадиган кетонларнинг конденсацияланиш реакциялари қуйидаги механизмда боради: ароматик альдегидлар алифатик кетонлар билан альдол ҳосил қилмасдан тўғридан-тўғри кратон конденсацияланишга киришиб, бензальацетон ёки дибензальацетонни ҳосил қилади: кетонлар ичидаэнг фаоли бу ацетондир. у ишқор катализаторлигидасовуқда ҳам кетол конденсацияланиш натижасида диацетон спиртини ҳосил қилади (унуми 5%): диацетон спиртининг унумини юқори қилиш учун ацетон барий гидроксиди билан бирга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "альдол-кратон конденсацияланиш реакцияларининг ишқорий муҳитдаги механизми"

1403431017_45806.doc r c c h o h h c h 3 c h o > c h 3 c h 2 c h o > c h 3 - c o - c h 3 > c h 3 c h 2 c o o r c h 3 - c - c h 2 - c - c h 3 o o c h 3 - c h 2 - c o h c h 3 - c h 2 - c o h n a o h c h 3 - c h 2 - c h - c h - c o h c h 3 h o c h 3 c h o c h 3 …

DOC format, 530.5 KB. To download "альдол-кратон конденсацияланиш реакцияларининг ишқорий муҳитдаги механизми", click the Telegram button on the left.