asosiy oziqaviy moddalar- oqsillar, yog'lar, karbonsuvlar, mineral moddalar va vitaminlarning biologik roli va asosiy manbalari

PPTX 15 pages 1.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

asosiy oziqaviy moddalar-oqsillar, yog'lar, karbonsuvlar, mineral moddalar va vitaminlarning biologik roli va asosiy manbalari reja oziqaviy moddalarning organizm hayotidagi ahamiyati. oqsillar, yogʻlar va karbonsuvlarning biologik roli va manbalari. mineral moddalar va vitaminlarning organizmdagi roli va manbalari. to‘g‘ri va muvozanatli oziqlanishning ahamiyati. oziqaviy moddalarning organizmdagi ahamiyati oziqaviy moddalarsiz inson organizmi yashay olmaydi. ular organizmga energiya beradi, to‘qimalarni yangilaydi va barcha fiziologik jarayonlarning normal kechishini ta’minlaydi. har bir hujayra, to‘qima va a’zo o‘z faoliyatini davom ettirishi uchun muntazam ravishda oziq moddalarga muhtoj. oziqaviy moddalar asosan besh guruhga bo‘linadi: oqsillar, yog‘lar, uglevodlar (karbonsuvlar), mineral moddalar va vitaminlar. ularning asosiy vazifalari quyidagicha: energiyaviy vazifa: uglevodlar va yog‘lar energiya manbai bo‘lib xizmat qiladi. plastik (qurilish) vazifa: oqsillar tanadagi to‘qimalar, fermentlar, gormonlar va hujayralar tarkibiga kiradi. regulyator (boshqaruvchi) vazifa: vitaminlar va mineral moddalar moddalar almashinuvini, nerv va endokrin tizim faoliyatini boshqarishda ishtirok etadi. himoya vazifasi: ayrim vitaminlar (masalan, c va e) antioksidant sifatida organizmni erkin radikallardan …

2 / 15

lementlarni oladi. oziqaviy moddalarning ahamiyati quyidagi asosiy yo‘nalishlarda namoyon bo‘ladi: 🧬 1. energetik ahamiyati organizm hayot faoliyatini saqlab turish uchun energiyaga muhtoj. uglevodlar – asosiy energiya manbai (1 g = 4 kkal). yog‘lar – eng yuqori energiya manbai (1 g = 9 kkal). oqsillar – zarur holatlarda energiya beradi (1 g = 4 kkal). bu energiya nafas olish, yurak urishi, harakat, tana haroratini saqlash kabi jarayonlarda sarflanadi. oqsillar, yog'lar, karbonsuvlarning biologik roli va manbalari organizmning asosiy oziqaviy moddalari – oqsillar, yogʻlar va karbonsuvlar (uglevodlar) bo‘lib, ular hayot faoliyatining barcha bosqichlarida muhim o‘rin tutadi. ushbu moddalar bir-biri bilan chambarchas bog‘liq holda ishlaydi va organizmning normal rivojlanishini ta’minlaydi. 1. oqsillar (proteylar) biologik roli: oqsillar organizmning asosiy qurilish materiali hisoblanadi. hujayra, to‘qima, ferment, gormon, antitanachalar, gemoglobin, mushak tolalari oqsil tabiatiga ega. fermentlar oqsil tabiatli bo‘lib, barcha kimyoviy reaksiyalarni tezlashtiradi. immun tizim faoliyati uchun zarur bo‘lgan antitanachalar ham oqsillardan tashkil topgan. oqsillar energiya manbai …

3 / 15

nik zarbalardan himoya qiladi. vitaminlar tashuvchisi: yog‘lar a, d, e, k kabi yog‘da eruvchi vitaminlarni organizmga singdirishda muhim rol o‘ynaydi. hujayra membranasi tarkibiy qismi: har bir hujayra devori fosfolipidlardan tashkil topgan. asosiy manbalari: hayvon yog‘lari: sariyog‘, go‘sht yog‘i, sut yog‘i, baliq yog‘i. o‘simlik yog‘lari: kungaboqar, zaytun, paxta, makkajo‘xori, soya yog‘lari. eslatma: o‘simlik yog‘lari foydaliroq, chunki ular to‘yinmagan yog‘ kislotalarga boy bo‘lib, qon tomir kasalliklarining oldini oladi. oqsil, yog'lar, karbonsuvlarning biologik roli va manbalari 🍞 3. karbonsuvlar (uglevodlar) biologik roli: asosiy energiya manbai: 1 g uglevod parchalanganda 4 kkal energiya hosil qiladi. markaziy asab tizimi va miya faoliyati uchun uglevodlar zarur, chunki miya faqat glyukozani energiya sifatida ishlatadi. zahira shakli: ortiqcha uglevodlar jigar va mushaklarda glikogen ko‘rinishida saqlanadi. qurilish funksiyasi: hujayra membranasining ayrim qismlari va dnk, rnk molekulalarida uglevodlar mavjud. asosiy manbalari: oson hazm bo‘ladigan: shakar, asal, mevalar. murakkab uglevodlar: non, makaron, kartoshka, don mahsulotlari, sabzavotlar. eslatma: uglevodlarni haddan ortiq iste’mol …

4 / 15

element asosiy vazifasi asosiy manbalari kalsiy (ca) suyak va tishlarning asosiy tarkibi, qon ivishida ishtirok etadi sut, pishloq, baliq, tuxum qobig‘i fosfor (p) energiya almashinuvida, dnk va rnk tarkibida ishtirok etadi go‘sht, baliq, don mahsulotlari kaliy (k) yurak, asab va mushak faoliyatini boshqaradi mevalar, sabzavotlar, kartoshka, banan natriy (na) suv-tuz muvozanatini ta’minlaydi osh tuzi, dengiz mahsulotlari magniy (mg) yurak ritmini saqlaydi, nerv tizimi uchun muhim yong‘oq, sabzavot, loviya, donlar temir (fe) gemoglobin tarkibiga kiradi, kislorod tashishda ishtirok etadi jigar, go‘sht, ismaloq, olma oltingugurt (s) ayrim aminokislotalar tarkibida mavjud go‘sht, tuxum, loviya mineral moddalar va vitaminlarning organizmdagi roli va manbalari b) mikroelementlar — juda oz miqdorda bo‘lsa-da, hayot uchun zarur: element vazifasi manbalari yod (i) qalqonsimon bez gormonlari sintezi dengiz baliqlari, yodli tuz rux (zn) o‘sish, regeneratsiya, immunitet uchun muhim go‘sht, yong‘oq, tuxum mis (cu) qon hosil bo‘lishida ishtirok etadi jigar, dukkaklilar selen (se) antioksidant, yurak faoliyatini qo‘llaydi donlar, baliq, tuxum …

5 / 15

₁ (tiamin) nerv tizimi va yurak faoliyati uchun zarur donlar, go‘sht, loviya b₂ (riboflavin) ko‘rish, teri va soch sog‘lomligi uchun muhim sut, tuxum, jigar b₆ (piridoksin) oqsil almashinuvi va qon hosil bo‘lish jarayonlarida ishtirok etadi go‘sht, banan, kartoshka b₁₂ (kobalamin) qon hujayralari hosil bo‘lishida, asab tolalari sog‘lomligida ishtirok etadi jigar, go‘sht, tuxum pp (niatsin) energiya almashinuvida ishtirok etadi go‘sht, baliq, non, loviya to'g'ri va muvozanatli ovqatlanishning ahamiyati to‘g‘ri oziqlanish — bu organizmga kerakli oqsil, yog‘, uglevod, vitamin va mineral moddalarni me’yorida va muvozanatli tarzda yetkazib berish demakdir. inson salomatligi, ish qobiliyati va immuniteti bevosita to‘g‘ri ovqatlanishga bog‘liq. to‘g‘ri ovqatlanishning foydasi ✅ moddalar almashinuvi me’yorda kechadi. ✅ immunitet mustahkamlanadi. ✅ yurak, jigar, oshqozon-ichak va asab tizimi sog‘lom ishlaydi. ✅ bolalarda o‘sish va rivojlanish normada kechadi. ✅ ortiqcha vazn yoki semirishning oldi olinadi. ✅ ruhiy holat, diqqat va xotira yaxshilanadi. e'tiboringiz uchun rahmat !!! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy oziqaviy moddalar- oqsillar, yog'lar, karbonsuvlar, mineral moddalar va vitaminlarning biologik roli va asosiy manbalari"

asosiy oziqaviy moddalar-oqsillar, yog'lar, karbonsuvlar, mineral moddalar va vitaminlarning biologik roli va asosiy manbalari reja oziqaviy moddalarning organizm hayotidagi ahamiyati. oqsillar, yogʻlar va karbonsuvlarning biologik roli va manbalari. mineral moddalar va vitaminlarning organizmdagi roli va manbalari. to‘g‘ri va muvozanatli oziqlanishning ahamiyati. oziqaviy moddalarning organizmdagi ahamiyati oziqaviy moddalarsiz inson organizmi yashay olmaydi. ular organizmga energiya beradi, to‘qimalarni yangilaydi va barcha fiziologik jarayonlarning normal kechishini ta’minlaydi. har bir hujayra, to‘qima va a’zo o‘z faoliyatini davom ettirishi uchun muntazam ravishda oziq moddalarga muhtoj. oziqaviy moddalar asosan besh guruhga bo‘linadi: oqsillar, yog‘lar, uglevodlar (karbonsuvlar), min...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "asosiy oziqaviy moddalar- oqsillar, yog'lar, karbonsuvlar, mineral moddalar va vitaminlarning biologik roli va asosiy manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy oziqaviy moddalar- oqsil… PPTX 15 pages Free download Telegram