muhandislik faoliyatida individual tipologik xususiyatlar

PDF 4 pages 199.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.9 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

9-mavzu. muhandislik faoliyatida individual tipologik xususiyatlar (2 soat) reja. 9.1. umumiy va maxsus qobiliyatlar qobiliyat shaxs faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblab, zarur bilim, ko’nikma va malakalarni egallash- ning o’sishida yuzaga chiqadigan farqlarda namoyon bo’ladigan individual-psixologik xususiyatdir. qobiliyat individual-psixologik xususiyat bo’lib, bir odamning boshqa bir odamdan farq qiladigan belgilari sifatida ta’riflanadi. qobiliyat umumiy va maxsus turga bo’linadi. shaxsning umumiy qobiliyati yoki umumiy fazilati muayyan psixologik ko’rinishlarga ega bo’lib, ularni tadqiq qilishga psixo- loglar allaqachon kirishgan. shaxsning aniq faoliyat sharoitida qobiliyat sifatida namoyon bo’ladigan umumiy fazilatlari jumlasiga odamlarning uch tipdan bittasiga mansubligini ko’rsatadigan individual-psixologik fazilat kiradi. iste’dod, uning tuzilishi va paydo bo’lishi. qobiliyat taraqqiyotining yuksak bosqichi iste’dod deb ataladi. psixologik adabiyotlarda unga turlicha ta’rif berilishiga qaramay, uning asosiy belgilar ta’kidlab o’tiladi. chunonchi, shaxsga qandaydir murakkab mehnat faoliyatini muvaffaqiyatli, mustaqil va original tarzda bajarish imkonini beradigan qobiliyatlar maj- muasi iste’dod deyiladi. muhandis kadrlari faoliyatida qobiliyat asosiy o’rinni egallaydi. chunki har bir kadrning …

2 / 4

xossalariga ega bo‘ladi. psixologiya fanida qobiliyatlar quyidagicha tavsiflanadi: tabiiy qobiliyatlar odamlar va hayvonlar uchun xos bo‘lib, idrok qilish xotirada saqlash, oddiy muloqotga kirisha olish shular jumlasidandir maxsus insoniy qobiliyatlar ijtimoiy-tarixiy tabiatga ega bo‘lib, ijtimoiy hayot va taraqqiyotni ta’minlaydi. maxsus insoniy qobiliyatlar o‘z navbatida umumiy va xususiy qobiliyatlarga bo‘linadi. umumiy qobiliyatlar insonning turli faoliyatlari muvaffaqiyatini ta’minlovchi aqliy qobiliyatlar xotira va nutqning rivojlanganligi, qo‘l harakatlarini aniqligi va boshqa xususiyatlardan iborat. ilmiy qobiliyat abstrakt, evristik fikrlashning yuksak rivojlangan bo‘lishini, og‘zaki mantiqiy xotirani, qat’iyat va sabr-toqatni talab qiladi. badiiy qobiliyat sensor obrazli fikrlashning alohida rivojlangan bo‘limini, o‘tkir emotsional ta’sirchanlik va reaktivlikni talab qiladi. bu qobiliyatga tasvirlash, musiqaviy, artistik va adabiy qobiliyatlar kiradi. amaliy qobiliyat praktik aqlning yuksak darajada rivojlanganligini, fahm- farosatning kuchliligi, iroda va yetuk kirishuvchanlikni o‘z ichiga oladi. matematik qobiliyat matematik materiallarni umumlashtirish, mulohaza yuritish jarayonini qisqartirish, matematik ish amallarini kamaytirish, masalani idrok qilish bilan natijasi o‘rtasida aloqa o‘rnatish, to‘g‘ri va teskari fikr …

3 / 4

ni yaratish, yangi g‘oya, kashfiyot va yangiliklar yechishda namoyon bo‘ladi. rus olimi i.p.pavlov o‘z ta’limotida «badiiy», «fikrlovchi», «o‘rta» tiplarga ajratilgan shaxslarning ana shu uchta tipdan bittasiga taalluqli ekanligini tavsiflab beradi. muallif ushbu tipologiyani yaratishda oliy nerv faoliyatining birinchi va ikkinchi signal tizimidan iboratligi to‘g‘risidagi ta’limotga asoslanadi. birinchi signallar tizimi obrazlar, emotsiyalardan va ikkinchi signallar tizimi esa obrazlar haqida so‘zlar orqali signal berishdan iboratdir. ikkinchi signal tizimi i.p.pavlov tomonidan «signallarning signali» deb nomlangan edi. i.p.pavlov tomonidan ishlab chiqilgan tipologiyani quyidagicha tushuntirish mumkin: 1) shaxs faoliyatida birinchi signallar tizimining signallari nisbatan ustunlik qilsa, bu inson «badiiy» tipga taaluqlidir; 2) mabodo «signallarning signali» nisbatan ustuvor bo‘lsa, bu shaxs «fikrlovchi» tipga mansubdir; 3) agarda har ikkala signallar aralashib ketgan bo‘lsa (birortasining ustunligi sezilmasa) bu inson “aralash” tipga mansub odamdir; i.p.pavlov tipologiyasining o‘ziga xos tomonlari quyidagilarda namoyon bo‘ladi: «badiiy tip» uchun bevosita u taassurotlar jonli tasavvur, yorqin idrok, his- tuyg‘ular (emotsiyalar) natijasida vujudga keladigan obrazlarning …

4 / 4

alarining sharoitga qarab tegishli tabiiy zehn, nishonalarni aniqlash yo‘li bilan, ikkinchidan mutaxassis (musiqachi, artist, rassom va hokazo) rahbarligida tizimli faoliyatga jalb etish orqali shaxsning tabiiy xususiyatlarini chiniqtirish va rivojlantirish yo‘li, bilan uchinchidan, umumlashgan aqliy operatsiyalarni shakllantirish yo‘li bilan borishi kerakki, bu operatsiyalar umumiy va maxsus axborotni yengil va samarali o‘zlashtirishni, tanlagan faoliyat bo‘yicha ko‘nikma va malakalarni hosil qilishni ta’minlasin. to‘rtinchidan, o‘quvchining maxsus qobiliyatini kamol toptirishni jadallashtirishni ta’minlovchi shaxsni har tomonlama rivojlantirish yo‘li bilan. beshinchidan, shaxsning faollik alomatlarini tarbiyalash yo‘li bilan borish kerakki, bu alomatlari dastavval mehnatsevarlik, mustaqillik, tashabbuskorlik, puxtalik, qat’iyatlik, sinchkovlik va tanqidiylikdan iborat. v.a.kruteskiy matematik qobiliyat tuzilishiga quyidagilarni kiritadi: 1) qobiliyatda bolalarning matematik materialni qabul qilish borasidagi qobiliyatiga matematik ob’ektlar, munosabat va amallarni shakl holiga keltirib idrok qilish matematik materialga o‘ziga xos «yig‘ma» analitik-sintetik ishlov berish qobiliyati qayd qilish lozim. 2) qobiliyatli o‘quvchilarning fikrlashi quyidagilar bilan: a) miqdoriy va fazoviy munosabatlar, sonlar va belgilar simvolikasi sohalarida mantiqiy fikrlash qobiliyati; …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muhandislik faoliyatida individual tipologik xususiyatlar"

9-mavzu. muhandislik faoliyatida individual tipologik xususiyatlar (2 soat) reja. 9.1. umumiy va maxsus qobiliyatlar qobiliyat shaxs faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblab, zarur bilim, ko’nikma va malakalarni egallash- ning o’sishida yuzaga chiqadigan farqlarda namoyon bo’ladigan individual-psixologik xususiyatdir. qobiliyat individual-psixologik xususiyat bo’lib, bir odamning boshqa bir odamdan farq qiladigan belgilari sifatida ta’riflanadi. qobiliyat umumiy va maxsus turga bo’linadi. shaxsning umumiy qobiliyati yoki umumiy fazilati muayyan psixologik ko’rinishlarga ega bo’lib, ularni tadqiq qilishga psixo- loglar allaqachon kirishgan. shaxsning aniq faoliyat sharoitida qobiliyat sifatida namoyon bo’ladigan umumiy fazilatlari jumlasiga odamlarning uch tipdan bittasiga...

This file contains 4 pages in PDF format (199.9 KB). To download "muhandislik faoliyatida individual tipologik xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: muhandislik faoliyatida individ… PDF 4 pages Free download Telegram