o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar

DOCX 13 стр. 33,6 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 33,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

parlament ish tartibi va parlament a'zolarining huquqiy maqomi o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar reja: 1. sessiya tushunchasi, turlari (navbatdagi va navbatdan tashqari). 2. navbatdan tashqari va odatdagi majlislar. 3. ochiq yoki yopiq turdagi plenar majlislar. 4. mandat vakolatining yuridik tabiati: imperativ mandat (vakolat) va erkin mandat. 1789 yilgi konstitutsiya bilan aqshdagi zamonaviy davlat shshmiga asos solingan. biroq amerikada parlamentarizmning garixi xvii asrning oxirlaridan, ya`ni davlat qurilishi an`analari buyuk britaniya ta`sirida shakllangan paytlardan boshlangan. parlamentning shakllanish tartibi; qo`shma shtatlarning oliy vakillik va qonunchilik organi kongress hisoblanadi. aqshdagi davlat hokimiyatining shakllanish asosi hokimiyatlarning bo`linish prinsipida qurilgan, unga ko`ra qonunchilik hokimiyati kongressga, ijro hokimiyati — prezidentga, sud hokimiyati esa — oliy va qo`yi federal sudlarga tegishli. konstitutsiya bo`yicha hokimiyatning uchala tarmog`i turli xil tarzda shakllanadi. kongress bevosita aholi tomonidan, prezident — saylovchilar kollegiyasi tomonidan, oliy sud — prezident va senat hamkorligida saylanadi. vakillar ikki, senatorlar— olti, prezident — to`rt yilga saylanadi, federal …

2 / 13

in emas. 1787 yili aqsh konstitutsiyasi qabul qilinishi bilan amerika federatsiyasining tarkibiy-funksional harakteristikasida ko`p narsalar o`zgardi. dastlab aqsh tarkibiga 13 shtat kirardi. hozir ularning soni 50 taga yetdi. federativ munosabatlarning real mexanizmi ham o`zgardi. hozir u aqsh konstiutsiyasining ikki asr oldingi mualliflarining modeli bilan kam umumiylikka ega. konstitutsiya modelining asosida dualistik federalizm prinsipi yotadi. rasman konstitutsiya mantig`iga asoslanilsa, federal va shtatlarning organlari mustaqildir. aqsh prezidenti va kongressi saylangan vaqtdan boshlab shtatlar bo`yicha o`tkazilgan saylovlar asosida shakllanadigan institutlar — federal va shtatlar o`rtasidagi aloqalar o`z iladi. hokimiyatning har bir pog`onasi konstitutsiyada belgilangan chegarada suveren huquqqa ega. «asoschi-otalar» federalizmni xuddi shunday fikrlaganlar. lekin federatsiyaning real mexanizmi uning birinchi asosidan ancha yiroq. hayot federatsiya va shtatni yagona yaxlitlikka olib kelish uchun minglab rishtalar bilan o`rab-chirmab tashlagan. ittifoq va shtatlarni boshqarish predmeti rasman yetarlicha qattiq chegaralab qo`yilgan. konstitutsiyadagi kongress vakolatlariga tegishli savollar ro`yxati ittifoq va shtatlarni ajratib turadigan devor bo`lib xizmat qiladi. ro`yxatga konstitutsiya …

3 / 13

r hukumatiga berilgan hamma boshqa vakolatlarni harakatga keltirish uchun zarurdir». federativ munosabatlarni rivojlantirish jarayonida ushbu me`yor kongress huquklarini kengaytirishda deyarli hal qiluvchi ahamiyatga ega bo`lib qoldi. uning aqsh oliy sudi tomonidan erkin talqin etilishi moliya va mualliflik huquqi sohasida maxsus xuquklarni qo`lga kiritishga, federal huquqni bo`z ganlik uchun jazolovchi jinoiy qonunchilik to`plamini to`z ishga imkon berdi. lekin palatalararo savdoni boshqarish haqidagi me`yor keng talqin qilindi. 1824 yilda aqsh oliy sudi o`z qarorida, «savdo munosabatlari — bu oddiy savdo emas, undan kattaroq narsa. bu — tovarlar va munosabatlarning harakati», deb ta`kidladi. keyinroq, 1x51 yilda shtatlararo savdoga amaliy keng qamrovli ahamiyat berildi. oliy sudning fikriga ko`ra, bu ahamiyat «yagona huquqiy boshqarishni» talab qiladigan hamma masalalarni qamrab olimsh ksrak edi. hozir shtatlararo savdoni boshkarish haqidagi konstitutsiya formulasi savdo, mehnat huquqi tabiatni qo`riqlash masalalarini qamrab oluvchi yaxlit qonunning to`plami asosida yotadi. «nazarda tutilgan» vakolatlar prinsipi federatsiya va federal qonunchilikning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotdagi sohalarda …

4 / 13

ikni» ta`minlash kiradi. ko`rsatilgan masalalar ham ittifoqni, ham shtatlarni boshqarishga taalluqlidir. biroq ular ushbu masalalarda tenghuquklilik asosida ishtirok etmaydilar, chunki kongressning «huquqlar ustunligi» doktrinasiga muvofiq, shtatlarning federal qonunchilikka qarshi bo`lgan qonunchiliklari emas, balki federal qonunchilik xaqiqiy, deb hisoblanadi. boshqaruv predmetlarini ajratib turuvchi konstitutsiyaviy mexanizm, federatsiya va shtatlar tomonidan reglamentatsiya qilinmaydigan masalalar ro`yxati bilan to`ldiriladi. eksport uchun soliqlar olish, dvoryanlik unvonini in`om qilish, quldorlikka yo`l qo`yish, huquklar to`g`risidagi «bill» talablarini bo`z ish federatsiyaga ham, shtatlarga ham taqiklangan. bundan tashqari, federatsiyaga shtatlar aholisining sonini inobatga olmay turib, bevosita soliqlar solish, huquqlarini poymol qiluvchi bilvosita soliqlar o`rnatish, savdoda kimgadir yengilliklar yaratish, shtatlarning roziligisiz chegaralarini o`zgartirish taqiqlangan. shtatlar, o`z navbatida, kongressning roziligisiz, boshqa shtatlar bilan halqaro shartnomalar va bitimlar imzolashga, pul zarb qilishga, tinchlik davrida qo`shin asrashga, shartnomalar majburiyatiga, federal konstitutsiya va uning asosida qabul qilingan qonunlar va imzolangan shartnomalarga qarshi qonunlar qabul qilishga haqqi yo`q. konstitutsiya matnida shtatlarning vakolat doirasi mustahkamlanmagan. shtatlar hokimiyat …

5 / 13

ral sudlarda jinoyat ishlari qo`zg`atilishi mumkin. biroq «hamyon hokimiyati» hamon kuchli bo`lib qolmoqsa. konstitutsiyaga muvofiq, «kongress har qanday manbaadan ko`rilgan daromaddan soliq o`rnatishga va olishga haqli» (xvi to`z atish). ushbu huquqdan foydalanib, kongress 1986 yilda soliq huquqini isloh qilish to`g`risidagi qonun qabul qilinishi munosabati bilan shtatlarni bir qator budjet manbaalaridan mahrum etdi. masalan, 1987 yidda shtatlarning savdo aylanmasidan tushgan soliq tushumi atigi 5,2 mlrd. dollar bo`lib, bu 1985 yildagidan (10,2 mlrd.dollar) qariyb 2 marotoba kam. shtatlarning kongress tomonidan qabul qilingan yordam dasturiga qaramligi kengaydi. federatsiya tomonidan ko`rsatilayotgan moliyaviy yordam esa kongress tomonidan shtatlardagi siyosatga aniq ta`sir eta oladigan bir qator shartlar bilan birga olib boriladi. kongress vakolatining hajmini vertikal yo`nalish («federatsiya» — «shtatlar») bo`yicha aniqlab, kongressning siyosiy hokimiyat tizimidagi rolini gorizontal yo`nalishda («kongress-prezident-aqsh oliy sudi») ko`rib chiqamiz. aqsh kongressi ikki palatadan — vakillar palatasi va senatdan iborat. vakillar palatasi umummilliy vakillik organi bo`lib, ikki yilga saylanadigan 435 deputatdan iborat. shtatlarga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar"

parlament ish tartibi va parlament a'zolarining huquqiy maqomi o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar reja: 1. sessiya tushunchasi, turlari (navbatdagi va navbatdan tashqari). 2. navbatdan tashqari va odatdagi majlislar. 3. ochiq yoki yopiq turdagi plenar majlislar. 4. mandat vakolatining yuridik tabiati: imperativ mandat (vakolat) va erkin mandat. 1789 yilgi konstitutsiya bilan aqshdagi zamonaviy davlat shshmiga asos solingan. biroq amerikada parlamentarizmning garixi xvii asrning oxirlaridan, ya`ni davlat qurilishi an`analari buyuk britaniya ta`sirida shakllangan paytlardan boshlangan. parlamentning shakllanish tartibi; qo`shma shtatlarning oliy vakillik va qonunchilik organi kongress hisoblanadi. aqshdagi davlat hokimiyatining shakllanish asosi hokimiyatlarning bo`linish pr...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (33,6 КБ). Чтобы скачать "o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbekistonda parlament tizimi … DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram

o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "o’zbekistonda parlament tizimi va undagi islohotlar"

Похожие файлы