korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari

PPTX 19 pages 3.9 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari mustaqil ishi korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari neft va gaz quvurlari korroziyasining nazariy asoslari 1 korroziya atamasi lotincha “corrodere” soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, korroziya, yoʻq qilish degan maʻnoni anglatadi. korroziya - bu atrof-muhitning kimyoviy taʻsiri ostida materiallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlarni oʻz-oʻzidan yoʻq qilish jarayoni. metalllarning korroziyasi-tashqi muhitning fizik-kimyoviy taʻsiri tufayli metallarning yoʻq qilinishi, bunda metall oksidlangan (ion) holatga oʻtadi va oʻziga xos xususiyatlarini yoʻqotadi. korroziya — bu metallarning yoki boshqa materiallarning tashqi muhit bilan kimyoviy yoki elektroximik ta'sirida yemirilish jarayoni. ushbu jarayon materiallarning sifatini, mustahkamligini va funksional xususiyatlarini pasayishiga olib keladi. korroziya odatda atrof-muhitning agressiv sharoitlarida, masalan, namlik, yuqori harorat, kislotali yoki ishqorli muhitda yuzaga keladi. 1-rasm. mahalliy korroziya ko`rinishlari: a–dog`simon; b– jarohatsimon; v – pittingli (nuqtasimon); g - sirt osti; d – bo`ylama; e – ipsimon. har qanday korroziya jarayoni koʻp bosqichli jarayondir. korroziv muhitni yoki uning …

2 / 19

tik jihatdan qulay holatga oʻtishga intilishiga olib keladi. metall korroziyasining asosiy sababi maʻlum bir muhitda metallarning termodinamik beqarorligidir. metalllarning korroziyasi koʻpincha ularning oksidlanishiga va oksidlarga aylanishiga kamayadi. xususan, temirning korroziyasini soddalashtirilgan tenglama bilan tavsiflash mumkin: 4fe + 3o2 + 2h2o = 2fe2o3·h2o. gidratlangan temir oksidi fe2o3·h2o odamlar zang deb atashadi. bu ochiq jigarrang rangdagi boʻshashgan kukun. koʻpgina metallar korroziya paytida zich, metall bilan yaxshi bogʻlangan oksidli plyonka bilan qoplangan, bu havo kislorodi va suvning chuqur qatlamlarga kirishiga toʻsqinlik qiladi va shuning uchun metallni keyingi oksidlanishdan himoya qiladi. masalan, alyuminiy juda faol metall boʻlib, nazariy jihatdan tenglamaga muvofiq suv bilan oʻzaro taʻsir qilishi kerak edi: 2al + 3h2o = al2o3 + 3h2 korroziyaning turlari kimyoviy korroziya: bu turda metall oksidlanish jarayonida kimyoviy moddalarga ta'sir qiladi. masalan, kislorod bilan reaksiyaga kirishishi natijasida oksid hosil bo'ladi. elektroximik korroziya: bu tur elektr o'tkazuvchi muhitda, masalan, dengiz suvida, metallar orasidagi potentsial farq natijasida sodir bo'ladi. …

3 / 19

quvurlarning tashqi muhit bilan taʻsirlashish mexanizmi boʻyicha; korrozion muhit turlari va jarayonning kechish sharotlari boʻyicha; korrozion yemirilish xarakteriga koʻra korrozion muhit bilan birgalikda metallga taʻsir etuvchi boshqa qoʻshimchataʻsir turlari boʻyicha; korroziya jarayonining borish mexanizmi boʻyicha tabiatda 3-rasm. alomatlar bo’yicha korroziya tasnifi yer osti korroziyasi biokorroziya (atrof-muhit korroziyasi) kontaktli korroziyasi 4-rasm. quvurlardagi korroziya turlari quvurlardagi korroziya turlari elektrokimyoviy korroziya atmosfera korroziyasi gaz korroziyasi gaz korroziyasi kimyoviy korroziya neft va gaz quvurlarida korroziya bilan kurashish usullari 2 neft va gaz quvurlarda korroziyadan himoya qilish muammosi ulardan foydalanishning deyarli boshida paydo boʻlgan. odamlar metallarni atmosfera taʻsiridan yogʻ, yogʻlar va keyinchalik boshqa metallar va eng avvalo past eriydigan qalay bilan qoplash orqali himoya qilishga harakat qilishdi. qadimgi yunon tarixchisi gerodotning (miloddan avvalgi v asr) asarlarida temirni korroziyadan himoya qilish uchun qalaydan foydalanish haqida allaqachon eslatib oʻtilgan faol (aktiv) usullar korroziya jarayonlarini bevosita boshqarish yoki to'xtatishga qaratilgan. ushbu usullar korroziya mexanizmini o'zgartirish orqali muhitning ta'sirini …

4 / 19

ga qaratilgan. bu usullar metallni tashqi muhitdan ajratish orqali korroziyani oldini oladi. misol uchun, lak va bo‘yoq qoplamalari, polimer materiallar yoki metall qoplamalar (masalan, galvanizatsiya) korroziya uchun zarur bo‘lgan kislorod va namlikning metall yuzasiga yetib borishini cheklaydi. kimyoviy va elektroximik passivatsiya esa metall yuzasida himoya oksid qatlamlarini hosil qilish orqali uning himoya xususiyatlarini oshiradi. farqi shundaki, faol usullar korroziya jarayonlarini bevosita boshqaradi yoki sekinlashtiradi, passiv usullar esa tashqi himoya qatlamlari yoki konstruksiyalar orqali muhitning zararli ta’sirini cheklashga qaratilgan. faol usullar odatda elektrokimyoviy jarayonlar va kimyoviy reaksiyalarga asoslangan bo‘lsa, passiv usullar ko‘proq fizikaviy to‘siq yoki sirt himoyasi bilan cheklanadi. shu sababli, faol usullar korroziyaga texnologik yondashuv talab qiladigan joylarda samaraliroq, passiv usullar esa soddaligi va keng qo‘llanilishi bilan ajralib turadi. legirlash metalllarning korroziyasini kamaytirishning bir usuli bor, uni himoya qilish bilan qatʻiyan bogʻlash mumkin emas. ushbu usul qotishma deb ataladigan qotishmalarni ishlab chiqarishdir. hozirgi vaqtda nikel, xrom, kobalt va boshqa temirlarga …

5 / 19

di. metall sirtini boʻyoq va lak qatlami bilan qoplash korroziyani istisno qilmaydi, balki unga faqat toʻsiq boʻlib xizmat qiladi, yaʻni u faqat korroziya jarayonini kamaytiradi. gruntovka va fosfatlash koʻpincha boʻyoq va lak ostida astarlar qoʻllaniladi. uning tarkibidagi pigmentlar ham ingibitor xususiyatlarga ega boʻlishi kerak. astar qatlamidan oʻtib, suv maʻlum miqdordagi pigmentni eritadi va kamroq korroziv boʻladi. tuproq uchun tavsiya etilgan pigmentlar orasida pb3o4 qoʻrgʻoshin eng samarali hisoblanadi. gruntovka oʻrniga, baʻzida metall yuzasi fosfatlanadi. buning uchun h3po4 ortofosfor kislotasini oʻz ichiga olgan temir (iii), marganes (ii) yoki rux (ii) ortofosfatlar eritmalari choʻtka yoki buzadigan amallar bilan toza yuzaga qoʻllaniladi. zavod sharoitida fosfatlash 99-970 oc da 30-90 daqiqa davomida amalga oshiriladi. fosfat aralashmasida eriydigan metall va uning yuzasida qolgan oksidlar fosfat qoplamining shakllanishiga hissa qoʻshadi. elektrokimyoviy himoya ishlab chiqarish sharoitida elektrokimyoviy usul ham qoʻllaniladi-mahsulotlarni 4 a/dm2 oqim zichligi va 20 v kuchlanish va 60-700 oc haroratda sink fosfat eritmasida oʻzgaruvchan tok bilan …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari"

korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari mustaqil ishi korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari neft va gaz quvurlari korroziyasining nazariy asoslari 1 korroziya atamasi lotincha “corrodere” soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, korroziya, yoʻq qilish degan maʻnoni anglatadi. korroziya - bu atrof-muhitning kimyoviy taʻsiri ostida materiallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlarni oʻz-oʻzidan yoʻq qilish jarayoni. metalllarning korroziyasi-tashqi muhitning fizik-kimyoviy taʻsiri tufayli metallarning yoʻq qilinishi, bunda metall oksidlangan (ion) holatga oʻtadi va oʻziga xos xususiyatlarini yoʻqotadi. korroziya — bu metallarning yoki boshqa materiallarning tashqi muhit bilan kimyoviy yoki elektroximik ta'sirida yemirilish jarayoni. ushbu jarayon mater...

This file contains 19 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: korroziya, uning turlari va kor… PPTX 19 pages Free download Telegram