tarix fanining rivojlanishi

PPTX 21 pages 1.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

sovet davrida o`zbekistonda tarix fani sovet davrida o`zbekistonda tarix fani reja: xx asrning 20-30 yillarda tarix fani. o`zbekistonda ilmiy muassasalar va oliy o`quv yurtlarining tarixchi mutaxassislarni tayyorlashdagi o`rni. o`zbekistonda arxeologiya va etnografiyaga oid tadqiqotlar. o`zbekistonda arxeologiya va etnografiyaga oid tadqiqotlar. a.p.okladnikov, v.a.shishkinlarning tarix fanining rivojlanishiga qo`shgan hissasi. xx asrning 20-30 yillarda tarix fani. o`zbekistonda ilmiy muassasalar va oliy o`quv yurtlarining tarixchi mutaxassislarni tayyorlashdagi o`rni. 30-yillarda respublikamiz hamda mintaqada ilm-fan ravnaqiga munosib hissa qo`shgan mahallliy millatga mansub olimlar yetishib chiqdilar. ilmiy-tadqiqot muassasalari tarmog‘i va ilmiy kadrlar sonining jadal o`sishi, olimlar oldiga yangi vazifalarning qo`yilishi, ilmiy-tadqiqot ishlariga rahbarlik qilish va ularni muvofiqlashtirib turish ishlarini takomillashtirishni taqozo qildi. 1932 yilda fan qo`mitasi ta’sis etilib, 1940 yilda uning negizida ittifoq fa o`zbekiston filiali (o`zfan) tuzildi. oʼzfan o`zfan o`zbekistonning ilmiy-tadqiqot markaziga aylandi. uning tarkibiga tarix, til va adabiyot institutlari 1943-yilda o`zfan asosida o`zbekiston fanlar akademiyasi (o`zfa) tashkil etildi, uning birinchi prezidenti etib akademik toshmuhammad niyozovich …

2 / 21

irishdilar.1968 yil tarix instituti koshida «tarixshunoslik» sektori, keyinroq bo`lim tashkil etilishi bu sohaning rivojiga katta hissa qo`shdi.(bo`limni 1968-1988 yillarda t.f.d.b.v.lunin, 1988-1992 yillarda t.f.n. v.a.germa`nov boshqargan, 1992-2011 yillarda t.f.d. prof. d.a.alimova, 2011 yildan r.a. nazarov rahbarlik qilib kelmoqda). poʼlat soliyev va uning oʼzbekiston tarixini rivojlantirishdagi oʼrni 1920–1930-yillarda o‘zbekistonda fan taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shgan juda ko‘p fidoyi olimlar faoliyat ko‘rsatdilar. ana shunday olimlardan biri, o‘zbek tarixchilari maktabini yaratgan po‘lat soliyevdir1. u o‘zbekistonda, tarix fanini rivojlantirishga katta hissa qo‘shdi va o‘z asarlarini eski o‘zbek yozuvi, arab va fors tillarida yaratgan edi. bu asarlar kutubxonalardan chiqarib tashlangan, g‘oyaviy jihatdan buzuq va subutsiz asar sifatida yo‘q qilib yuborilgan. faqat yirik kutubxonalardagina ulardan ba’zi bir nusxalargina saqlanib qolgan. poʼlat soliyev . po‘lat majidovich soliyevning bunday asarlari jumlasiga: «hindiston angliya hukmi ostida» (1920, 1926), «buxoro mang‘itlar sulolasi davrida» (1920, 1926), «o‘rta osiyo tarixi», 1-qism (1926), «o‘zbekiston va tojikiston. iqtisodiy va jug‘rofik lavha» (1926), «o‘rta osiyoda savdo kapitali …

3 / 21

uyuk jasorat edi. kommunistik firqa mafkurasi asosida sovetlar tarix fanida amir temurni «bosqinchi», «qonxo'r», «jallod», «kesilgan kalla suyaklaridan minoralar qurdirgan johil» bir shaxs sifatida yorit-gan bir paytda sohibqironning xalqimiz tarixida tutgan o'rni va roliga haqqoniy baho berdi. o'z xalqining mard va jasur o'g'loni ibrohim mo'minov 1968-yilda >> (1962), «ko'chmanchi o'zbek davlati» (moskva, 1965), «ulug'bek>>> (1964), «xondamir» (1965), «mahmud ibn vali» (1966), «bahr ul-asror» (1977), «balx tarixi» (1982), «xv-xviii asrlar o'rta osiyo tarixiy-geografik adabiyoti» (1985), «ulug'bek» (1990) va boshqa qariyb 300 nomda e'lon qilingan ilmiy monografiya, risola va maqo-lalar olim shuhratini oshirdi. akademik b.ahmedov uch jildlik <<o'zbekistonning yangi tarixi»ni yaratish bo'yicha ijtimoiy-gumanitar kengashga raislik qildi va bu kitoblar 1996-1999-yillari tayyorlanib, 2000-yilda nashr etildi. bo'riboy ahmedovning manbashunoslik boʻyicha yozgan asarlari na faqat oʻzbekistonda hatto bir qator chet mamlakatlarda ham tan olingan. jumladan olimning «oʻrta osiyo ta-rixiy-geografik adabiyotiga xorijiy mamlakatlarda o'ndan ortiq taq-rizlar e'lon qilindi. darhaqiqat muallif ellikka yaqin yozma obidalarni tahlil qilish …

4 / 21

aga <<buyuk mo'g'ullar miniaturasi» deb kelingan. allomaning «buyuk mo'g'ullar» termini o'rniga «boburiylar davri miniaturasi» degan yangi terminni qoʻllashi jahonshumul ahamiyatga molik ish bo'ldi va uni olim tarixan asoslab berdi hamid sulaymonov hamid sulaymon o'rta osiyo xalqlari tarixiga oid materiallarni to'plash maqsadida jahonni kezdi, afg'oniston, hindiston, angliya, fransiya va boshqa mamlakatlarga bordi. bu ekspeditsiyalar natijasida kitob fondlarida saqlanayotgan 138305 jild arab, fors, o'zbek, ozarbayjon tillaridagi qo'lyozmalardan 397 tasiga qisqa tavsif berilib, 41 qo'lyozmaning mikrofilmi, kitobat san'ati va sharq miniaturalari mingdan ortiq nodir namunalarining rangli slaydlari olib kelindi a.p. okladnikovning tarix faniga qo‘shgan hissasi aleksey pavlovich okladnikov (1908–1981) – mashhur sovet arxeologi, tarixchi va etnograf. uning ishi asosan qadimgi davrlar va ilk sivilizatsiyalar tarixini o‘rganishga qaratilgan.o‘zbekiston bo‘yicha ishlari:surxondaryo viloyatidagi qadimgi budda madaniyati markazlari – fayoztepa va dalvarzintepa – ustida qazishmalar olib bordi.buddaviylik san’ati, kushonlar davri haykaltaroshligi va diniy hayoti haqida ilmiy ishlar yozdi.o‘zbekiston hududida ilk dehqonchilik va shaharsozlik qanday paydo bo‘lganligini ilmiy …

5 / 21

ta hissa qo‘shdi.xorazmshunoslik fani asoschilaridan biri hisoblanadi. xulosa sovet davrida o‘zbekistonda tarix fani rivojida sezilarli o‘zgarishlar ro‘y berdi. bu davrda tarixiy yodgorliklar, qadimgi shaharlar va yozma manbalarni ilmiy asosda o‘rganish boshlandi. maxsus ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etildi, arxeologik qazishmalar olib borildi, ko‘plab tarixiy obidalar ochildi. shu bilan birga, tarix fani sovet mafkurasi ta’sirida bo‘lib, ayrim mavzular bir tomonlama yoritilgan, mahalliy tarixiy shaxslar va milliy merosga siyosiy cheklovlar qo‘yilgan.shunga qaramay, bu davrda a.p. okladnikov, v.a. shishkin, ya.g. gulyamov kabi olimlar o‘zbekiston tarixshunosligi va arxeologiyasiga katta hissa qo‘shdilar. ularning tadqiqotlari natijasida o‘zbekiston qadimgi tarixiga oid ilmiy bilimlar shakllandi va bugungi tarix fanining poydevori yaratildi.sovet davri tarix fani bugungi mustaqil tarixshunoslik uchun muhim tajriba maktabi bo‘lib xizmat qilmoqda. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarix fanining rivojlanishi"

sovet davrida o`zbekistonda tarix fani sovet davrida o`zbekistonda tarix fani reja: xx asrning 20-30 yillarda tarix fani. o`zbekistonda ilmiy muassasalar va oliy o`quv yurtlarining tarixchi mutaxassislarni tayyorlashdagi o`rni. o`zbekistonda arxeologiya va etnografiyaga oid tadqiqotlar. o`zbekistonda arxeologiya va etnografiyaga oid tadqiqotlar. a.p.okladnikov, v.a.shishkinlarning tarix fanining rivojlanishiga qo`shgan hissasi. xx asrning 20-30 yillarda tarix fani. o`zbekistonda ilmiy muassasalar va oliy o`quv yurtlarining tarixchi mutaxassislarni tayyorlashdagi o`rni. 30-yillarda respublikamiz hamda mintaqada ilm-fan ravnaqiga munosib hissa qo`shgan mahallliy millatga mansub olimlar yetishib chiqdilar. ilmiy-tadqiqot muassasalari tarmog‘i va ilmiy kadrlar sonining jadal o`sishi, olimlar o...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "tarix fanining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix fanining rivojlanishi PPTX 21 pages Free download Telegram