vaqtni òlchash sistemasi

PPTX 20 pages 1.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation vaqtni òlchash sistemasi xudoyqulova sabina 1. vaqtni o'lchashning kelajagi 2. vaqtni o'lchash tizimlarining tarixi 3. zamonaviy vaqtni o'lchash usullari reja: quyosh soati va uning turlari ekvatorial quyosh soatida, parallel ravishda joylashtirilgan tayoqcha (gnomon) yerdan 90 daraja burchak ostida o'rnatilgan va kun davomida quyosh soyasining harakatini kuzatib 24 soatlik tizimda vaqtni o'lchaysiz. quyosh soatining eng oddiy turi – vertikal ustunli quyosh soati bo'lib, u 12 soatlik tizimda vaqtni aniqlash uchun ishlatiladi, ammo uning aniqligi geografik kenglikka bog'liq. vaqtni o'lchash tizimining tarixi atom soatlari 20-asrning o'rtalarida ixtiro qilinib, sezilarli darajada yuqori aniqlikni ta'minladi, vaqtni 10 -15 sekundgacha aniq o'lchash imkonini berdi. qadimgi misrda, taxminan 3500 yil avval, quyosh soati deb ataluvchi birinchi vaqt o'lchash asboblari paydo bo'lgan bo'lib, ularning aniqligi kunduz uzunligiga bog'liq edi. gregoriy taqvimi va uning xususiyatlari gregorian taqvimida 12 oy mavjud bo'lib, ularning uzunligi 28 dan 31 kungacha farq qiladi. bu oylarning uzunligi oylar davomida to'planib boradigan …

2 / 20

qtni oʻlchashga imkon beradi. anʼanaviy qum soatlari mexanik boʻlib, tashqi quvvat manbalariga ehtiyoj sezmaydi, faqat tortishish kuchi va qum donachalarining oqish tezligiga asoslanadi, bu esa uni ishonchli va sodda vaqt oʻlchash vositasiga aylantiradi. vaqt zonalari va ularning ahamiyati utc+5 va utc+0 kabi vaqt zonalari farqi, xalqaro aviatsiya va kosmik parvozlarni rejalashtirishda, shuningdek, global kommunikatsiya tarmoqlari va sun'iy yo'ldoshlar faoliyatini boshqarishda juda muhim hisoblanadi. vaqt zonalari yer sharini 24 ta 15° li meridianlarga bo‘lib, har bir zona utc (universal coordinated time) ga nisbatan o‘z vaqtini belgilaydi, bu xalqaro muloqot va transportni muvofiqlashtirishda muhim ahamiyatga ega. vaqtni o'lchash tizimining ijtimoiy ta'siri zamonaviy jamiyatda vaqt zonasining mavjudligi, 24 soatlik kun tizimi bilan birgalikda, global miqyosda muvofiqlashtirilgan biznes operatsiyalarini va xalqaro hamkorlikni osonlashtirdi. smartfonlar va boshqa texnologiyalar orqali vaqtni kuzatishning o'sishi, 70% dan ortiq odamlarning kundalik rejalashtirish va vaqtni boshqarish ko'nikmalariga sezilarli ta'sir ko'rsatib, stress darajasini oshirdi. vaqtni o'lchash texnologiyalari kelajagi vaqtni o'lchashda kvant …

3 / 20

ining dastlabki namunalaridan biri. utc va gmt tushunchalari utc va gmt o'rtasidagi asosiy farq shundaki, utc atom soatlariga asoslangan va sekundning sakrashini o'z ichiga olishi mumkin, gmt esa yerning aylanishiga bog'liq bo'lib, sekundning sakrashidan foydalanmaydi. utc butun dunyo bo'yicha atom soatlari tarmog'i orqali aniq vaqtni belgilaydi, gmt esa greenwich meridianiga nisbatan aniqlangan vaqt zonasidir; ular ko'pincha bir xil bo'lsa-da, farqlar yuz berishi mumkin. kalendar tizimlari va ularning xilma-xilligi qadimgi misr kalendarida 365 kun bo'lib, unda 12 oy, har biri 30 kundan iborat edi, qo'shimcha 5 kun esa bayram kunlari sifatida belgilanardi, bu esa quyosh yili bilan sinxronizatsiyani ta'minlashga urinish edi. islom taqvimining oyli tizimi, ya'ni 12 oylik, har oy 29 yoki 30 kundan iborat bo'lib, oyning oylik davrlariga asoslangan, bu esa quyosh yiliga qaraganda ancha qisqaroq 354 yoki 355 kundan iborat yilni hosil qiladi. kvarts soatlari va ularning aniqligi kvarts soatlarining aniqligi, odatda, oyiga ±15 soniyadan oshmaydi, bu mexanik soatlarga …

4 / 20

anizmi suvning gravitatsiya kuchi va tortish kuchiga asoslanadi, suv muayyan teshikdan sekundiga 1-2 ml tezlikda oqib, pastki idishning 15-20 daqiqada to'lishiga olib keladi. vaqtni o'lchashning zamonaviy usullari gps tizimi, sun'iy yo'ldoshlardan qabul qilingan signallar orqali, millisekund aniqlikda vaqtni sinxronlashtirishni ta'minlaydi va dunyo bo'ylab millionlab qurilmalarda ishlatiladi. atom soatlari, sezyum-133 atomining tebranish chastotasiga asoslangan bo'lib, 10 -15 darajadagi aniqlik bilan vaqtni o'lchash imkonini beradi, bu esa millisekundlarda xatolarni minimal darajaga tushiradi. bahorli soatlar an'anaviy bahorli soatlarning balandligi 10 sm dan 1 metrgacha o'zgarib turadi va ularning vazni esa 0,5 kg dan 5 kg gacha bo'lishi mumkin, bu esa o'lchamlarining farqini ko'rsatadi. bahorli soatlar mexanizmi, taxminan 20 dan ortiq mayda detallardan tashkil topgan boʻlib, ularning aniq harakatlari orqali vaqtni 1 sekundgacha aniq oʻlchaydi. mexanik soatlarning paydo bo'lishi mexanik soatlarning dastlabki modellari 14-asrda paydo bo'lib, ularning aniqligi taxminan 15 minutlik xatoga ega edi, bu esa kundalik hayot uchun yetarli emas edi. 16-asrda, pendulum …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vaqtni òlchash sistemasi"

powerpoint presentation vaqtni òlchash sistemasi xudoyqulova sabina 1. vaqtni o'lchashning kelajagi 2. vaqtni o'lchash tizimlarining tarixi 3. zamonaviy vaqtni o'lchash usullari reja: quyosh soati va uning turlari ekvatorial quyosh soatida, parallel ravishda joylashtirilgan tayoqcha (gnomon) yerdan 90 daraja burchak ostida o'rnatilgan va kun davomida quyosh soyasining harakatini kuzatib 24 soatlik tizimda vaqtni o'lchaysiz. quyosh soatining eng oddiy turi – vertikal ustunli quyosh soati bo'lib, u 12 soatlik tizimda vaqtni aniqlash uchun ishlatiladi, ammo uning aniqligi geografik kenglikka bog'liq. vaqtni o'lchash tizimining tarixi atom soatlari 20-asrning o'rtalarida ixtiro qilinib, sezilarli darajada yuqori aniqlikni ta'minladi, vaqtni 10 -15 sekundgacha aniq o'lchash imkonini berdi. qadi...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "vaqtni òlchash sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: vaqtni òlchash sistemasi PPTX 20 pages Free download Telegram