gerontopsixologiya

PPTX 35 pages 3.3 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

prezentatsiya powerpoint 13-ma’ruza: gerontopsixologiya. jizzax-2025 reja: 1. keksalik bioijtimoiy hodisa sifatida. 2.gerontopsixologiya muammolariga doir dolzarb tadqiqotlar. 3. keksalik va keksayish nazariyalari. 4. keksalikning yosh chegaralari muammosi. 5. keksalik davrida shaxsiy inqiroz va yoshning psixologik vazifalari. 6. keksalik davrida yetakchi faoliyat va rivojlanishning ijtimoiy shart-sharoitlari. 7. keksalik davrining shaxsiy xususiyatlari. 8. keksayish davrida bilish jarayonlari. gerontopsixologiya -(yunoncha geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. gerontopsixologiya psixologiya fanining tarkibiy qismi ekanini ilmiy jihatdan stenli xoll asoslagan bo‘lsada, lekin bu yo‘nalishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida mark tulliy sitseron ("keksayish haqida" asarida), i.i.mechnikov ("optimizm etyudlari" kitobida), o‘rta osiyo allomalari donolik, donishmandlik haqidagi durdonalarida falsafiy fikr va mulohazalarni bildirganlar. amerikalik psixolog stenli xoll (1846— 1924) "keksayish" monografiyasida amaliy va metodologak ahamiyatga molik qator g‘oyalarni ilgari surgan. o‘sha asar keng ilm ahli ichiga tez yoyilishiga qaramay, uning izdoshlari birdaniga …

2 / 35

va mustahkamlash sohasidir. gerogigiena keksa odamlarda asab, ruhiy kasalliklarning oldini olish uchun xizmat qiladi. geteroxronlik bir xil yoshdagi odamlarda ruhiy jarayonlarning turlicha (har xil vaqt va muddatda) namoyon bo‘lishidir. i.v.davidovskiyning fikricha, uzoq umr ko‘ruvchilar asosan ozish, faol, harakatchan odamlar bo‘lib, havodan erkin nafas olishni juda yoqtiradilar, organizm faoliyatiga daxldor tinka quritar kasalliklardan holi bo‘ladilar. davidovskiy ippolit vasilevich (20.07.(1.08.)1887, danilov yaroslavskoy gub. – 11.06.1968, moskva), vrach, patologoanatom. tadqiqotchi p.p.lazerev 1928- yilda umr o‘tishi bilan ko‘ruv apparati markaziy etnologiyasining xiralashuvini aytgan edi. keyinchalik, 1967- yilda amerikalik psixolog gregori bu fikrni tajribadan o‘tkazdi va inson keksayishi bilan retseptor apparatining optik funksiyasi zaiflashadi, ko‘ruv sezgasi va idrokini xiralashtiradi. ko‘zning rangni sezishi yoshi ulg‘ayishi bilan o‘zgarib boradi, hatto, rangni ajratish qobiliyati sezilarli darajada pasayadi. pyotr petróvich lázarev (1878—1942) — russkiy i sovetskiy fizik, biofizik i geofizik, pedagog, akademik an sssr keksalik bioijtimoiy hodisa sifatida. qarilikning birinchi davri gerontogenez yoki keksayish davri deb ataladi. ko‘pchilik olimlarning …

3 / 35

nning qon aylanish va immun tizimi ham susayadi. qarish jarayoni insonning nerv sistemasiga ham ta’sir qiladi. dastlab uning sezgirligi kamayadi, tashqi ta’sirlarga organizmning sekin reaksiya bildirishi, turli sezgi organlari sezgirligining pasayishi kuzatiladi. qarilik davrida ko‘pchilik insonlar u yoki bu ma’lumotni olish uchun ko‘proq vaqt sarflayotganligini his qilishadi. qarish jarayonining natijalari insonning eshitish sezgirligining susayishida kuzatiladi. fozard (1990)ning tadqiqotlaridan ma’lum bolishicha, bu yoshdagi insonlarda eshitishning susayishi qariyalarning uchdan bir qismida, ko‘proq erkaklarda kuzatiladi. qarilik ijtimoiy kategoriya sifatida xx asrda ajratildi. bu oxirgi yuz yilda yer planetasidagi demografik o‘zgarishlar bilan bogliq. dunyo aholisining keksayishi ro‘y bermoqda, ya’ni rivojlangan davlatlarda keksa insonlar soni ortib bormoqda. aholi keksayishining sabablaridan biri tug‘ilishning kamayishi, salomatlikning yaxshilanishi, kichik va katta yoshdagilarda o‘lim sonining kamayishi, hayotning individual davomiyligining ortishidir. bronza davrida hayotning o‘rtacha davomiyligi 18—20 yil bolsa, o‘rta asrlarda 35 yil, xix asrda 44 yil bolsa, xx asrda 68-72 yilni tashkil etadi. aholining keksayishi fenomeni iqtisodiy, tibbiy, huquqiy, …

4 / 35

ng buzilishini keksayishda asosiy omil deb hisoblagan nazariyasini hamda keksayishni intoksifikatsiya sifatida qaragan i.i.mechnikov nazariyasini kiritish mumkin. gerontolog w.frolkis keksalikni organizm moslashuv imkoniyatlarining qisqarishi sifatida qaraydi. antiqarish yoki vitaukta toshunchasi (lot. vita — hayot, auktum — cho‘zmoq) olim tomonidan taklif etilgan moslashuv-boshqaruv nazariyasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. keksayish evolutsion jihatdan dasturlashtirilib genetik kodga kiritilishi haqidagi tasavvur, hujayralarning buzilishi bilan bog‘liq g‘oyalar biologik nazariyalarga misol bola oladi. keksalik ijtimoiy muammo sifatida. ijtimoiy nazariyalarga ≪erkinlik≫ hamda ≪o‘yindan chiqish≫ nazariyalari misol bola oladi. jamiyatdan uzoqlashuv, motivatsiyaning o‘zgarishi, kommunikativlikning pasayishi, o‘z ichki dunyosiga o‘ralashib qolish kabilarda kuzatiladi. jamiyatdan uzoqlashish ilgarigi ijtimoiy rollarning yo‘qotilishi, sogliqning yomonlashuvi, topish-tutishning kamayishi, yaqin kishilarning yo‘qotilishi yoki uzoqlashishida namoyon boladi. subyektiv ravishda bu kerak emaslik tuyg‘usi, qiziqishlar doirasining pasayishi, uning o‘ziga qaratilishida namoyon boladi. bu jarayon insonning nafaqaga chiqishi bilan boshlanadi, lekin qari inson ishxonada nimalar bolayotgani bilan qiziqib turadi, lekin bu sekin-asta sun’iy xarakterga ega bola boradi, sekinlik bilan …

5 / 35

onal qobiliyatlarning pasayishi yoki yo‘qotilishi jarayoni yotadi. ≪foydalanmaslik≫ nazariyasiga ko‘ra intellektual ko‘nikmalar yetarlicha foydalanmaslik natijasida keksalarda yomonlashadi. kognitiv nazariyaning boshqa variantida keksa inson o‘zidagi o‘zgarishlarni qanday talqin qilishiga bogiiqligi nazarda tutiladi. bunda uch soha asosiy rol o‘ynaydi: shaxsiy kechinmalar (sog‘liqning yomonlashuvi, jozibadorlikning kamayishi), ijtimoiy mavqe xususiyatlari (kirishimlilik, integratsiya yoki ajralib qolish), shaxsiy hayotining tugayotganligini anglash. keksayishning kompleks nazariyalari. kompleks nazariyalar keksayishning biron jihatiga urg‘u beradigan nazariyalarga qarshi chiqadi. keksayish ko‘p qirrali jarayon bo‘lib, u o‘zaro biologik, ijtimoiy va psixologik jarayonlar bilan bogliqdir. har bir insonga o‘ziga xos keksayish yo‘li xos. dj.terner, d.xelms uch o‘zaro bog‘liq jarayonni ajratib ko‘rsatadilar: psixologik keksayish - individ o‘zi keksayish jarayonini qanday tasavvur qiladi va his qiladi, boshqalarning keksayishi bilan o‘zini taqqoslab keksayish jarayoniga qanday munosabatda boladi. biologik keksayish — yosh o‘tishi bilan organizmda o‘zgarishlarning sodir bolishi. ijtimoiy keksayish — individ keksayishni jamiyat bilan, ijtimoiy rollarni bajarish bilan qanday bog‘laydi? d.b. bromley qarilikning 3 bosqichini ko‘rsatib …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gerontopsixologiya"

prezentatsiya powerpoint 13-ma’ruza: gerontopsixologiya. jizzax-2025 reja: 1. keksalik bioijtimoiy hodisa sifatida. 2.gerontopsixologiya muammolariga doir dolzarb tadqiqotlar. 3. keksalik va keksayish nazariyalari. 4. keksalikning yosh chegaralari muammosi. 5. keksalik davrida shaxsiy inqiroz va yoshning psixologik vazifalari. 6. keksalik davrida yetakchi faoliyat va rivojlanishning ijtimoiy shart-sharoitlari. 7. keksalik davrining shaxsiy xususiyatlari. 8. keksayish davrida bilish jarayonlari. gerontopsixologiya -(yunoncha geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. gerontopsixologiya psixologiya fanining tarkibiy qismi ekanin...

This file contains 35 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "gerontopsixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gerontopsixologiya PPTX 35 pages Free download Telegram