o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari reja

PPTX 23 стр. 3,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 23
o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari reja. o'zdjtu kecha, bugun va ertaga oʻzbek adabiy tilining asoschisi 3 .oʻzbek adabiy tili meʼyorlari. o'zbekiston davlat jahon tillari universiteti (o'zdjtu, shuningdek jahon tillari universiteti) - o'zbekiston poytaxti toshkent shahrida joylashgan, xorijiy tillar ta'limi bo'yicha mutaxassislar tayyorlovchi oliy ta'lim dargohi [2]. universitet 1992-yilning 12-may sanasida ikki institutning prezident islom karimov tomonidan birlashtirilishi ortidan tashkil etilgan. muassasada 24 mingdan ortiq talaba tahsil oladi (2022-yil). oliygoh o'z ichiga 9 ta fakultetni qamrab oladi. bular: xalqaro jurnalistika, roman-german filologiyasi, ingliz filologiyasi, tarjimonlik, rus filologiyasi, sharq filologiyasi hamda uchta ingliz tili fakultetlaridir. universitetga kirish uchun qabul jarayonlari bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan tasdiqlangan kvotalar asosida tashkil etiladi. o'zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimovning 1992-yil 12-maydagi „o'zbekiston davlat jahon tillari universitetini tashkil qilish to'g'risida"gi 401-son farmoniga asosan „respublika rus tili va adabiyoti instituti" hamda „toshkent chet …
2 / 23
turk, xitoy, yapon, koreys, arab, fors, malay, indonez, hind, grek, rus tillari shular jumlasidandir[3]bugungi kunda universitetda 24 mingga yaqin talaba tahsil oladi. ta'lim jarayoni o'zbekiston hukumati tomonidan belgilangan ikki turda tashkil etilgan: universitetda o'qishning birinchi turi kontrakt asosida bo'lishi belgilangan. davlat tili“ deganda shu davlat hududida asosiy aloqa?aralashuv vositasi bo‘lgan til tushuniladi. barcha davlat hujjatlari davlat tilida yoziladi, yig‘inlar, anjumanlar, uchrashuvlar shu til?da olib boriladi. har bir davlat o‘z davlat tilining rivoji, shu til?ning sofligi, boyib borishini ta’minlaydi, davlat tilini o ‘rganish va o‘qitish uchun shart-sharoitlar yaratib beradi alisher navoiy oʻzbek tilining rivojlanishida va adabiyotimizda muhim o‘rin egallagan buyuk shoir va mutafakkirdir. u oʻz asarlarida oʻzbek tilini yuqori darajada rivojlantirdi va adabiy tilda mustahkamladi. navoiy "xamsa" asarlarini yaratar ekan, fors-tojik tilida yozilgan anʼanalardan voz kechib, oʻzbek tilida ham shunday asarlar yozish mumkinligini amalda koʻrsatdi. u tilimizning go‘zalligi va boyligini ifodalash bilan birga, xalqning ruhiy va madaniy hayotini ham o‘z asarlarida …
3 / 23
n olmas edilar. navoiy shunday bir sharoitda „m uhokamat ul-lug‘atayn“ nomli mashhur asarini yozib, o‘sha davrda „turk tili“ deb atalgan qadimgi o ‘zbek tilining fors tilidan ham boy, rang-barang ekanini isbot qildi va o ‘z asar?larini o‘zbek tilida bitdi. shuning uchun alisher navoiyni o‘zbek adabiy tilining asoschisi deymiz. adabiy til — muayyan umumxalq tilining qayta ishlangan va meʼyorlash-tirilgan, mazkur tilda soʻzlashuvchi xalqning madaniy ehtiyojlariga xizmat qiluvchi shakli. „qayta ishlangan“ tushunchasi nisbiy (tarixan turli davrlarda, turli xalqlarda adabiy til oʻzgarib turgan). hatto ayrim bir xalqda ham adabiy til turli davrda turlicha boʻlgan (mas, qadimgi turkiy adabiy til, hozirgi oʻzbek adabiy tili). baʼzi davrlarda bir xalq uchun boshqa bir xalq tili adabiy til vazifasini oʻtagan. masalan, fors va turkiylar uchun mumtoz arab tili, yaponlar uchun mumtoz xitoy tili; baʼzi yevropa xalqlari uchun lotin tili va boshqa adabiy til boʻlgan. adabiy til ning ikki — ogʻzaki ham yozma koʻrinishi mavjud. har qanday adabiy …
4 / 23
ikricha, "me'yor-bu ijtimoiy jarayonda birga mavjud bo'lgan, bor bo'lgan, yangi paydo bo'lgan yoki o'tmishning kam ishlatiladigan til unsurlarini (lug'aviy, talaffuz, morfologik, sintaktik) tanlashning natijasi sifatida shakllangan, jamiyatga xizmat qiladigan foydali til vositalari yig'indisidir, keng ma'noda bu unsurlarni baholashdir". adabiy me'yor o'z holicha shakllanadi. uning shakllanish va taraqqiyotiga tilning tarkibiga kiruvchi lahja, shevalar turlicha hissa qo'shadilar. qaysi hududda savdo, fan madaniyat taraqqiy etgan bo'lsa, me'yorga ham o'sha hududdagi shevalarning ulushi ko`proq bo'lad og'zaki adabiy normaning rivojlanishiga xalq qiziqchilari, askiyachilari, ertakchi, latifachi, dostonchi, xalq shoir-baxshilari katta hissa qo'shadilar. nutq madaniyati adabiy me'yorlarni tadqiq etar ekan, u me'yordagi mustahkam va zaif o'rinlarni belgilaydi. adabiy me'yor adabiy til bilan birga tug'iladi, badiiy adabiyotning, xalq madaniyatining taraqqiyoti bilan rivojlanib, o'z qonun-qoidalarini mustahkamlab boradi nutq madaniyatida ham adabiy til me'yori-o'lchovi zarur. "til me'yori-bu til birliklari va uning qurilishini o'zaro yaxshi tushunish zaruryati tufayli paydo bo'lgan, undan foydalanuvchi xalq tomonidan yaratilgan amaldagi qoldalar yig'indisidir" -deb ta'kidlaydi olim …
5 / 23
lan, bo'lsa o'rnida bo'sa so'zini ishlatish, yorug' o'rnida yoruq so`zidan foydalanish rus tilidan tarjima qilish asosida: bazm kechasining jaktume yorlari (orforpik). ste jaolude acaiy til me'yorlariga mos so‘rovi hech qanday natija bermadi 3.talaffus meyorlari:(orfoepik). til birliklarining ogzaki nutq jarayonida adabiy til meyorlariga muvofiq kelishi.ruscha sozlarni yozma shaklga taqlid qilib aytish-(moskva togri aytilishi maskva)sozlarni ozbekcha aksent bilan talaffus etish(angliya)shevaga xos talaffus(yol-jol) talaffus meyorlarini egallashda orfoepik lugatlarning ahamiyati katadir. 4.aksentologik(urugining togriligi (meyorlar. bunda soz va gaplarda urguni togri qollash meyori tushuniladi.urguni togri ishlatmaslik soz manosiga tasir qiladi:olma-meva,olma-buyruq feli. 5.grammatik meyor: turlovchi va tuslovchi maqbul variantlari hozirgi tillimizda tanlab olingan va ular nutqda barqaror shaklda ishlatiladi. ammo kelishik qo'shimchalarini noto'g'ri qo'llash uchraydi. ba'zan-ning o'rnida-ni, lar o'rnida la ishlatiladi. direktorni xonasida ko'rdim. (direktomi o'z xonasida ko'rmoq). direktorning xonasida ko'rdim. (boshqa birovni direktor xonasida ko'rmoq). 6. soz yashash me`yorlari: so'z yasovchi qo'shimchalarning fonetik tuzilishi jihatidan bir qolipda ishlatilishi so'z yasalish me'yori hisoblanadi. ba'zan nuqtda sifat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari reja"

o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari reja. o'zdjtu kecha, bugun va ertaga oʻzbek adabiy tilining asoschisi 3 .oʻzbek adabiy tili meʼyorlari. o'zbekiston davlat jahon tillari universiteti (o'zdjtu, shuningdek jahon tillari universiteti) - o'zbekiston poytaxti toshkent shahrida joylashgan, xorijiy tillar ta'limi bo'yicha mutaxassislar tayyorlovchi oliy ta'lim dargohi [2]. universitet 1992-yilning 12-may sanasida ikki institutning prezident islom karimov tomonidan birlashtirilishi ortidan tashkil etilgan. muassasada 24 mingdan ortiq talaba tahsil oladi (2022-yil). oliygoh o'z ichiga 9 ta fakultetni qamrab oladi. bular: xalqaro jurnalistika, roman-german filologiyasi, ingliz filologiyasi, tarjimonlik, rus filo...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (3,2 МБ). Чтобы скачать "o'zdjtu tarix, bugun va ertaga. oʻzbek adabiy til meʼyorlari reja", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zdjtu tarix, bugun va ertaga.… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram