dialogik nutqni o'rgatishda replikaning o'rni

DOCX 29 pages 54.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.3 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi guruh talabasi ning “dialogik nutqni o'rgatishda replikaning o'rni” mavzusidagi kurs ishi 5120100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: buxoro-2023 mundarija: 1.nutq tushunchasi 3 2.ingliz tilida nutq turlari 8 3.dialogik nutqning o'ziga xos xususiyatlari 12 4.replikaning nutqda namoyon bo'lishi 17 5. dialogik nutqni rivojlantirishda replikaning o'rni 21 xulosa 26 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 28 1.nutq tushunchasi til va nutq, dialektikasi nazariy tilshunoslikning, shuningdek, amaliy tilshunoslikning hamda psixologiya, falsafa, mantiq kabi fanlarning ham muhim va murakkab muammolaridan biri bo‘lib, ayni masala jahon tilshunosligining doimiy markazida turgan va hozirda ham shunday. xx asr tilshunosligining — sistem tilshunoslikning bosh, asosiy mezoni til va nutq munosabati, til va nutq hodisalarini, birliklarini farqlash bo‘ldi. ushbu muammo tarixiga nazar tashlasak, professor x.ne‘matovning ma‘lumot berishicha, til va nutq hodisalarini o‘zaro farqlash dastlab vii-ix asrlarda shakllangan arab tilshunosligining til o‘rganish usullarida ko‘rish …

2 / 29

dagi ta‘limotlarida ham beriladi. ta‘kidlash shart, til va nutq, dialektik munosabati o‘zining dastlabki haqiqiy, mukammal ilmiy – nazariy yechimini tilshunoslik fanida keskin burilish yasagan buyuk tilshunos olim ferdinand de sossyur asarlarida topdi. demak, til va nutq, masalasi nafaqat sistem tilshunoslikning, umuman, jahon tilshunosligi fanining hamma davrlaridagi - ham diaxron, ham sinxron bosqichlaridagi eng jiddiy nazariy muammosi bo‘lgan va bundan keyin ham shunday bo‘lib qoladi. chunki, tilshunoslikning ushbu o‘ta murakkab va o‘ta dolzarb muammosisiz nafaqat nazariy-umumiy tilshunoslikning, balki xususiy-amaliy tilshunoslikning ham qator eng muhim, asosiy masalalarini to‘liq, mukammal va ob‘yektiv hal qilib bo‘lmaydi. shunga ko‘ra til va nutq, dialektikasi jahon tilshunosligi fanining doimiy muammolaridan biri sifatida qolaveradi. f. de sossyur tomonidan xalqning aloqa qilish, fikr ifodalash vositasining til va nutq deb berilishi, bularning bir-biridan farqlanishi olimlar o‘rtasida fikrlar qarama-qarshiligini tug‘dirdi. bir qator olimlar til va nutq o‘zaro farqlanmaydi, aslida farqlanmaydigan bitta ob‘yekt mavjuddir, til va nutq bir narsa, desa, boshqa bir …

3 / 29

istema bo‘lib, til sistemasining tarkibiga kiradi. demak, til sistemalar sistemasi-supersistema, makrosistema sifatida jamiyatga xizmat qiladi, ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘ladi, ijtimoiy - amaliy vazifa bajaradi. ma‘lum bo‘ldiki, tildan fikr almashuv-kommunikatsiya maqsadida foydalanish jarayoni nutqdir. hozirgi vaqtda nutqning til materiali orqali aloqa qilish jarayoni ekanligi tajriba yo‘li bilan ham isbotlangan. masalan, psixolog z.a.ne‘matov ―eksperimental — fonetik va eksperimental — psixologik tadqiqotlar nutqning til orqali aloqa qilish jarayoni ekanligiga bizni ishontirmoqda. hozirda ko‘pchilik psixologlar, usulist va tilshunoslar ushbu fikrga kelishgan‖. demak, til nutq orqali, nutq esa til materiali orqali amalga oshadi. akademik i.p. pavlov tomonidan ikkilamchi signallar sistemasi deb nom olgan tilning nutq bilan chambarchas bog‘liqligini yana shundan ham bilish mumkinki, har bir til tarixiy taraqqiyot davomida, odamlarning nutq vositasi bilan aloqa bog‘lash jarayonida vujudga keladi. til va nutq o‘rtasidagi bog‘liqlik, o‘zaro aloqadorlik yana quyidagilardan ham ma‘lum bo‘ladi. til nutq asosida tashkil topadi va nutq orqali reallashadi. til bir vaqtning o‘zida ham asos …

4 / 29

foydalanadi. til sistemasi asosida nutqiy sistema, nutq faoliyati, fikrni ifodalash sistemasi yuzaga keladi. shuningdek, nutq, (nutqiy faoliyat) fikrni ifodalash jarayoni ekan, ayni jarayonda ishtirok etuvchi birliklar o‘zaro mantiqiy, zaruriy munosabatga kirishib, bir butunlikni-sistemani, masalan, nutqni, gapni hosil qiladi. qolaversa, nutqdagi — fikr ifodalash jarayonidagi so‘z ham, so‘z birikmasi ham, gap ham, matn ham uziga xos mikro va makrosistemalardir. tilning yashashi, mavjudligi, taraqqiyoti nutq orqali bo‘ladi. masalan, men o‘z nutqimda o‘zbek tilidan foydalanib gapiryapman, demak, bu o‘zbek tilining mav-judligi, uning yashayotganligidir. yoki men o‘z nutqimda ingliz tilidan foydalanib gapirsam bu ham ushbu tilning mavjudligi va uning yashayotganligini bildiradi.demak, tilning har bir aniq, ko‘rinishi real nutqdir, nutq faoliyatidir. jonli nutq, yoki real nutq, bu tilning mavjudligi, uning faol harakatidir. til inson xotirasida mavjud lisoniy (lingvistik) birliklardan va qoidalardan iborat xazinadir. nutq esa ushbu birliklarning muayyan qoidalar asosidagi faol harakati, muayyan ijtimoiy vazifa bajarishi, ya‘ni nutq jarayondir, amaliyotdir. til ham, nutq ham ijtimoiy …

5 / 29

aviyasiga qarab, o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘ladi. bundan esa nutqning individual-hodisa ekanligi kelib chiqadi. lekin biz yuqorida til ham, nutq ham ijtimoiy hodisa degan edik. gap shundaki, nutq haqiqatan ham individual. nutq, individual o‘zining bajarilishiga, sodir bo‘lishiga ko‘ra, ya‘ni u individ, alohida kishi tomonidan amalga oshadi. ammo o‘zining vazifasiga ko‘ra esa nutq ijtimoiydir. demak, nutq — individual deganda, uning individ alohida shaxs tomonidan amalga oshirilishi, bajarilishi ko‘zda tutilsa, nutq - ijtimoiy deganda, uning ahamiyati, vazifasi, ommaviyligi tushuniladi. ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan tilni ham ma‘lum ma‘noda individual deyish mumkin. chunki til materiali (elementlari, birliklari) psixikada, xotiramizda mavjud. shuning uchun ham s.usmonov: ―til elementlari jamiyat a‘zolarining xotirasida... mavjud, deydi. demak, til individual nutq, shaklida faoliyat ko‘rsatadi. til va nutq ham ijtimoiy ham individual. tildagi ijtimoiylik nutq, orqali namoyon bo‘ladi. tildagi ijtimoiylik yashirin, ichki hodisa bo‘lsa, nutqdagi ijtimoiylik tashqi, real hodisadir. til mavhumdir, nutq esa aniqdir, ya‘ni nutqni eshitamiz, akustik qabul qilamiz va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dialogik nutqni o'rgatishda replikaning o'rni"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi guruh talabasi ning “dialogik nutqni o'rgatishda replikaning o'rni” mavzusidagi kurs ishi 5120100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: buxoro-2023 mundarija: 1.nutq tushunchasi 3 2.ingliz tilida nutq turlari 8 3.dialogik nutqning o'ziga xos xususiyatlari 12 4.replikaning nutqda namoyon bo'lishi 17 5. dialogik nutqni rivojlantirishda replikaning o'rni 21 xulosa 26 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 28 1.nutq tushunchasi til va nutq, dialektikasi nazariy tilshunoslikning, shuningdek, amaliy tilshunoslikning hamda psixologiya, falsafa, mantiq kabi fanlarning ham muhim va murakkab muammolaridan biri bo‘lib, ayni masala ...

This file contains 29 pages in DOCX format (54.3 KB). To download "dialogik nutqni o'rgatishda replikaning o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: dialogik nutqni o'rgatishda rep… DOCX 29 pages Free download Telegram