turmush darajasi va sifatini oshirishning ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashdagi ahamiyati

DOCX 16 pages 48.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: aholining turmush darajasi va sifatini oshirishning ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashdagi ahamiyati reja: 1. aholi daraomadlari va uning taqsimlanishi yuzasidan nazariy qarashlar 2. aholi ehtiyojlari va turmush darajasiga ta’sir etuvchi omillar 3. aholi turmush darajasi ko‘rsatkichlari va indikatorlari 4. mamlakat aholisi turmush sifatini oshirish yo‘llari aholining farovonlik darajasini ifodalash uchun "turmush darajasi", "xalq farovonligi", "turmush faoliyati xavfsizligi", "turmush tarzi", "mehnat faoliyati sifati", "turmush sifati" kabi turli xil tushunchalar qo‘llaniladi. ba’zan turli atamalar bir mazmunni anglatsa, boshqa hollarda ular o‘rtasidagi farq muayyan xarakter kasb etadi, mazmuni sezilarli darajada farq qiladi. shu bilan birga, mazkur tushunchalarning o‘zaro bog‘liqligini qayd etish lozim. o‘zbekistonda aholining moddiy, ma’naviy, ijtimoiy ehtiyojlari qondirilish darajasini ifodalaydigan "turmush darajasi" atamasi kengroq qo‘llaniladi. bunday tavsif ko‘proq turmush darajasi statistikasini xarakterlaydi. shu bilan birga turmush darajasi - ko‘plab omillar yig‘indisi ta’sirida bo‘lgan o‘zgaruvchan jarayondir. turmush darajasi muntazam o‘zgarib turadigan turli ne’matlarga bo‘lgan ehtiyojlarning tarkibi va darajasi bilan, boshqa tomondan, ehtiyojni qondirish imkoniyatlari, …

2 / 16

yidagicha: turmush darajasi - bu jismoniy, ma’naviy va ijtimoiy ehtiyojlarning rivojlanish darajasi, qondirilganlik miqyosi va ularni qoniqtirish uchun yaratilgan imkoniyatlarni aks ettiruvchi kompleks ijtimoiy–iqtisodiy kategoriyadir. bunday talqin turmush darajasining sifat va miqdor ko‘rsatkichlarini yanada to‘liqroq ifodalashga imkon yaratadi. turmush darajasi inson (aholi) hayot faoliyatining ma’lum bir qirrasi to‘g‘risida tasavvur beradigan ko‘rsatkichlar tizimi bilan belgilanadi. turmush darajasi to‘g‘risida batafsil ma’lumot olish uchun aholi daromadlari va ehtiyojlari, iste’mol darajasi va tarkibi, uy-joy, mol-mulk, madaniy-maishiy buyumlar va boshqalar bilan ta’minlanganlik darajasini chuqur o‘rganish lozim. turmush darajasini ifodalovchi ko‘rsatkichlar turli-tuman bo‘lib, turmush darajasi kontseptsiyasi bilan uzviy bog‘liq. ayrim muhim ko‘rsatkichlar jadvalda keltirilgan. jadval. turmush darajasining asosiy ko‘rsatkichlari hajmiy (absolyut) ulush (o‘rtacha) milliy daromad hajmi iste’mol fondining milliy daromaddagi ulushi aholining nominal daromadlari aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan real daromad ish haqi fondi o‘rtacha va eng kam ish haqi tadbirkorlikdan olinadigan daromadlar aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan tadbirkorlikdan olinadigan o‘rtacha daromad pensiya fondlari hajmi pensiyaning …

3 / 16

proportsiyasi va tarkibi ko‘rsatkichlarlari; statistik ko‘rsatkichlar va boshqalar. turmush darajasi ko‘rsatkichlari umumiy va xususiy turlarga ajratiladi. umumiy ko‘rsatkichlarga 1)milliy daromad; 2)iste’mol fondi (iqtisodiyot tarmoqlarining bevosita iste’molga yo‘naltirilgan mahsulotlari); 3)milliy boyliklar iste’mol fondi (to‘plangan iste’mol mulklari – turar joylar, madaniy-maishiy binolar, buyumlar) kabilarning aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan ulushi kiritiladi. bu ko‘rsatkichlar jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining umumiy darajasini ifodalaydi. xususiy ko‘rsatkichlardan 1)iste’mol darajasi va usullari; 2)mehnat sharoitlari; 3)turar joy ta’minoti va maishiy qulayliklar; 4)ijtimoiy-madaniy xizmat ko‘rsatish darajasi; 5)bolalarni tarbiyalash sharoitlari; 6)ijtimoiy ta’minot va boshqalarni keltirib o‘tish mumkin. mazkur ko‘rsatkichlar ijtimoiy taraqqiyot bilan bog‘liq, ammo aholi (mexnatkashlar)ning ma’lum guruhlari, hudud va boshqalar bo‘yicha aniqlashtirilgan. iqtisodiy ko‘rsatkichlar inson va jamiyat hayotining iqtisodiy jihatlarini, ehtiyojni qondirishning iqtisodiy imkoniyatlarini ifodalaydi. jamiyat iqtisodiy taraqqiyoti va har bir insonning farovonligi (nominal va haqiqiy daromadlar, ish bilan bandlik va boshqalar) darajasini aks ettiruvchi ko‘rsatkichlar iqtisodiy ko‘rsatkichlar sirasiga kiritiladi. bu ko‘rsatkichlar ishchi kuchini (aholini) takror ishlab chiqarish bilan uzviy bog‘liq …

4 / 16

ko‘rsatkichlarning ob’ektiv va sub’ektiv turlarga bo‘linishi insonlar hayot faoliyatidagi o‘zgarishlarni asoslash zarurati bilan izohlanadi. ob’ektiv ko‘rsatkichlar ob’ektiv (iqtisodiy, texnik va hokazo) bazaga ega bo‘lsa, sub’ektiv ko‘rsatkichlar aholi guruhlari yoki alohida shaxslarning mehnat, oilaviy munosabatlar, daromadlar, ish, turmush tarzi va shu kabilardan qoniqishi bo‘yicha hisobga olinadi. qiymat va natural ko‘rsatkichlar. qiymat ko‘rsatkichlari barcha daromad ko‘rsatkichlari va pul ko‘rinishidagi boshqa ko‘rsatkichlar (tovar aylanishi, xizmatlar, tashishlar, pul jamg‘armalari va qo‘yilmalari va hokazolarning hajmi)ni o‘z ichiga oladi. natural ko‘rsatkichlar natural birliklarda (dona, kv.m., kub m. va hokazolar) o‘lchanadigan muayyan moddiy ne’matlar va xizmatlar - oziq-ovqat mahsulotlari, energiya iste’moli, mol-mulk, turar joylar, madaniy-maishiy tovarlar ta’minotining hajmini ifodalaydi. turmush darajasini ifodalashda miqdor va sifat ko‘rsatkichlari muhim ahamiyatga ega. miqdor ko‘rsatkichlari muayyan moddiy ne’matlar va xizmatlar iste’mol hajmini aniqlaydi. sifat ko‘rsatkichlari esa aholi farovonligini sifat jihatdan baholash imkonini beradi. ular moddiy ne’matlar, xizmatlar iste’mol tarkibi, ovqatlanish, ma’lumot, malaka, uzoq muddatga muljallangan ijtimoiy-maishiy buyumlar bilan ta’minlanganlik darajasi kabilarni …

5 / 16

irga so‘nggi yillarda ijtimoiy taraqqiyotning yunalishlari, hisob yuritish va hisobot amaliyoti tub o‘zgarishlarga yuz tutdi va mamlakatda milliy manfaatlarni himoya qiluvchi iqtisodiy omillar muhim o‘rin tutadi. hozirgi paytda yuzaga kelgan sharoitlarni hisobga olib, bozor iqtisodi sharoitlariga muvofiqlashtirilgan quyidagi yangi ko‘rsatkichlar tizimi taklif etiladi: 1) umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlar (ichki yalpi mahsulot, iste’mol fondi, turmush qiymati iideksi va boshqalar); 2) aholi daromadlari; 3) aholi iste’moli va xarajatlari; 4) aholining pul jamg‘armalari; 5) jamg‘arilgan mol-mulklar va turar joylar; 6) aholining ijtimoiy tabaqalanishi; 7) aholining kam ta’minlangan tabaqalari. bu tizim ham kamchiliklardan butunlay xoli bo‘lmasada, u sho‘rolar davrida foydalanilgan tasnifga qaraganda ixcham, hisob yuritish uchun qulay va turmush darajasining asosiy ko‘rsatkichlarini aks ettiradi. aholi ehtiyojlari va turmush darajasiga ta’sir etuvchi omillar iqtisodiyotda bir-biriga bog‘liq bo‘lgan munosabatlar borki, ularni hal qilmasdan mamlakatning farovonligini oshirish mumkin emas. shular qatorida: · aholi daromadlarining pasayishi; · ishsizlikning paydo bo‘lishi; · inflyatsiya va hokazo. hozirgi davrda o‘zbekistonda korxonalarning aksariyat qismi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turmush darajasi va sifatini oshirishning ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashdagi ahamiyati"

mavzu: aholining turmush darajasi va sifatini oshirishning ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashdagi ahamiyati reja: 1. aholi daraomadlari va uning taqsimlanishi yuzasidan nazariy qarashlar 2. aholi ehtiyojlari va turmush darajasiga ta’sir etuvchi omillar 3. aholi turmush darajasi ko‘rsatkichlari va indikatorlari 4. mamlakat aholisi turmush sifatini oshirish yo‘llari aholining farovonlik darajasini ifodalash uchun "turmush darajasi", "xalq farovonligi", "turmush faoliyati xavfsizligi", "turmush tarzi", "mehnat faoliyati sifati", "turmush sifati" kabi turli xil tushunchalar qo‘llaniladi. ba’zan turli atamalar bir mazmunni anglatsa, boshqa hollarda ular o‘rtasidagi farq muayyan xarakter kasb etadi, mazmuni sezilarli darajada farq qiladi. shu bilan birga, mazkur tushunchalarning o‘zaro bog‘liqligi...

This file contains 16 pages in DOCX format (48.5 KB). To download "turmush darajasi va sifatini oshirishning ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: turmush darajasi va sifatini os… DOCX 16 pages Free download Telegram