atom tuzilishi. bor nazariyasi. atomdagi elektron holatlar. kvant sonlar. s-, p-, d-,f-elektronlar

PPT 446,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1468318586_62948.ppt слайд 1 reja: atom tuzilishi. rezerfordning atom tuzilishining yadro-planetar modeli. bor nazariyasi. vodorod atomining spektri va tuzilishi. elektron bulut. atom tuzilishi. bor nazariyasi. atomdagi elektron holatlar. kvant sonlar. s-, p-, d-,f-elektronlar. atom tuzilishi. xix asr oxiri va xx asrning boshlarida fizika sohasidagi ko’pgina tekshirishlar natijasida atom moddaning eng kichik bo’linmaydigan zarrachasi emas, balki bo’linadigan, biridan ikkinchisiga aylanadigan, murakkab tuzilishiga ega degan xulosa chiqarildi. b xulosaning chiqarilishiga fizika va kimyo sohasida erishilgan quyidagi asosiy yutuqlar sabab bo’ladi. atom tuzilishining murakkabligi to’g’risidagi dastlabki tushunchalar qtgan asrda paydo bo’la boshladi. dalton va uning safdoshlari atomga bo’linmaydigan zarracha deb qaradilar. ammo sekin asta atom ichki strukturaga ya‘ni yanada mayda zarrachalardan iborat degan faktlar to’plana bordi. atom tuzilishining hozirgi zamon modeliga olib kelgan eng muhim tajribalarga to’xtalamiz. xix asr boshlarida atom bilan elektr o’rtasida uzviy bog’lanish ya‘ni atomlar bir-birlari bilan elektr jarayonlari asosida birikkan degan umumiy tushuncha mavjud edi. 1834 y ingliz fizigi m.faradey …
2
arning yo’liga qattiq moddalar qoyilsa nurlanish vujudga keladi. masalan: oddiy shisha plastinkasi yashil nurlanadi, siyrak-er elementlarning oksidlari, siyrak-er element tabiatiga qarab turli rangdagi nurlanishni vujudga keltiradi. (bu hodisa hozir rangli televizorlarda foydalaniladi). ayrim kimyoviy birikmalar katod nurlari ta‘sirida parchalanadi. masalan: katod nurlari ta‘sirida fotoplastinka yoki fotoqog’ozdagi ag uning parchalanishi natijasida uning qorayishi kuzatiladi. demak, ko’zga ko’rinmas katod nulari qattiq tusiqqa urilganda uning nurlanishini yuzaga keltiradi. kuzatiladigan nurlanishlar manfiy zaryadlangan zarrachalar oqimidan iborat bo’lib, ularga «elektronlar» deb ataldi. katod nurlari magnit va elektr maydonlari bo’lmaganda to’g’ri chiziqli yo’naladi. manfiy zaryadlangan zarrachalar magnit va elektr maydonlarida og’ishi kabi katod nurlari ham og’adilar. shunday qilib katod nurlari elektronlar oqimidan iborat ekanligi isbotlandi. 1897 yilda ingliz fizigi dj.tomson elektron elektr zaryadini uning massasiga nisbatini (e/m)ni o’lchashga muvaffaq bo’ldi va bu nisbat 1,76 . 108 kl/g. teng ekanligini aniqlandi. faqat 1909 y. chikago universitetidan r.milliken juda ko’p tajriba natijalariga asoslanib elektron zaryadini o’lchashga muvaffaq bo’ldi …
3
k2[uo2(so4)2]2h2o mineralini qorong’ulikda o’z-o’zidan ko’zga ko’rinmas nur tarqatishini aniqladi. bu hodisa radioaktivlik deyiladi. bekkerel maslahati bilan m.skladovskaya-kyuri va uning eri per-kyurilar o’zlarining eng muhim tajribalariga kirishadilar va uran rudasi tarkibidan 1898 y. poloniy va raiy elementlarini ajratib olishga muvaffaq bo’ladilar. rezerfordning atom tuzilishining yadro-planetar modeli. radioaktivlik hodisasini keyinchalik asosan tekshirganingliz olimlardan ernest rezerford bo’lib, u uch xil – a (alfa), (beta) va g (gamma) nurlanishni aniqladi. har bir nurlanish o’zining elektr xossasi va teshib o’tish qobiliyatlari bilan farq qiladi. -nurlanish juda katta tezlik bilan harakterlanuvchi elektronlar oqimidan iborat ekanligi isbotlandi, shuning uchun ular, -zarrachalar deb nomlanadi. elektron zaryadi birligida har bir -zarracha birligi 1ga teng. a-nurlar musbat zaryadlangan zarrachalar bo’lib, ularning zaryadi +2 ekanligi isbotlandi. rezerford a-zarracha massasim -zarrachasiga nisbatan juda yuqori ekanligi va ular atrof muhitdagi elektronlarni briktirib geliy atomini hosil qilishini aniqladi. shu sababli u a-zarrachasi geliy yadrosidan iborat degan xulosaga keldi. g-nurlar esa juda yuqori energiyali nurlanish …
4
restsirlovchi aylanma ekranda qayd qilinadi. a-zarrachalarning yoyilishini kuzatuvchi rezerford tajribasi 1-rasmda keltirilgan. oltin folgasidan o’tayotgan a-zarrachalarning ko’pchilik qismi yoyilmasidan o’tadi. faqat ularning bir qismigina ma‘lum darajada yoyiladi, hatto ulardan ayrimlari butunlay qarama-qarshi tomonga (orqaga) yo’naladi va ekranda chaqnash kuzatiladi. qarama-qarshi tomonda vujudga keladigan chaqnashlar soni a-zarrachasi yo’liga qoyilgan folganing qanday metalldan tayyorlanganligiga bog’liq bo’ladi. bir xil sharoitda o’tkazilgan tajribalar shuni ko’rsatdiki, metall massasi qancha katta yoki metallning tartib nomeri qanchalik katta bo’lsa teskari tomonga yo’nalgan a-zarrachalar soni shuncha ko’p bo’ladi. masalan: bir minutda alyuminiy plastinkasidan qaytgan a-zarrachalar soni-3 ta, temirda-10, misda-15, kumushda-27, qalayda-34, platinada-63 va x.kazolarga teng bo’ladi. juda katta energiyaga va sekundiga un minglar kilometr tezlikka ega bo’lgan a-zarrachalarining to’g’ri yo’lini butunlay teskari tomonga o’zgartirishi kutilmagan hodisa bo’lib, hammani xayratga soldi. tajriba natijalarini eshitgan rezerford bu mening hayotimdagi eng kutilmagan voqeadir va bu papiros qog’oziga qaratib otilgan o’qning undan qaytib o’zingni yarador qilishi kabi kutilmagan xodisalar deydi. bu tajribadan …
5
lan to’qnash kelishidir. bu tuqnash bir tomonda a-zarrachasini juda katta kuch bilan itaradi. ikkinchi tomondan atom yadrosining juda kichik o’lchami oz sondagi a-zarrachalar bilan to’qnashishiga va bu juda oz sondagi a-zarrachalar dastlabki harakat yo’lini o’zgartirishiga sabab bo’ladi. bu yerda eslatilgan yangi hodisalarning ochilishi va tajriba natijalari 1911 yil rezerfordga atom tuzilishining planetar gipotezasini aytishga yordam beradi va u atom tuzilishining yadro-dinamik nazariyasini yaratdi. rezerford fikricha atomning asosiy massasi, atomning musbat zaryadlangan yadrosiga to’plangan bo’lib uning atrofida manfiy zaryadlangan elektronlar aylanma orbitalarda xuddi quyosh atrofidan quyosh sistemasi planetalari aylanganidek aylanadi. bu massa juda kichik hajmga to’plangan bo’lib, atom yadrosini tashkil qiladi. rezerford nazariyasiga muvoffiq, har qanday element atomi musbat zaryadlangan va juda kichik hajmni egallovchi yadrodan tarkib topgan. yadro atrofida aylanadigan elektronlar soni, yadro zaryadi soniga teng bo’ladi. atom elektr jihatidan neytraldir. yadro zaryadining soni element tartib nomeriga tengdir. atomning hamma massasi yadroda joylashgan bo’lib, uning hajmi – 10-36 sm3, diametri …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"atom tuzilishi. bor nazariyasi. atomdagi elektron holatlar. kvant sonlar. s-, p-, d-,f-elektronlar" haqida

1468318586_62948.ppt слайд 1 reja: atom tuzilishi. rezerfordning atom tuzilishining yadro-planetar modeli. bor nazariyasi. vodorod atomining spektri va tuzilishi. elektron bulut. atom tuzilishi. bor nazariyasi. atomdagi elektron holatlar. kvant sonlar. s-, p-, d-,f-elektronlar. atom tuzilishi. xix asr oxiri va xx asrning boshlarida fizika sohasidagi ko’pgina tekshirishlar natijasida atom moddaning eng kichik bo’linmaydigan zarrachasi emas, balki bo’linadigan, biridan ikkinchisiga aylanadigan, murakkab tuzilishiga ega degan xulosa chiqarildi. b xulosaning chiqarilishiga fizika va kimyo sohasida erishilgan quyidagi asosiy yutuqlar sabab bo’ladi. atom tuzilishining murakkabligi to’g’risidagi dastlabki tushunchalar qtgan asrda paydo bo’la boshladi. dalton va uning safdoshlari atomga bo’linmayd...

PPT format, 446,5 KB. "atom tuzilishi. bor nazariyasi. atomdagi elektron holatlar. kvant sonlar. s-, p-, d-,f-elektronlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: atom tuzilishi. bor nazariyasi.… PPT Bepul yuklash Telegram