o'zbekistonning dorivor o'simliklar florasi

PPTX 19 pages 175.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 175.5 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

slayd 1 14-mavzu: o'zbekistonning dorivor o'simliklar florasi reja: 1.er yuzida dorivor o'simlik turlari. 2.o'zbekiston dorivor o'simliklar florasi va ahamiyati. 3.shifobaxsh o'simliklar. tayanch so'zlar; quritilgan o'ti, kurtagi, ildizi, ildizpoyasi, tuganagi, piyozi, po'stlog'i, bargi, guli, g'unchasi, mevasi (urugi), danagi, sharbati, qiyomi, toshchoyi, efir moyi. 1-rejaga. er yuzida dorivor o'simlik turlari. odamlar qadim zamonlardan tabiat ne'matlaridan foydalana boshlaganidan buyon dorivor o'tlardan kasalliklarni davolashda foydalanib kelganlar. bundan 3-4 ming yil ilgari hindiston, xitoy, qadimgi misr mamlakatlarida shifobaxsh o'simliklar haqida ma'lumotlar beruvchi asarlar yozilgan. sharqda, xususan o'rta osiyo xalq tabobatida dorivor o'simliklardan foydalanib davolash o'zining qadimiy an'analariga ega. dorivor o'simliklarni o'rganish tarixi. shifobaxsh o'simliklardan tibbiy maqsadlarda foydalanish borasida abu ali ibn sinoning «al-qonun» asarida 476 ga yaqin o'simlikning shifobaxsh xususiyatlari va ularni ishlatish usullari to'g'risida ma'lumotlar keltiriladi. dorivor o'simliklar - odam va hayvonlarni davolash, kasalliklarning oldini olish uchun, shuningdek, oziq-ovqat, atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan o'simliklar - giyohlar. er yuzida dorivor o'simliklarning 10-12 ming turi …

2 / 19

i, piyozi, po'stlog'i, bargi, guli, g'unchasi, mevasi (urugi), danagi, sharbati, qiyomi, toshchoyi, efir moyi va boshqalardan doridarmon tarzida foydalaniladi. dorivor o'simliklarni 2 xil tasniflash qabul qilingan: 1) ta'sir qiluvchi moddalarning tarkibiga qarab — alkaloidli, glikozidli, efir moyli, vitaminli va b., 2) farmakologik ko'rsatkichlariga qarab - tinchlantiruvchi, og'riq qoldiruvchi, uxlatuvchi, yurak-tomir tizimiga ta'sir qiluvchi, marka-ziy nerv sistemasini qo'zg'atuvchi, qon bosimini pasaytiruvchi va boshqalar. dorivor o'simliklarning ta'sir etuvchi moddalari alkaloidlar, turli glikozidlar (antraglikozidlar, yurakka ta'sir etuvchi glikozidlar, saponinlar va boshqa.), flavonoidlar, kumarinlar, oshlovchi va shilliq moddalar, efir moylari, vitaminlar, bo'yoq moddalar, fermentlar, fitontsidlar, kraxmal, oqsillar, polisaxaridlar, azotli moddalar, moy hamda moy kislotalari va b. birikmalar bo'lishi mumkin. halqimiz tomonidan ko'p ishlatiladigan va keng tarqalgan dorivor o'simliklardan foydalaniladi. bularga isiriq, ermon, chakanda, aloe, namatak, gazanda va boshqalar misol bo'la oladi. o'simliklar inson organizmidagi turli yuqumli kasalliklarni davolashda katta ahamiyatga ega. insonlar o'simliklardan chorva mollari uchun ham em-xashak sifatida keng ko'lamda foydalanadilar. dorivor o'simliklarning …

3 / 19

o'simlik uyg'onmasdan oldin - erta bahorda tayyorlanadi. o'simlikning meva va urug'lari pishib etilganda yig'iladi, chunki ular bu paytda dori moddalariga boy bo'ladi. yangi yig'ib olingan dorivor o'simlik mahsuloti tarkibida (er ustki a'zolarida 85% gacha, ildizida 45% gacha) nam bo'ladi. bu nam yo'qotilmasa (quritish yo'li b-n), o'simlik chirib, dori moddalari parchalanib, yaroqsiz bo'lib qoladi. hozirgi vaqtda dorivor o'simliklarning turi ko'payib, xalq tabobati shifobaxsh o'simliklar bilan boyigan. dorivor o'simliklardan ko'proq, anor, achchiqmiya, bodom, do'g'buy, dorivor gulxayri, yong'oq, jag'-jag', zubturum, isiriq, itburun, omonqora, pista daraxti, sachratqi, choyo't, shildirbosh, shirinmiya, shuvoq, yantoq, yalpiz, kiyiko't, tog'rayhon, qizilcha, qoqio't va b. tarqalgan. achchiqmiyadan paxikarpin teri kasalliklarini davolashda qo'llaniladigan psoralen, isiriqdan garmin, itsigekdan anabazin, omonqoradan galantamin, shildirboshdan sferofizin va boshqa. alkaloidlar olinadi. dorivor o'simliklarni topish va ulardan alkoloidlar olishda o'zbekistan fa o'simlik moddalari kimyosi institutining xizmati katta. institutda 4000 dan ortiq o'simlikning turli organlari alkoloid olish maqsadida o'rganilib, ulardan 1000 ga yaqin tabiiy birikmalar ajratib olingan. shu …

4 / 19

o'rta osiyo hududida ko'p tarqalgan yuqumli kasalliklardan eng xavflisi sariq (gepatit)ni davolashda ekologik jihatidan toza, samaradorligi yuqori bo'lgan dorivor o'simliklarlar xom ashyolaridan tayyorlangan «safro haydovchi hojimatov yig'masi»ni yaratdilar va bu yig'ma ilmiy tibbiyotda qo'llashga va ishlab chiqarishga ruxsat etildi (1997). shuningdek, samdu botanika kafedrasida, toshkent davlat farmatsevtika institutida dorivor o'simliklarni ekib etishtirish texnologiyasi o'rganilmoqda. toshkent, namangan, jizzax, samarqand, qashqadaryo, surxondaryo viloyatlarida va xorazm ma'mun akademiyasida dorivor o'simliklar etishtiradigan maxsus xo'jaliklar bor. yovvoyi dorivor o'simliklar xom ashyolari asosan «o'zfarmsanoat» respublika davlat-aktsiyadorlik kontserni, matlubot shirkatlari va o'zbekistan qishloq va suv xo'jalik vazirligining «shifobaxsh» ishlab chiqarish birlashmasi xo'jaliklari tomonidan tayyorlanadi. qizil kitob o'simlik turlarini saqlash va muhofaza qilish uchun 1979 yilda o'zbekiston “qizil kitobi” tasis etildi. qizil rang - xavfli, taqiqlovchi va man qiluvchi ramziy manoni anglatadi. “qizil kitob” nabotot olamining kamyob, yo'qolib ketish xavfi ostidagi turlari haqida mukammal malumot beradi. vazifasi - jamoatchilik va davlat idoralarini tabiat muhofazasi masalasiga jalb etish va …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning dorivor o'simliklar florasi"

slayd 1 14-mavzu: o'zbekistonning dorivor o'simliklar florasi reja: 1.er yuzida dorivor o'simlik turlari. 2.o'zbekiston dorivor o'simliklar florasi va ahamiyati. 3.shifobaxsh o'simliklar. tayanch so'zlar; quritilgan o'ti, kurtagi, ildizi, ildizpoyasi, tuganagi, piyozi, po'stlog'i, bargi, guli, g'unchasi, mevasi (urugi), danagi, sharbati, qiyomi, toshchoyi, efir moyi. 1-rejaga. er yuzida dorivor o'simlik turlari. odamlar qadim zamonlardan tabiat ne'matlaridan foydalana boshlaganidan buyon dorivor o'tlardan kasalliklarni davolashda foydalanib kelganlar. bundan 3-4 ming yil ilgari hindiston, xitoy, qadimgi misr mamlakatlarida shifobaxsh o'simliklar haqida ma'lumotlar beruvchi asarlar yozilgan. sharqda, xususan o'rta osiyo xalq tabobatida dorivor o'simliklardan foydalanib davolash o'zining qad...

This file contains 19 pages in PPTX format (175.5 KB). To download "o'zbekistonning dorivor o'simliklar florasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning dorivor o'simli… PPTX 19 pages Free download Telegram