zoologiya kafedrasi

PPTX 24 pages 895.8 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 895.8 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2021 mavzu: kirish. zoologiya faniga kirish. umurtqasizlar bilan tanishish termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 1 reja 1. kirish 2. zoologiya fanining maqsadi va vazifalari 3. zoologiya fanining boshqa fanlar tizimida tutgan o'rni 4. zoologiya fanining rivojlanish tarixi 2 falsafiy fikrlar van yanmindan do'sti so'radi: — kitob o'qigandan so'ng hech narsa yodda qolmasa nima qilmoq kerak? van yanmin dedi: — uni tushunmoq kerak, yodlash shart emas. tushunmoq zaruriyati ham ikkinchi darajali narsa. eng avvallo kitobning asosiy mohiyatini anglamoq joiz. 1. miksotrof oziqlanish bu- 2. golozoy oziqlanish bu- 3. golofit oziqlanish bu- 4. fototaksis bu- 5. saprozoy oziqlanish bu- 6. kareokinez bu- 7. tsitokinez bu- 8. palintomiya bu- 9. kinetosomiya bu- 10. psevdopodiylar bu- 11. lopopodiylar bu- 12. filopodiylar bu- 13. askodopodiylar bu- 14. retikulopodiylar bu- 15. metobalizm bu- bu... zoologiya fanining maqsadi va vazifalari. zoologiya fani hayvonlarning …

2 / 24

ar sistemasidan iborat. zoologiya fanini o'rganish qulay bo'lishi maqsadida quyidagi bo'limiga ajratiladi. a. umumiy zoologiya. bu fan barcha hayvonlar turlarini tulig'icha har tomonlama o'rganadi. b. xususiy zoologiya. hayvonat olamini ayrim-ayrim guruppalari masalan, hashoratlar yoki baliqlarni kompleks tekshiradi. umumiy zoologiya o'z navbatida quyidagi kichik bo'limlarga bo'linadi. morfologiya-hayvonlarning tashqi tuzilishini o'rgandi. anatomiya-hayvonlarning ichki tuzilishi haqidagi masalan yurakning tuzilishi, nerv sistemasining va boshqalarning tuzilishini. tsitologiya -hayvonlar hujayralarini o'rganuvchi fan hisoblanadi. gistologiya-hayvonlar to'qimalarini o'rganuvchi fan hisoblanadi. embriologiya-hayvonlarni embirion taraqqiyoti davri va qonuniyatlarni o'rganadi. fiziologiya-hayvonlar organizimida ketadigan fiziologik jarayonlarini (ovqatlanishi nafas olishi, ayrim, qon aylanishi nerv sistemasi, sezgi organlari faoliyati va boshqalar) o'rganuvchi fandir. ekologiya-hayvonlarning tashqi muhit bilan va o'zaro munosabatlarini (biotik va abiotik faktorlar bilan bog'lanish qonuniyatlarini) o'rganadi. zoogegografiya-hayvonot olamini geografik tarqalish qonuniyatlarini tarixiy nuqtai-nazardan o'rganish. paleontologik zoologiya-bir vaqtlar yashab, ayni vaqtda yuqolib ketgan hayvonlarni o'rganadi (chig'onogi, hayoti va boshqalar). gidrobiologiya-suv muhitida yashovchi hayvonlar o'rganiladi. etiologiya-hayvonlarning xulq atvorlarini solishtirib o'rganiladi. genetika -hayvonlarning irsiyat va …

3 / 24

gan barcha sohani tuliq tekshiradi. gelmintologiya-parazit chuvalchanglar haqidagi fan. parazit chuvalchanglarning tuzilishi va xayot faoliyatidan tashqari ular keltirib chiqaruvchi kasalliklar va ularga qarshi kurashish tadbirlarini ham ishlab chiqadi. malakologiya -molyuskalar haqidagi fan. akarologiya -kanalarni o'rganadigan fan. entomologiya -hasharotlar dunyosini tuliq o'rganadi. ixtiologiya -baliqlarni o'rganadi va baliqchilikni rivojlantirish bilan shug'illanadi. gerpetologiya -suvda va quruqlikda yashovchi, hamda sudralib yuruvchilar haqidagi fan. ornitologiya -qushlarni o'rganuvchi fan. teriologiya yoki mammalogiya-sut emizuvchi hayvonlarni xar tomonlama o'rganuvchi fandir. umurtqasiz hayvonlarning ahamiyati. ayni vaqtda hayvonlarning 2 mln dan ortiq fanga ma'lum. shundan 1,5 mln dan ko'prog'ini umurtqasiz hayvonlar tashkil etadi. umurtqasiz hayvonlar eng qadimiy hayvonlar bo'lib, turli xil muxit sharoitlarda yashashga muvofiqlashgan, suvda, tuproq va loylar orasida, er yuzida, xavoda uchraydi, shuningdek, boshqa tirik organizimlar (simbioz, parazit) ichida yashaydi. umurtqasiz hayvonlarni tabiatdagi va inson xayotidagi roli nihoyatda turli-tumandir. 1. tabiatda modda almashinuvida-(tutli xil umirtqasizlar o'simliklar bilan oziqlanib ularni meniral moddalarga aylantiradi (tuproq hosil bo'lishi), o'likxo'r hayvonlar maydalaydi, …

4 / 24

r, qisqichbaqasimonlarning chiganoqlari, bulutlar, marjon poliplar va boshqalarning qoldiqlari. neft va ko'mirlar topishda indikator vazifasini o'taydi. tabiatdagi gulli o'simliklarning (yopiq urug'lilar) 80% asosan hasharotlar yordamida changlanadi (arilar, ikki qanotlilar, kanalar qo'ng'izlar va boshqalar). umurtqasiz hayvonlar inson uchun xizmat qiladi: a) odamlar oziq-ovqat sifatida turli-tuman qisqichbaqasimonlar, mollyuskalar, ninatanlilar, yomg'ir chuvalvchangi va baliqlar ovlanadi. asalaridan asal olinadi. b) bezaklar tayyorlanadi: marvaridlar-brilliantlar, sadaflar boshqalar shular jumlasidandir. v) kiyim-kechak sifatida foydalaniladi. d) dori-darmon sifatida umurtqasiz hayvonlar zaxaridan foydalanilmoqda: chayon, arilar, qoraqurt zaxari. e) lak-bo'yoqlar olinadi: ba'zi mollyuskalar va xashoratlardan qimmatbaxo buyumlar olinadi. f) xalq meditsinasida foydalanish: meditsina zulugi, arilarga chaqtirib immunitet hosil qilish va boshqalar. k) qishloq xo'jaligi zararkunandalari va parazit organizimlarga qarshi kurashish, ularning tabiiy kushandalaridan foydalanish. masalan trixogramma, oltinkuz, yaydoqchilar va boshqalar (bular ataylab kupaytiriladi). 4. umurtqasiz hayvonlar ilmiy tekshirish va o'quv mashg'ulotlari uchun muxim ob'ekt sifatida xizmat qiladi (drozofilla pashshasi va boshqalar). 5. yangi texnikaviy asbob-uskunalar yaratishda muxim o'rin tutadi. bionika …

5 / 24

fanining rivojlanish tarixi. zoologiyaga ta'luqli ilk ilmiy asarlarni miloddan 4 asr avval yashab o'tgan arastu (aristotel) yaratgan. uning asarlarida 452 tur xayvonning tuzilishi, xayot kechirishi va taqalishi tushuntirib berilgan. arastu xayvonlarni 2 ta katta guruh – qonlilar va qonsizlarga ajratadi. bu guruhlar xozirgi sistemaga muvofiq umurtqalilar va umurtqasizlarga yaqin keladi. qadimgi rim tabiatshunoslari orasida gay pliniy (miloddan so'ng 23-79 yillar) mashhur bo'lgan. u o'zining 37 kitobdan iborat «tabiat tarixi» asarida o'sha davrda ma'lum bo'lgan barcha xayvonlarni ta'riflab bergan. uyg'onishdavrida (14-15 asrlar) ilm-fan taraqqiyotining markazi g'arbiy evropaga ko'chdi. bu davrda barcha tabiiy fanlar, shu jumladan, zoologiya sohasida ham muhim kashfiyotlar qilindi. xristofor kolumb, marko polo, magellan va boshqa bir qancha sayyohlarning dengizlar osha sarguzashtlari natijasida ilgari noma'lum bo'lgan yangi xayvon turlari kashf etildi. dunyoning turli burchaklaridan yig'ib keltirilgan materiallarni sistemaga solish va umumlashtirish zarur edi. zoologiya fanining taraqqiy etishida 17 asrda mikroskopning ixtiro etilishi katta ahamiyatga ega bo'ldi. golland olimi a.levenguk …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zoologiya kafedrasi"

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2021 mavzu: kirish. zoologiya faniga kirish. umurtqasizlar bilan tanishish termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 1 reja 1. kirish 2. zoologiya fanining maqsadi va vazifalari 3. zoologiya fanining boshqa fanlar tizimida tutgan o'rni 4. zoologiya fanining rivojlanish tarixi 2 falsafiy fikrlar van yanmindan do'sti so'radi: — kitob o'qigandan so'ng hech narsa yodda qolmasa nima qilmoq kerak? van yanmin dedi: — uni tushunmoq kerak, yodlash shart emas. tushunmoq zaruriyati ham ikkinchi darajali narsa. eng avvallo kitobning asosiy mohiyatini anglamoq joiz. 1. miksotrof oziqlanish bu- 2. golozoy oziqlanish bu- 3. golofit oziqlanish bu- 4. fototaksis bu- 5. saprozo...

This file contains 24 pages in PPTX format (895.8 KB). To download "zoologiya kafedrasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zoologiya kafedrasi PPTX 24 pages Free download Telegram