badiiy asarni tahlilga oid qo`shimcha savol va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish

DOCX 4 pages 33.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.5 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

badiiy asarni tahlilga oid qo`shimcha savol va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish. maktabda badiiy asarni tahlil qilish yo’llari – uni o’rganishning umumiy yo’nalishini , o’qituvchi bajaradigan ishning rejasini belgilab olish yo’lidir. tahlil usullari esa, badiiy asarni tushunish va his etish , uning o’ziga xos xususiyatlarini aniqlab olish o’qituvchining har bir mashg’ulotda qo’llaydigan ish uslubidir. tahlil usullari dars jarayonida adabiy asarni o’rganishda o’qituvchi bilan o’quvchilar bajaradigan ishlarni muayyanlashtiradi. binobarin, bu usullar darsning barcha bosqichlarida - ifodali o’qish va qayta hikoyalash , matnni izohlash va qiyoslash , yozuvchiga ergashib tahlil qilish , asar obrazlari tartibini aniqlash va asarni muammoli tahlil qilishda faol qo’llanadi. adabiy asar matnini o’rganish usullari tushunchasi ta’lim usullari tushunchasiga nisbatan birmuncha chegaralangan bo’ladi. masalan, badiiy asarning syujeti, kompozitsiyasi bo’yicha jadval tuzish asarni o’rganishda eng qiziqarli ishlardan hisoblanadi. bu usul yozuvchi tarjimai holini o’rganishda ham , adabiy matnni tahlil qilishda ham , obzor mavzularni o’tishda va sinfdan tashqari mashg’ulotlar jarayonida ham …

2 / 4

amalga qo’llash ijodiy ish sanaladi. binobarin, ruhshunoslik va adabiyot o’qitish usuli hamisha o’qituvchining hamrohi yordamchisi bo’lsa ham, undan hamma vaqt adabiyot o’qitish jarayonida yangi- yangi usullarni o’ylab topishni, doimo ijodiy faoliyat ko’rsatishni taqozo etadi. o’qitish jarayonida badiiy asarni idrok qilishni kuchaytiruvchi maqbul tahlil usullarini tanlash murakkab masala bo’lib, juda ko’p vaqtlardan buyon o’qituvchilar diqqatini o’ziga jalb etib kelmoqda. metodistlardan m.a. ribnikolva, v. v. golubkov, n.i.kudryashev, v.a nikolskiy o’zbek metodist olimlaridan a. zunnunov, s. dolimov, k. axmedovlar tahlil usullari ustida qunt bilan ishladilar va ma’lum darajada muvaffaq’iyatlarga ham erishdilar. maktabda badiiy asarni o’rganishda o’quvchilarning badiiy asarni his etishi va unga bo’lgan munosabati asar muallifi tutgan yo’lga uyg`unlashtirilishi lozim. o’qituvchi maktabda badiiy asarni o’zlashtirib olish jarayonini yaratadi. bunda o’quvchilarning bilimni qanday o’zlashtirganlikla- rini bilish bilan birga, ularga badiiy asarni anglab olish yo’llarini topa bilish, adabiy matnni mustaqil tahlil qilish q’obiliyatlarini rivoj toptirishga ham alohida e’tibor beriladi. o’qituvchi maktabda o’quvchilarni asarni o’rganishga qiziqtiribgina …

3 / 4

ahvoli va ularning mahalliy amaldorlar tomonidan talanishi aks ettirilgan» deb osongina javob beradilar. ular maxmurning «hapalak» she’ri, zavqiyning «ahli rasta» satirasi kabi asarlar yuzasidan berilgan savollarga ham shu mazmunda javob berishlari mumkin. tabiiyki, bunday oson javob o’quvchining asarni chuqur o’rganganligini bildirmaydi. binobarin, o’quvchilarning har biri asarda aks ettirilgan vo qeani umumiy tarzda bayon qilmasdan, uning mazmuni , o’ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda javob berishlari lozim. «tanobchilar» satirasini o’rganish jarayonida mahalliy amaldorlar – hakimjon bilan sultonoalixo’jalarning g’azabini, dehqonlarning ular oldida qaqshab, titrab turishlarining sababini anglaganlaridagina, muqimiyning his- tuyg’ularini aniq tasavvur qiladilar. demak, asarda bayon qilingan voqealarning o’quvchi ongiga singishi uchun , u asar mazmunini mantiqan his etishi lozim. badiiy ijod qonuniyatlariga tayanish zarurati , his – hayajonni kuchaytirish, tafakkurni rivojlantirish, ayniqsa, dramatik asarlarni o’rganishda aniq seziladi. sahnada ijod etishga mo’ljallangan asar o’quvchi ongini faollashtiradi, his–tuyg’ularini kuchaytiradi. har bir qahramon o’z nutqi, so’zlash usuli , hatti – harakati bilan o’quvchining ko’z …

4 / 4

ktabda adabiyotni so’z san’ati sifatida o’qitish o’quvchilarda uni jozibali qabul qilish, mustaqil fikrlash qobiliyatini kamol toptirishni taqozo etadi. o’quvchilar hayotiy voqea–hodisalarni bilish, odamlar va ularning ruhiyatini anglashga ehtiyoj tug’ilishi bilan adabiyotni anglashga qiziqish paydo bo’ladi. o’qituvchi badiiy asarni o’qitish orqali o’quvchilarga hosil bo’lgan ana shu qiziqishni rivoj toptiradi, ularni san’at olamiga olib kiradi, yoshi , bilim darajasini hisobga olgan holda, ularning badiiy didini o’stiradi. o’quvchilarning adabiy bilimini oshirmasdan, tarixiy dalillarni o’zlashtirishla- riga, jamiyat tarixini anglab olishlariga, erishmasdan turib , badiiy so’z san’atini anglab olishlariga erishib bo’lmaydi. o’quvchilar badiiy adabiyotni so’z san’ati sifatida anglab olishlari uchun, uning go’zalligini his etishlari kerak. shundagina ular badiiy asarni chuqur o’zlashtiradilar. maktabda badiiy asarni tahlil qilish o’qituvchidan adabiyotshunoslik fanini, shuningdek, pedagogika va bolalar psixologiyasi ilmlaridan xabardor bo’lishni ijodkorlikni, ilg’or tajribalarni uzluksiz o’zlashtirib borishni talab qiladi. muammoli tahlil - asarni o’rganish usullaridan biri muammoli o’qitish ta’limni ilmiy asosda tashkil etishdir. sinfda yuzaga keltiriladigan muammoli vaziyat vaqtida …

5 / 4

masalani hal qilishga imkoniyat beradigan yo’lni topishga harakat qiladilar. shu zaylda tahlilda bir butunlik ham yuzaga keladi. masalan, m. shayxzodaning «mirzo ulug`bek» fojiasini o’rganishda o’qituvchi o’quvchilarning fojiani o’qib , undan olgan taassurotlarini aniqlagach, taxminan quyidagi savollarni o’rtaga qo’yadi: «olim ulug’bek bilan shoh ulug’bek o’rtasida qanday tafovutlar bor?». «mirzo ulug’bek» asarining hozirgi davr uchun g’oyaviy – estetik ahamiyati nimada?», «nima uchun abdulatif o’z otasi ulug’bekni qatl etadi?» va boshqalar muammoli tahlil asarni o’rganishga bag’ishlangan darslarning eng yuqori bosqichi hisoblanadi. bu bosqich asarning asosiy xususiyatini , unda ifodalangan asosiy fikrni o’rganish , aniqlash mashg’ulotidir. masalan, anvar va abdurahmon domla , yo’lchi va mirzakarimboy obrazlarini o’rganishga bag’ishlangan darslarni «mehrobdan chayon», «qutlug’ qon» romanlari , farhod va xisrav obrazlari, ular o’rtasidagi dialog yoritilgan darslarni «farhod va shirin» dostoni bo’yicha o’tkazilgan mashg’ulotlarning yuqori bosqichi deyish mumkin. muammoli tahlilda qo’llaniladigan usullarning uzviy birligi, muntazamligi asar xususiyatiga , sinf sharoitiga , o’quvchilarning tayyorgarligiga, o’qituvchining ijodiy ish uslubiga …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy asarni tahlilga oid qo`shimcha savol va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish"

badiiy asarni tahlilga oid qo`shimcha savol va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish. maktabda badiiy asarni tahlil qilish yo’llari – uni o’rganishning umumiy yo’nalishini , o’qituvchi bajaradigan ishning rejasini belgilab olish yo’lidir. tahlil usullari esa, badiiy asarni tushunish va his etish , uning o’ziga xos xususiyatlarini aniqlab olish o’qituvchining har bir mashg’ulotda qo’llaydigan ish uslubidir. tahlil usullari dars jarayonida adabiy asarni o’rganishda o’qituvchi bilan o’quvchilar bajaradigan ishlarni muayyanlashtiradi. binobarin, bu usullar darsning barcha bosqichlarida - ifodali o’qish va qayta hikoyalash , matnni izohlash va qiyoslash , yozuvchiga ergashib tahlil qilish , asar obrazlari tartibini aniqlash va asarni muammoli tahlil qilishda faol qo’llanadi. adabiy asar matnini ...

This file contains 4 pages in DOCX format (33.5 KB). To download "badiiy asarni tahlilga oid qo`shimcha savol va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy asarni tahlilga oid qo`s… DOCX 4 pages Free download Telegram