python dasturlash tilida to'plamlar

DOCX 24 pages 50.5 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.5 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi davlat texnika universiteti 60610100- axborot tizimlari va texnologiyalari ta’lim yo’nalishi “dasturlash” fanidan kurs ishi mavzu: python dasturlash tilida to’plamlar att-613-24 guruh talabasi m.muxlisa ilmiy rahbar: m.tursunov qarshi - 2025 yil mavzu: python dasturlash tilida to‘plamlar kirish i.asosiy qism. 1.1. pythondagi ma'lumotlar tuzilmalari haqida umumiy tushuncha 1.2.set (to‘plam) 1.3list(ro’yxat) 1.4. tuple (kortej) 1.5. dictionary (lug‘at) ii.amaliy topshiriq 2.1. olingan natijalar va xulosalar 2.2. amaliy ahamiyati va takliflar xulosa adabiyotlar kirish i.asosiy qism. 1.1. pythondagi ma'lumotlar tuzilmalari haqida umumiy tushuncha python dasturlash tilida ma’lumotlar bilan ishlash muhim o‘rin egallaydi. ma'lumotlar tuzilmalari dastur samaradorligini oshirishda asosiy vositalardan biridir. ushbu kurs ishida pythondagi asosiy to‘rtta ma’lumotlar tuzilmasi — list, tuple, set va dictionary haqida ma’lumot beriladi, ularning farqlari va qachon qaysi biri ishlatilishi ko‘rib chiqiladi. ma'lumotlar tuzilmalari haqida umumiy tushuncha tuzilma tartibli o‘zgartiriladi takrorlangan qiymatlar indekslangan list ✅ ✅ ✅ ✅ tuple ✅ ❌ ✅ …

2 / 24

ilganda parametriga qiymat sifatida ro'yxat yoki kortej ham berilishi mumkin: tubsonlar = [2,3,5,7,11] tubsonlartuplami = set(tubsonlar) print(tubsonlartuplami) # {2, 3, 5, 7, 11} 65 66 ayniqsa set() funksiyasi bo'sh to'plam hosil qilish uchun juda qulay hisobladi: amallarni bajarish mumkin bo'lib, ular metod va funksiyalar orqali amalga oshiriladi. quyida ulardan eng ko'p qo'llaniladiganlarini qarab chiqamiz son = set() print(son) # set() to'plam uzunligi (to'plam elementlari soni) ni toppish uchun len() funksiyasidan foydalaniladi: son = {3,4,5,6} print(len(son)) # 4 to’plamga element qo’shish. to'plamga element qo'shish uchun add() metodidan foydalaniladi: son = set() son.add(2) son.add(4) print(son) # {2, 4} to’plamdan elementni o’chirish. to'plamdan elementni o'chirish uchun remove() metodi qo'llanilib, uning argumentiga o'chirilishi kerak bo'lgan element beriladi. agar o'chirilishi kerak bo'lgan element to'plamda mavjud bo'lmasa, u holda keyerror istisno xatoligi ro'y beradi. shuning uchun to'plamdan elementni o'chirishdan oldin in operatori orqali shu elementning lug‟atda mavjud yoki yo'qligini tekshirish tavsiya qilinadi: ismlar = {"anvar", "abbos", …

3 / 24

ni har bir elementi ism o'zgaruvchisiga ketma-ket yuklanadi va keyingi hisoblashlarda ishlatilishi mumkin. to’plamlar ustuda amallar. to'plamlar ustuda turli xil: copy() metodi biror bir to'plamdan nusxa olish uchun ishlatiladi, masalan: ismlar = {"anvar", "abbos", "abror"} ismlar2 = ismlar.copy() print(ismlar) # {'abbos', 'anvar', 'abror'} print(ismlar2) # {'abbos', 'anvar', 'abror'} famil = {"axmedov", "niyazov"} ism = {"sardor", "tohir"} fio = famil. union() metodi ikkita to'plamni birlashtiradi va qiymat sifatida yangi to'plamni qaytaradi: nion(ism) print(fio) # {'axmedov', 'tohir', 'sardor', 'niyazov'} intersection() metodi ikkita to'plamni kesishmasini olish uchun ishlatib, qiymat sifatida yangi to'plam qaytaradi. ya`ni ikkita to'plam uchun umumiy bo'lgan elementlarni olish uchun intersection() metodi qo'llaniladi: 68 1 2 3 4 famil = {"axmad", "sardor", "ikrom"} ism = {"sardor", "tohir","ikrom"} ism2 = famil.intersection(ism) print(ism2) # {'sardor', 'ikrom'} intersection() metodi o'rniga unga ekvivalent bo'lgan & (mantiqiy ko'paytirish) amalini ham qo'llash mumkin: famil = {"axmad", "sardor", "ikrom"} ism = {"sardor", "tohir","ikrom"} ism2 = famil & ism …

4 / 24

ilgan) o'z ichiga olishi yoki olmasligini tekshirish uchun ishlatiladi: famil = {"axmad", "sardor", "ikrom"} ism = {"sardor", "ikrom"} print(ism.issuperset(famil)) # false print(famil.issuperset(ism)) # true frozenset. frozenset - o'zgartirib bo'lmaydigan to'plamlarni yaratish uchun ishlatiladi. ushbu turdagi to'plamga yangi element qo'shish, o'chirish yoki element qiymatini o'zgartirishga ruxsat berilmaydi. frozenset turidagi to'plam odatda ro'yxat, kortej yoki oddiy to'plam (set) orqali hosil qilinadi: famil = {"axmad", "sardor", "ikrom"} fam = frozenset(famil) print(fam) # frozenset({'sardor', 'ikrom', 'axmad'}) frozenset turidagi to'plamlar ustuda quyidagi amallarni bajarish mumkin: len(s) – s to'plam uzunligi (elementlari soni)ni qaytaradi; x in s – true qiymat qaytaradi, agar x element s to'plamning tarkibida mavjud bo'lsa; x not in s – true qiymat qaytaradi, agar x element s to'plamning tarkibida mavjud bo'lmasa; s.issubset(t) – true qiymat qaytaradi, agar t to'plam s to'plamni o'z ichiga olsa; s.issuperset(t) – true qiymat qaytaradi, agar s to'plam t to'plamni o'z ichiga olsa; s.union(t) – s va t …

5 / 24

$2, 3, 3, 2]) print(my_set) # natija: {1, 2, 3} — takroriy elementlar olib tashlandi set xususiyatlari xususiyat tavsifi tartiblanmagan elementlar qanday tartibda kiritilgan bo‘lsa ham, u saqlanmaydi noyob elementlar har bir element faqat 1 marta bo‘ladi o'zgaruvchan (mutable) set'ga element qo‘shish yoki olib tashlash mumkin indekssiz elementlarga indeks orqali murojaat qilib bo‘lmaydi set bilan asosiy amallar element qo‘shish my_set = {1, 2} my_set.add(3) print(my_set) # {1, 2, 3} bir nechta element qo‘shish my_set.update([4, 5]) elementni o‘chirish my_set.remove(2) # agar element mavjud bo'lmasa → xatolik my_set.discard(10) # xatolik chiqarmaydi, xavfsizroq tozalash my_set.clear() tasodifiy elementni olib tashlash my_set.pop() # har qanday elementni olib tashlaydi setlar ustida matematik amallar set’lar ustida matematik to‘plamlar kabi amallar bajarish mumkin: amal sintaksis tavsif birlashma set1.union(set2) ikkala to‘plamdagi barcha elementlar kesishma set1.intersection(set2) ikkala to‘plamda mavjud bo‘lganlar farq set1.difference(set2) set1 da bor, lekin set2 da yo‘q simmetrik farq set1.symmetric_difference(set2) faqat birida mavjud bo‘lgan elementlar misol: a = …$

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "python dasturlash tilida to'plamlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi davlat texnika universiteti 60610100- axborot tizimlari va texnologiyalari ta’lim yo’nalishi “dasturlash” fanidan kurs ishi mavzu: python dasturlash tilida to’plamlar att-613-24 guruh talabasi m.muxlisa ilmiy rahbar: m.tursunov qarshi - 2025 yil mavzu: python dasturlash tilida to‘plamlar kirish i.asosiy qism. 1.1. pythondagi ma'lumotlar tuzilmalari haqida umumiy tushuncha 1.2.set (to‘plam) 1.3list(ro’yxat) 1.4. tuple (kortej) 1.5. dictionary (lug‘at) ii.amaliy topshiriq 2.1. olingan natijalar va xulosalar 2.2. amaliy ahamiyati va takliflar xulosa adabiyotlar kirish i.asosiy qism. 1.1. pythondagi ma'lumotlar tuzilmalari haqida umumiy tushuncha python dasturlash tilida ma’lumotlar bilan ishlash muhim o‘rin egallaydi...

This file contains 24 pages in DOCX format (50.5 KB). To download "python dasturlash tilida to'plamlar", click the Telegram button on the left.

Tags: python dasturlash tilida to'pla… DOCX 24 pages Free download Telegram