geninjenerligi

PPTX 14 pages 244.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 244.3 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti reja: 5.mavzu: gen injenerligi 1 molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. 2 dnk fragmentlarini klonlash genetik injeneriyani asosidir. 3 restriktazalar. 4 5 klonlangan genlarni topish uchun zondlar. kdnkning spesifik klonlarini identifikasiyalash. rekombinant dnkdan amalda foydalanish. 6 molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. vokiyliklarni jadal rivojlanishi xx asrga xos bo'lib, ana shu rivojlanish ilmiy progresga xosdir. kiska muddatda ikkita yangi texnologiya yuzaga keldi, ya’ni yadro texnologiyasi va elektronika. uchinchisi- biotexnologiya bo'lib uning asosini biologik revolyusiya tashkil etadi. biotexnologiyani muxim kismini genetik injeneriya tashkil etadi. genlar injeneriyasi yakin kelajakda irsiy kasalliklarni rak, spid va boshqa kasalliklarni davolash xam gen injeneriyasining zimmasiga yo’qlatilgan. genetik injeneriyani qishloq xo`jaligi va halq xo`jaligining boshqa sohalarida qo’llanilishi natijasida juda ulkan g’alabalarga erishilmoqda. ayniqsa, odam va xayvonlar uchun sun’iy oqsil, organik moddalarni utillizasiyalash, chiqitsiz texnologiya, biologik gaz olish, maxsuldor chorva mollari yaratish, yangi o`simliklar navlarini yaratish, kasallik, gerbisid, xashoratlar …

2 / 14

oniyat uchun foydali bo’lsin. ana shu vazifani amalga oshirish uchun dnk molekulasidan foydali qismini ajratib olib, uni o`stirib ko’paytirib undan foydalanish lozim bo`ladi. ana shunday rekombinant dnk dan rnk molekulasini sintez qilish mumkin, keyin rnk oqsil sintez qilinadi. ana shu ishlarni amalga oshirish dnk rekombinant texnologiyasi bo’yicha genlarni klonlash biologiya barcha ko’rinishni tubdan o`zgartirdi. genetik injeneriyani yuzaga kelishi molekulyar biologiyani rivojlanishi bilan bog’lik. oxirgi yillarda kimyoviy va enzimologik uslubiyatni rivojlanishi dnk rekombinasiyasini yaratishga yordam berdi va biotexnologiyani asosiy qismi bo’lgan genetik injeneriyaga asos solindi. dnk fragmentlarini klonlash genetik injeneriyaniasosidir. restriksion endonukleaza- restriktaza ferrmenti dnk ketma-ket parchalanishiga olib keladi. ushbu ferment dnk anik qismini bir tekisda parchalaydi. bakteriyalar o’z dnk xar xilda kuzatadi, restriktaza esa o’zining vazifasini xar xildagi ketma-ketlikda bilib turadi. hozirgi vaqtda dnk parchalanishini 150 turini restriktaza boshqaradi.restriktazalar kichik va katta bo`ladi. birinchi bo'lib tetranukleotidni biladi. restriktazalar. restriksion xarita tuzish. restriktazalar dnk xar xilda parchalaydi. parchalanish natijasida bir ipli …

3 / 14

ga nisbatan ancha tez bo`ladi. agarda oziqa muxiti agarning konsentrasiyasi juda yuqori bo'lsa uzun fragmentli dnk umuman erritmaga yaxshi aralasha olmasligi mumkin. restriksion fragmentlarni elektrofarez yo’li bilan ajratganda restriksion xaritalar olish imkoniyati tug’iladi. ana shunday birinchi xarita sm virusidan olingan. (maymun virusi) bo'lib unda 5423 juft asos bo’lgan. keyin restriksion xarita va fragmentlar dnk uchastkalarini xaritalashtirishda foydalanilgan, unda oqsil viruslari uchun mrnk sintez bo`ladi klonlangan genlarni topish uchun zondlar. agar biz odam to’qimasidanmi yoki boshqa to’qimadan summar dnk ajratib , uni kerakli restriktaza bilan fragmentlarga parchalasak va bu fragmentlarni plazmidali vektorga kiritsak so’ngra hosil bo’lgan rekombinant dnkni bakteriyalar populyasiyasiga kiritisak, unda biz odam genlari bibliotekasiga ega bo’lamiz. bu katalogsiz biblioteka bo’lib, biz bunda kerakli genga ega bo’lgan bakteriyani ajratish muammosiga duch kelamiz. bu ish juda qiyin bo’lib hozirgi vaqtda zondlar qo’llaniladi. ularning qo’llanilishi nuklein kislotalarining komplementarligiga asoslangan. bunday zond radioaktiv nishanlangan m-rnk bo’lishi mumkin. va ajratish kerak bo’lgan genga mos …

4 / 14

iga kirgiziladi. u yerda plazmida ko’payadi. oligonukleotidlarning ximiyaviy sintezi. dnkning spesifik klonlarini identifikasiyalash. yuqorida ko’rsatilgan operasiyalar tartibini mrnkning aralash pulyasiyasi bilan olib borsak (odatda amalda xuddi shunday bo’ladi, chunki gomogen mrnk olish qiyin) reaksiya mahsuloti ham kdnk aralashmasi bo’ladi. lekin tajribani shunday tashkil etish mumkinki har bir bakteriya hujayrasi bitta rekombinant kdnkli plazmidani olishi mumkin. natijada bu hujayra va uning avlodi faqat bir tur kdnkni ega bo’ladi. keyingi muammo bu endi hujayra qanday kdnkni olganining aniklashdan iborat. buning uchun bakteriyaning aloxida koloniyasi olinadi va undan juda toza gomogen kul’tura olinadi. so’ngra bu genetik bir jinsli hujayralarning klonial populyasiyasidan kdnkli plazmida bori ajratiladi va ular denaturasiyalanadi. bunda dnk zonjiri ajraladi. denaturasiyalangan dnkni nitroselyulozali fil’trlarda immobilizasiyalash mumkin. bu fil’tlar orkali mrnk aralashmasi o’tkazilganda fil’trda faqat shu kdnkga komplementar molekulalar ushlanib koladi. so’ngra birikkan mrnkni fil’trdan ajratib hujayrasiz sistemaga qo’shib translyasiyalash mumkin. bunda sintezlanadigan oqsil kdnkga spesifik bo’lib uni identifikasiyalash mumkin. bu ishlar …

5 / 14

nk –zondlar olinib ularning har birini izlanayotgan genning to’liq yoki qisman nusxasi ekanligi aniqlandi. bu savolini aniqlash usullaridan biri bu rnk-dnk geteroduplekslarning o’lchamini aniqlashdir. mrnk bilan geterodupleks hosil qiladigan kdnk klonlari keyin analiz qilinib, ularning nukleotidlar tartibi shu oqsilning aminokislotalar tartibiga mos kelishi tekshirildi . kutilgan kabi bunday mos kelish juda aniq bo’lib yana shu narsa aniqlandiki. ko’pchilik mrnkning 5' uchlarida qo’shimcha nukleotidlar qatori mavjud ekan. ular oqsilning liderli segmentlarini kodlab, bu segmentlar sintez tugagandan keyin parchalanib ketadi va ko’pincha aniqlab bo’lmaydi. rekombinant dnkdan amalda foydalanish. q genlarni klonlash usullarini ishlab chiqqan molekulyar biologlar bu usul faqat ilmiy emas balki katta amaliy ahamiyatga ega ekanligini tushunib etishdi. rekombinant dnk afzalliklaridan foydalanish uchun hal ko’p ishlash zarur, lekin bu qiyinchiliklar yengib o’tilsa unda bu soxadan katta foyda ko’rish mumkin. rekombinant dnk industriyasining vazifasi genlar - bilan manipulyasiya o’tkazish, ular o’rnini o’zgartirish usullaridan amalda foydalanishdir . xozirning uzidayok biologik muhim moddalar (birinchi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geninjenerligi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti reja: 5.mavzu: gen injenerligi 1 molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. 2 dnk fragmentlarini klonlash genetik injeneriyani asosidir. 3 restriktazalar. 4 5 klonlangan genlarni topish uchun zondlar. kdnkning spesifik klonlarini identifikasiyalash. rekombinant dnkdan amalda foydalanish. 6 molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. vokiyliklarni jadal rivojlanishi xx asrga xos bo'lib, ana shu rivojlanish ilmiy progresga xosdir. kiska muddatda ikkita yangi texnologiya yuzaga keldi, ya’ni yadro texnologiyasi va elektronika. uchinchisi- biotexnologiya bo'lib uning asosini biologik revolyusiya tashkil etadi. biotexnologiyani muxim kismini genetik injeneriya tashkil etadi. genlar i...

This file contains 14 pages in PPTX format (244.3 KB). To download "geninjenerligi", click the Telegram button on the left.

Tags: geninjenerligi PPTX 14 pages Free download Telegram