n-xolinergik dori vositalar. ganglioblakatorlar va miorelaksantlar taʼsiri

DOCX 13 pages 17.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: n-xolinergik dori vositalar. ganglioblakatorlar va miorelaksantlar taʼsiri tayyorladi: gulmiraxon kirish 1. n-xolinergik dorilar: kirish 2. ganglioblokatorlarning ta'siri 3. mushak relaksantlarining ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar n-xolinergik dorilar: kirish n-xolinergik dorilar nikotin retseptorlariga ta'sir etadi, ularni yoki bloklaydi, yoki faollashtiradi. bu retseptorlar avtonom nerv sistemasi ganglionlarida va skelet mushaklarida uchraydi. ushbu dorilar ikkita asosiy guruhga bo'linadi: ganglion blokerlari va mushak relaksantlari. ganglion blokerlari avtonom nerv sistemasi orqali impulslarni o'tkazishni to'xtatadi. mushak relaksantlari, o'z navbatida, skelet mushaklarining qisqarishini bloklaydi, jarrohlik operatsiyalari va boshqa tibbiy muolajalarda muhim ahamiyatga ega. ganglion blokerlari: ta'sir mexanizmi ganglion blokerlari n-xolinergik retseptorlarni bloklaydi, bu esa gangliyalarning postsinaptik neyronlarida depolarizatsiya sodir bo'lishining oldini oladi va impulslarni o'tkazishni to'xtatadi. bu dorilar asosan nikotinik atsetilxolin retseptorlari (nachr) bilan raqobatlashadi, ular avtonom nerv sistemasi gangliyalarida joylashgan, shu sababli impulslar uzatilmay qoladi. ganglion blokerlarining ta'sir mexanizmi doza bog'liqdir; past dozalarda ular retseptorlar bilan …

2 / 13

fobiyaga sabab bo'lishi mumkin, ayniqsa yuqori dozalarda ishlatilganda. ganglion blokerlarining klinik qo'llanilishi ganglion blokerlar o'tkir dissektsiyalovchi aorta anevrizmasini davolashda qo'llaniladi, chunki ular qon bosimini tezda pasaytiradi va aorta devoriga bo'lgan keskinlikni kamaytiradi. og'ir gipertoniya xurujlarida, masalan, gipertonik ensefalopatiya paytida, ganglion blokerlar qon bosimini nazorat qilishga yordam beradi, ammo ularning ta'siri oldindan aytib bo'lmaydi. ba'zi ganglion blokerlar refleks simpatik distrofiya (kompleks mintaqaviy og'riq sindromi) kabi holatlarda og'riqni kamaytirish uchun ishlatilgan, lekin boshqa davolash usullari ustunlik qiladi. ganglion blokerlarining nojo'ya ta'sirlari ganglion blokerlari ortostatik gipotenziyaga olib kelishi mumkin, bunda qon bosimi keskin pasayib, bosh aylanishi va hushdan ketish xavfini oshiradi. 50 yoshdan oshganlarda bu xavf yuqoriroq. antixolinergik ta'sirlar, masalan, og'iz qurishi (kserostomiya) va ko'rishning xiralashishi (siklopegiya), ganglion blokerlarining keng tarqalgan nojo'ya ta'sirlaridan bo'lib, bemorlarning 20-30 foizida uchraydi. ba'zi ganglion blokerlari qabziyatga olib kelishi mumkin, chunki ular ichak harakatini nazorat qiluvchi parasempatik nerv tizimini bloklaydi, bu esa bemorlarning 10% da noqulaylik tug'diradi. mushak …

3 / 13

ilxolin suksinilxolin 1-fazali blokadada depolarizatsiyani hosil qiladi, bu esa dastlabki mushak qisqarishiga (fascikulyatsiya) va keyin esa falajga olib keladi, ta'siri taxminan 5-10 daqiqa davom etadi. preparatning gidrolizi, asosan, plazma xolinesterazasi orqali amalga oshiriladi; genetik polimorfizmlar ta'sir davomiyligini 2-3 soatgacha uzaytirishi mumkin, bu klinik ahamiyatga ega. suksinilxolin giperkalemiya, bradikardiya (ayniqsa, qayta qo'llanilganda) va malign gipertermiya kabi nojo'ya ta'sirlarni keltirib chiqarishi mumkin; ehtiyotkorlik bilan ishlatish lozim. depolyarizatsiyalovchi mushak relaksantlarining ta'sir mexanizmi depolyarizatsiyalovchi relaksantlar nikotin retseptorlarini faollashtirib, dastlab mushak qisqarishini keltirib chiqaradi, so'ngra retseptorni bloklab, davomli depolyarizatsiyani ta'minlaydi. suksinilxolin kabi depolyarizatsiyalovchi vositalar asetilxolinni taqlid qiladi, ammo asetilxolinesteraza tomonidan tezda gidrolizlanmaydi, bu esa doimiy depolyarizatsiyaga olib keladi. doimiy depolyarizatsiya tufayli mushak hujayralari keyinchalik qo'zg'alishga javob bera olmaydi, bu esa na+ kanallarining inaktivatsiyasi va mushakning falajlanishiga olib keladi. nodepolyarizatsiyalovchi mushak relaksantlari: misollar va ta'sir mexanizmi depolyarizatsiyalovchi mushak relaksantlari, masalan, suksametoniy xolinoreseptorlarga bog'lanib, doimiy depolyarizatsiyani keltirib chiqaradi, bu esa dastlabki fascikulyatsiyadan so'ng mushak falajligiga olib keladi. …

4 / 13

gik ta'siri mushak relaksantlari nikotin retseptorlarini bloklaydi, bu esa natriy ionlarining kirishini to'xtatadi va shu bilan postsinaptik membranalarning depolarizatsiyasini oldini oladi, mushaklarning falajlanishiga olib keladi. depolarizatsiya qiluvchi mushak relaksantlari (masalan, suksinilxolin) dastlab retseptorni faollashtiradi, ammo tezda desensitizatsiya paydo bo'ladi, bu esa doimiy depolarizatsiyaga va mushaklarning bloklanishiga olib keladi. nodepolarizatsiya qiluvchi mushak relaksantlari (misol uchun, vekuronium) asetilxolin bilan raqobatlashadi, retseptorga bog'lanadi, lekin uni faollashtirmaydi, bu esa nerv-mushak o'tkazuvchanligini bloklaydi va mushaklarning bo'shashishiga olib keladi. mushak relaksantlarining klinik qo'llanilishi mushak relaksantlari operatsiya davomida mushaklarning bo'shashishini ta'minlaydi, bu jarrohga optimal kirish imkoniyatini beradi va nafas olishni nazorat qilishni osonlashtiradi. traxeya intubatsiyasi uchun suksinilxolin kabi depolyarizatsiya qiluvchi vositalar tez ta'sir qiladi, bu esa favqulodda vaziyatlarda havo yo'llarini tezda ta'minlash uchun juda muhimdir. nondepolyarizatsiya qiluvchi vositalar, masalan, atrakuriy, og'riqni kamaytirishga yordam beradi, shuningdek, jarrohlik amaliyotlarida mushaklarning spazmini nazorat qilishga yordam beradi. mushak relaksantlarining nojo'ya ta'sirlari va qarshi ko'rsatmalari mushak relaksantlari bradikardiya (60 zarbadan kam) va …

5 / 13

lari o'rtasidagi farqlar ganglion blokerlari har ikkala simpatik va parasimpatik ganglionlarda impulslarni bloklaydi, mushak relaksantlari esa faqat neuromusküler birikmada, nikotinik ach retseptorlari orqali ta'sir ko'rsatadi. ganglion blokerlarining ta'siri keng qamrovli, vegetativ asab tizimining ko'plab organlariga ta'sir etadi, mushak relaksantlari esa faqat skelet mushaklariga ta'sir qilib, falajlikka olib keladi. ganglion blokerlarining asosiy klinik qo'llanilishi gipertenziya krizisini nazorat qilish bo'lgan, mushak relaksantlari esa xirurgiya va mexanik ventilyatsiyada mushaklarning bo'shashishini ta'minlaydi. xulosa ganglion blokerlari va mushak relaksantlari kabi n-xolinergik dorilarning ta'siri vegetativ nerv tizimiga va skelet mushaklariga qaratilganligini xulosa qilish mumkin. ushbu dorilarning farmakologik xususiyatlari, masalan, ganglion blokadasi va nikotinik retseptorlarning blokadasi, klinik amaliyotda muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. n-xolinergik dorilarning qo'llanilishi, shu jumladan, gipotenziv ta'sir va mushaklarning gevşetilmesi, ularning terapevtik qiymatini aniqlab beradi, ammo nojo'ya ta'sirlarni ham hisobga olish zarur. xulosa n-xolinergik preparatlar ganglioblokatorlar va mushak relaksantlari orqali ta'sir ko'rsatib, nerv-mushak o'tkazuvchanligini va avtonom funksiyalarni o'zgartiradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. bowman, w. c. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "n-xolinergik dori vositalar. ganglioblakatorlar va miorelaksantlar taʼsiri"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: n-xolinergik dori vositalar. ganglioblakatorlar va miorelaksantlar taʼsiri tayyorladi: gulmiraxon kirish 1. n-xolinergik dorilar: kirish 2. ganglioblokatorlarning ta'siri 3. mushak relaksantlarining ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar n-xolinergik dorilar: kirish n-xolinergik dorilar nikotin retseptorlariga ta'sir etadi, ularni yoki bloklaydi, yoki faollashtiradi. bu retseptorlar avtonom nerv sistemasi ganglionlarida va skelet mushaklarida uchraydi. ushbu dorilar ikkita asosiy guruhga bo'linadi: ganglion blokerlari va mushak relaksantlari. ganglion blokerlari avtonom nerv sistemasi orqali impulslarni o'tkazishni to'xtatadi. mushak relaksantlari, o'z navbatida, skelet mushaklarining qisqarishini b...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "n-xolinergik dori vositalar. ganglioblakatorlar va miorelaksantlar taʼsiri", click the Telegram button on the left.

Tags: n-xolinergik dori vositalar. ga… DOCX 13 pages Free download Telegram