giperaldosteronizm kasalligi

DOCX 13 pages 17.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: giperaldosteronizm kasalligi tayyorladi: abdusamatova mohira kirish 1. aldosteronizm: ta'rif, sabablar va turlari 2. diagnostika va baholash 3. davolash usullari va prognoz xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish giperaldosteronizm - buyrak usti bezlari tomonidan ortiqcha aldosteron gormoni ishlab chiqarilishi bilan bog'liq bo'lgan patologik holatdir. aldosteronning ko'payishi natriy va suvning reabsorbsiyasini oshiradi, bu esa qon hajmining ko'payishiga va gipertoniyaga olib keladi. birinchi marta konn sindromi 1955-yilda jerom konn tomonidan aniqlangan, bunda buyrak usti bezining o'smalari ortiqcha aldosteron ishlab chiqaradi. aldosteronning roli va tartibga solinishi aldosteron natriyning buyrak naychalarida so'rilishini oshiradi, shu bilan birga kaliyning chiqarilishini rag'batlantiradi, bu suvning ushlanib qolishiga va qon bosimining ko'tarilishiga olib keladi. renin-angiotenzin-aldosteron tizimi (raas) aldosteron sekretsiyasining asosiy regulyatoridir; reninning chiqarilishi angiotenzin i ning angiotenzin ii ga aylanishiga olib keladi, bu esa aldosteron ishlab chiqarishni ko'paytiradi. aldosteron sekretsiyasiga ta'sir qiluvchi yana bir omil - qon plazmasidagi kaliy darajasi; yuqori kaliy …

2 / 13

qilishni o'z ichiga olishi mumkin. giperaldosteronizmning sabablari adrenal adenomasi, ko'pincha conn sindromi deb ataladi, giperaldosteronizmning eng ko'p uchraydigan sababidir va 30% dan 60% gacha hollarni tashkil qiladi, bu aldosteron ishlab chiqaradigan o'sma hisoblanadi. ikkala buyrak usti bezining giperplaziyasi (ikki tomonlama giperplaziya) giperaldosteronizmning taxminan 40% ni tashkil qiladi, bu bezlarning kattalashishi va aldosteronning ortiqcha ishlab chiqarilishiga olib keladi. buyrak arteriyasining torayishi (renal arteriya stenozi) buyrakda kam qon bor deb hisoblashiga sabab bo'ladi, bu esa renin-angiotensin-aldosteron tizimini faollashtirib, giperaldosteronizmga olib keladi. birlamchi giperaldosteronizm (kon sindromi) kon sindromida aldosteronning haddan tashqari ishlab chiqarilishi natriyning ushlanib qolishiga va qon hajmining ortishiga olib keladi, natijada 140/90 mmhg dan yuqori bo'lgan gipertenziya rivojlanadi. birlamchi giperaldosteronizmda gipokaliemiya (kaliy darajasi 3.5 meq/l dan past) tez-tez uchraydi, bu mushaklarning zaifligi, charchoq va ba'zida yurak aritmiyalariga sabab bo'lishi mumkin. kon sindromining eng ko'p uchraydigan sababi buyrak usti bezidagi adenoma (o'simta) bo'lib, u aldosteronni me'yoridan ortiqcha ishlab chiqaradi, bu esa 30-50 …

3 / 13

ib keladi va elektrolitlar muvozanatini buzadi. xavf omillari surunkali buyrak yetishmovchiligi renin-angiotensin tizimining doimiy faollashuviga olib kelishi mumkin, bu esa aldosteronning sekretsiyasini oshiradi va giperaldosteronizm xavfini oshiradi. jigar sirrozi kabi jigar kasalliklari aldosteron metabolizmini buzishi mumkin, natijada qonda aldosteronning ko'payishi va giperaldosteronizmning rivojlanishi kuzatiladi. uzoq muddatli diuretiklarni (ayniqsa, tiyazidlar) qo'llash organizmda kaliy miqdorining kamayishiga olib keladi, bu esa aldosteronning chiqarilishini rag'batlantirishi va giperaldosteronizmga olib kelishi mumkin. giperaldosteronizmning belgilari giperaldosteronizm belgilari orasida eng ko'p uchraydigani bu qon bosimining 140/90 mmhg dan yuqori bo'lishidir, bu esa bosh og'rig'iga sabab bo'lishi mumkin. kamqonlik (gipokaliemiya) giperaldosteronizmda tez-tez uchraydi, qonda kaliy miqdori 3.5 meq/l dan past bo'ladi, bu esa mushak zaifligini keltirib chiqaradi. giperaldosteronizmda siydik bilan kaliyning yo'qolishi ko'payishi mumkin (kaliyurezi), bu esa sutka davomida 20 meq dan ortiq kaliy yo'qotilishiga olib keladi. diagnostika giperaldosteronizmni tashxislash uchun aldosteron va reninning qon plazmasidagi nisbati (arr) tekshiruvi o'tkaziladi; agar arr > 20 bo'lsa va aldosteron ≥ 15 …

4 / 13

te'mol qilish aldosteronizmga o'xshash simptomlarni keltirib chiqarishi mumkin; shuning uchun dori-darmonlar tarixi va toksikologik skrining juda muhim. liddle sindromi, aldosteronizmga o'xshash belgilar bilan namoyon bo'ladi, lekin aldosteron darajasi past bo'ladi; genetik testlar tashxisni aniqlashtirishga yordam beradi. davolash usullari spironolakton yoki eplerenon kabi mineralokortikoid retseptorlari antagonistlari qon bosimini normallashtirish va kaliy darajasini tiklash uchun birinchi darajali dori hisoblanadi, doza shaxsiy ehtiyojlarga qarab sozlanadi. bilateral adrenal giperplaziya holatlarida, jarrohlik aralashuv tavsiya etilmaydi; bunday vaziyatlarda, odatda, qon bosimini nazorat qilish va gipokaliemiyani tuzatish uchun dori vositalari bilan uzoq muddatli davolash o'tkaziladi. agar aldosteron ishlab chiqaruvchi adenoma bo'lsa, adrenalektomiya, ya'ni, buyrak usti bezini jarrohlik yo'li bilan olib tashlash, qon bosimini normalizatsiya qilish va mineralokortikoid dorilariga bo'lgan ehtiyojni kamaytirish uchun samarali usuldir. dori-darmon bilan davolash spironolakton - bu kaliyni tejovchi diuretik bo'lib, aldosteron ta'sirini bloklaydi, odatda dozasi kuniga 100-400 mg, gipertoniya va gipokaliemiyani nazorat qilishda muhimdir. eplerenon - selektiv aldosteron reseptorlari blokatori, spironolaktonning yon ta'sirlarini …

5 / 13

i ba'zilariga uzoq muddat davomida 1 yoki 2 ta antihipertenziv dori kerak bo'lishi mumkin. prognoz va kuzatuv davolashsiz prognoz yomon bo'lib, yurak-qon tomir kasalliklari, masalan, gipertoniya va insult xavfini oshiradi. o'z vaqtida aniqlash 5-yillik omon qolish darajasini sezilarli darajada yaxshilaydi. kuzatuv davomida qon bosimi, elektrolitlar (kaliy, natriy) darajasi va buyrak funksiyasi muntazam ravishda monitoring qilinadi. aldosteron antagonistlari dozasi titrlashni talab qilishi mumkin. prognoz aldosteron ishlab chiqaruvchi adenomani jarrohlik yo'li bilan olib tashlashdan keyin ancha yaxshilanadi, ko'plab bemorlarda gipertoniya bartaraf etiladi yoki dori-darmonlarga bo'lgan ehtiyoj kamayadi. xulosa giperaldosteronizmning oqibatlari jiddiy bo'lishi mumkin, jumladan qon bosimining oshishi, yurak va buyrak kasalliklari rivojlanishi xavfi ortishi. foydalanilgan adabiyotlar 1. gittes, g. k. (2009). aldosteronizm. pediatrics in review, 30(1), 5–16. 2. funder, j. w., carey, r. m., mantero, f., murad, m. h., reincke, m., shibata, h., ... stowasser, m. (2016) 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "giperaldosteronizm kasalligi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: giperaldosteronizm kasalligi tayyorladi: abdusamatova mohira kirish 1. aldosteronizm: ta'rif, sabablar va turlari 2. diagnostika va baholash 3. davolash usullari va prognoz xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish giperaldosteronizm - buyrak usti bezlari tomonidan ortiqcha aldosteron gormoni ishlab chiqarilishi bilan bog'liq bo'lgan patologik holatdir. aldosteronning ko'payishi natriy va suvning reabsorbsiyasini oshiradi, bu esa qon hajmining ko'payishiga va gipertoniyaga olib keladi. birinchi marta konn sindromi 1955-yilda jerom konn tomonidan aniqlangan, bunda buyrak usti bezining o'smalari ortiqcha aldosteron ishlab chiqaradi. aldosteronning roli va tartibga solinishi aldosteron natriyning buyrak naychal...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.0 KB). To download "giperaldosteronizm kasalligi", click the Telegram button on the left.

Tags: giperaldosteronizm kasalligi DOCX 13 pages Free download Telegram