xodi zarif oʻzbek folklorshunosligining asoschisi

PPTX 22 стр. 345,8 КБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 345,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

powerpoint presentation xodi zarif oʻzbek folklorshunosligining asoschisi ziyoda xolmatova 1. xodi zarifning hayoti va faoliyati 2. o'zbek folkloristikasiga qo'shgan hissasi 3. xodi zarif merosining ahamiyati reja: xodi zarifning hayoti va faoliyati xodi zarif 1920-yillarda folklor yig'ish va nashr etish ishlari bilan faol shug'ullangan, bu davrda 100 dan ortiq xalq qo'shiqlari va dostonlarini to'plagan va nashrga tayyorlagan. zarif 1930-yillarda qatag'onga uchragan va 1937-yilda qamoqqa olingan, 1938-yilda esa otib tashlangan, bu uning ilmiy faoliyatiga katta ta'sir ko'rsatgan va to'xtatgan. xodi zarifning ilmiy merosi 'o'zbek xalq og'zaki ijodi' (1958) kabi asarlarda namoyon bo'ladi, bu kitob uning o'limidan keyin chop etilgan va folkloristika sohasiga qo'shgan katta hissasidir. o'zbek folkloristikasining shakllanish davri 19-asrning ikkinchi yarmi oʻzbek folkloristikasining boshlanishi boʻlib, bunda rus olimlari va mahalliy ziyolilarning etnografik ekspeditsiyalari katta rol oʻynadi. xx asr boshlarida abdurauf fitrat va sadriddin ayniy kabi adiblar folklor namunalarni to'plash va nashr etish orqali folkloristikaga sezilarli hissa qo'shdilar. 1930-yillarda folkloristika institutsional tuzilmaga …

2 / 22

ilgan bo'lib, ularda 5-10 nafar ishtirokchi qatnashgan. ekspeditsiyalar davomida asosan og'zaki ijod namunalarini yozib olish, xalq qo'shiqlari, dostonlar va rivoyatlarni arxivlash uchun 30 dan ortiq qishloq va ovullarga tashrif buyurilgan. 1930-yillarga kelib ekspeditsiyalar davlat tomonidan qo'llab-quvvatlana boshlandi va 15 dan ziyod folklorchi olimlar bilan hamkorlikda 500 dan ortiq folklor namunasi to'plandi. folklor namunalarini nashr etish "o'zbek tili va adabiyoti" jurnalida folklor namunalarini nashr etish, ayniqsa 20-asrning ikkinchi yarmida, ularning ilmiy tahlilini kengaytirishga yordam berdi. 1920-yillarda nashrlar, masalan, "maorif va o'qituvchi" jurnali, folklor namunalarini targ'ib qilishda muhim rol o'ynadi, yangi avlodni ularning ahamiyatiga ishontirdi. xx asrning 30-yillarida folklor to'plamlari nashr etildi, bu esa ko'plab dostonlar va ertaklarning 1-nusxalari saqlanib qolishiga imkon berdi. zarifning folklor janrlari tasnifi zarifning janrlar tasnifi 1940-yillarda yaratilgan bo'lib, folklor materiallarini tizimlashtirishda muhim rol o'ynadi va 20 dan ortiq ilmiy tadqiqotlarga asos bo'ldi. zarif folklor janrlarini uch asosiy guruhga ajratadi: epik (dostonlar), lirik (qo'shiqlar), va dramatik (o'yinlar), har …

3 / 22

ini yozib oldi va 20 dan ortiq doston matnlarini fanga kiritdi. termashunoslik va uning tadqiqi termashunoslikda folklor janrlarining o'ziga xos xususiyatlari, masalan, ertaklar, dostonlar, maqollar va topishmoqlar, ularning tuzilishi, badiiy xususiyatlari va g'oyaviy mazmuni tadqiq etiladi. termashunoslikda 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida folklor namunalarini yig'ish, nashr etish va ilmiy o'rganish ishlari jadallashdi, bu davrda ko'plab to'plamlar yaratildi. xx asrning 50-60-yillarida termashunoslik fan sifatida shakllandi va bu davrda folklorning nazariy masalalari, janrlar tasnifi va folklor-adabiy aloqalariga e'tibor kuchaydi. maqol va matallarning o'rganilishi maqol va matallarning o'rganilishi folklorning muhim qismi, ularda xalqning ko'p asrlik tajribasi 100 dan ortiq mavzularda ixcham ifodalangan. maqol va matallarni o'rganishda ularning tuzilishi, mazmuni, g'oyaviy yo'nalishi va 20 dan ortiq janrlardagi folklor asarlari bilan aloqasi tahlil qilinadi. o'zbek olimlari 5000 dan ziyod maqol va matallarni to'plab, ularning filologik tahlilini o'tkazgan, bu esa 30 dan ortiq yirik tadqiqot ishlari yaratilishiga zamin yaratdi. ertakshunoslikda zarifning o'rni zarif ertakshunoslikda 20-asr o'rtalarida …

4 / 22

shga bag'ishlangan ilmiy ishlari muhimdir. xalq qo'shiqlari, ayniqsa mehnat qo'shiqlari, tarixiy davrlar o'zgarishi bilan shakllanib, 20-asrning o'rtalarida folklor olimlari tomonidan keng o'rganilgan. folklor va adabiyot aloqalari folklor va adabiyot o'rtasida dialektik aloqa mavjud bo'lib, og'zaki ijod namunalarini yozma adabiyot 20-asr boshlarida keng foydalanish amaliyoti muhim ahamiyatga ega. eposlar, dostonlar, ertaklar kabi folklor janrlari adabiyot uchun 30 dan ortiq syujetlar manbai bo'lib xizmat qiladi, ularning poetik tuzilishi va g'oyaviy mazmunini boyitadi. folklorning adabiyotga ta'siri 10 dan ortiq uslubiy unsurlar, jumladan, metaforalar, qiyoslar, afsonaviy obrazlar orqali namoyon bo'ladi, bu esa asarlarning badiiyligini oshiradi. zarifning shogirdlari va izdoshlari hodi zarifning ko'plab shogirdlari orasida olim botirxon valixo'jaev alohida o'rin tutadi, u 1950-yillardan boshlab folkloristik tadqiqotlarda faol ishtirok etdi. uning izdoshlari orasida filologiya fanlari doktori mamatqul jurayev ham bor, u epik ijodiyotning janriy xususiyatlarini chuqur o'rgangan va bir nechta monografiyalar yozgan. shogirdlari va izdoshlari keyinchalik o'zbekiston fanlar akademiyasida folklor arxivi yaratishga hissa qo'shdilar, 20 mingdan …

5 / 22

ususiyatlarini ochib beradi. zarifning asarlari folklorning poetik xususiyatlarini, masalan, 7-8 bo'g'inli she'rlarni chuqur o'rganadi, bu esa og'zaki ijodning ritmik tuzilishini tushunish uchun muhimdir. zarif asarlarida folklorning ijtimoiy-siyosiy ahamiyati, xususan, 15-16-asrlardagi qo'shiqlarda aks etgan xalqning kurashlari va umidlari tahlil etilgan. zamonaviy folkloristikada zarifning o'rni zarifning folklor janrlarini tasniflash metodologiyasi, xususan, 7 asosiy janrga bo'linishi, zamonaviy o'zbek folkloristikasida hanuzgacha muhim ahamiyatga ega bo'lib, ko'p qo'llaniladi. zarifning "oʻzbek xalq ogʻzaki poetik ijodi" (5 tomlik) asari 20-asr folkloristikasining asosiy manbasi bo'lib, tadqiqot uslublariga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. uning 1930-1960 yillardagi faoliyati folklor yig'ish va nashr etishda muhim davr bo'lib, bu bugungi kundagi 100 dan ortiq folklor to'plamlarining yaratilishiga zamin yaratdi. kelajak avlod uchun saboqlar «kelajak avlod uchun saboqlar»da 10 dan ortiq xalq ertaklari jamlangan bo'lib, ular orqali bolalarga 7 yoshdan boshlab adolat va mehnatsevarlik tushunchalari singdiriladi. ushbu to'plamda 5 ga yaqin doston parchasi mavjud, ular qahramonlik va vatanparvarlik ruhida tarbiyalash maqsadida 12 yoshli o'quvchilarga mo'ljallangan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xodi zarif oʻzbek folklorshunosligining asoschisi"

powerpoint presentation xodi zarif oʻzbek folklorshunosligining asoschisi ziyoda xolmatova 1. xodi zarifning hayoti va faoliyati 2. o'zbek folkloristikasiga qo'shgan hissasi 3. xodi zarif merosining ahamiyati reja: xodi zarifning hayoti va faoliyati xodi zarif 1920-yillarda folklor yig'ish va nashr etish ishlari bilan faol shug'ullangan, bu davrda 100 dan ortiq xalq qo'shiqlari va dostonlarini to'plagan va nashrga tayyorlagan. zarif 1930-yillarda qatag'onga uchragan va 1937-yilda qamoqqa olingan, 1938-yilda esa otib tashlangan, bu uning ilmiy faoliyatiga katta ta'sir ko'rsatgan va to'xtatgan. xodi zarifning ilmiy merosi 'o'zbek xalq og'zaki ijodi' (1958) kabi asarlarda namoyon bo'ladi, bu kitob uning o'limidan keyin chop etilgan va folkloristika sohasiga qo'shgan katta hissasidir. o'zbek f...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (345,8 КБ). Чтобы скачать "xodi zarif oʻzbek folklorshunosligining asoschisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xodi zarif oʻzbek folklorshunos… PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram