mening prezidentim!(falsafiy-publitsistikesse)

PPTX 35 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 35
powerpoint presentation mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse) qudratilla rafiqov, siyosatshunos bu qariyb yuz yil davomida xalq tomonidan davlatga berilayotgan ilk xolis baho, mafkuralashmagan, oddiy va samimiy — “mening prezidentim!” ­degan kalomdir! nafsilamrini aytganda, mavjud va bir necha oʻn yillardan buyon hukmron boʻlgan muhitni, sharoitni oʻzgartirib, xalq hayotini yangi, nurli manzillarga burib yuborish dunyo davlatchiligi tarixida juda kam odamlarga nasib qilgan. va oʻz navbatida, xalq ham mudom shunday yoʻlboshchilar, sardorlarga ehtiyoj sezganini tarixdan yaxshi bilamiz. shu maʼnoda gapirganda, bugun jamiyatda, odamlar orasida bir mehrga yoʻgʻrilgan istiloh paydo boʻldiki, u singdirilgan yo uqtirilgan emas, balki samimiy bir eʼtirofdir. xalqning, odamlarning oʻz prezidentiga bildirayotgan samimiy dil izhoridir. bu qariyb yuz yil davomida xalq tomonidan davlatga berilayotgan ilk xolis baho, mafkuralashmagan, oddiy va samimiy – “mening prezidentim!” degan kalomdir! shu maʼnoda gapirganda, bugun jamiyatda, odamlar orasida bir mehrga yoʻgʻrilgan istiloh paydo boʻldiki, u singdirilgan yo uqtirilgan emas, balki samimiy bir eʼtirofdir. xalqning, odamlarning oʻz prezidentiga …
2 / 35
n boʻlsada, matn ohangi bizning ruhiyatimizga uncha begona emasdek tuyuladi. bu ichki tuygʻu esa total va avtoritar boshqaruvga qurilgan tuzumlarning formulasi bir xilligini koʻrsatishga yaxshi misol boʻlishi mumkin. vaholanki, shunday ekan, biz ham ushbu nazariyalar toʻlqinini hayotimizda koʻrdikmi? zikr etilayotgan manzara xolstida oʻzimizni koʻrib, tanib olishimiz mumkinmi? ha, mumkin, hatto baʼzi oʻrinlarda bundan hamon qutula olganimiz ham yoʻq. bizning davlat haqidagi tushuncha va tasavvurlarimiz koʻpchilik hollarda epik xarakter kasb etib keldi: yer davlatniki, suv davlatniki, koʻchalar, uylar, shaharlar, daryoyu koʻllar, bilagi kuchga toʻla koʻp millionli, horish nimaligini bilmaydigan ishchilar (odamlar) sinfi hamma-hammasi davlatniki, xalq uni asrashi, avaylashi va neʼmatlarni yana-da koʻpaytirish uchun xizmatkor boʻlishi kerak. xuddi qadim ertaklardagiday... davlat goʻyoki bir ummon oʻrtasidagi tiyiqsiz girdob — suv yuzida koʻringan narsa borki, tortib, yutib ketadi. mehnat, mehnat, mehnat... koʻrayotgan kunidan norozi boʻlish, savol berish, insoniy haq-huquq haqida gapirish, hatto sitamlar ogʻrigʻidan ovoz chiqarib ingranish bu davlatga xiyonat va shakkoklik boʻlishi mumkin …
3 / 35
singdirildi va odamlar davlat haqida ilohiy bir umumlashmani koʻrishga ruhan majbur etildi: va yana unga koʻra, davlat shunday moʻtabar bir xilqatki, unga sajda qilish kerak, ertayu kech uning uchun sadoqat bilan ishlash kerak, xudo bergan umrni uning «baxtu saodati» uchun sarflash kerak va bu vatanparvarlik boʻladi... jamiyatlarga tatbiq qilingan ijtimoiy nazariyalar koʻp hollarda zoʻravon usullarni qoʻllashga tayanadi. masalan, koʻp millatlardan tashkil topgan jamoadan umumlashgan bitta millat yasashga va umumvatan tushunchasini (sssr — umumvatan misolida) shakllantirishga urinish, oʻylaymanki, koʻp chalkashliklarni keltirib chiqardi. ­lekin hukmron tizimning tazyiqlariga qaramay, xalq ongidan vatan tuygʻusi sitilib chiqib ketmadi. bu, albatta, xalqimizning ruhiy-maʼnaviy bardamligini koʻrsatadi. kolumbiya universiteti professori va tarixchi edvard ollvort 1987-yilda oʻzining “zamonaviy oʻzbeklar” kitobida “the modern uzbeks: from the fourteenth century to the present: a cultural history (studies of nationalities)” qadrdon yurt gʻoyasi qanday tavsiflanganini adabiyot va bosma nashrlar matnlarida ­kuzatadi. mamlakatda oʻzbekistonga nisbatan “ona yurt” atamasi ishlatilar, bu sssr davridagi maktab darsliklarida …
4 / 35
lgan saltanat soʻngsiz qatagʻonlari, tikanli sim bilan oʻralgan “qoʻrgʻon”lari bilan odamlar qalbiga qoʻrquv urugʻini sepdi. bu urugʻ bir ­vatan, bir xalq gʻoyasini sovet grajdanlari qalbida undirishi kerak edi. endi jugʻrofiy va etnik omillarni surib qoʻygan holda davlat (kpss)ning oʻzi ­“vatan”likka daʼvo qilayotgan edi. ­vatan — davlat, davlat — bu vatandur! garchi axloqiy nuqtayi nazardan buzgʻunchi koʻrinsa-da, bu urugʻ bepusht emas edi. u unib chiqdi. hatto shunday boʻldiki, bu oʻtli va pafosli mafkura soʻzlar, tushunchalar va hatto tuygʻularu estetik qarashlarni ham isloh qilib yubordi. endi “vatan” va “davlat” soʻzlari maʼnodosh istilohlarday ishlatila boshlandi. afsuski, mustaqillik tongi ham ­“siyosiy qadriyat” tusiga kirgan bunday qarashlarni oʻzgartira olmadi. baʼzi shoirlarimizning juda mashhur boʻlib, hatto marshga aylanib ketgan, odamni favqulodda esankiratib, mulzam qilib qoʻyar darajadagi pisandaga yoʻgʻrilgan “vatan uchun sen nima qilding, vatan uchun qancha ter toʻkding” mazmunidagi sheʼrlari kontekstidagi “vatan” joʻgʻrofiy-tarixiy hududdan koʻra, siyosiylashgan maʼmuriy boshqaruv instituti — davlatni nazarda tutishini zukko, ozgina badiiy …
5 / 35
k va mutelik onglarimizda hamon barhayot. bunga misol tariqasida keltirish mumkinki, postsovet mamlakatlari jamiyatlari aksariyatining erkin dunyo uchun osgan qozonining tubida oʻsha mafkura qirmochlari mudom koʻzga yaqqol tashlanib turadi. davlat va jamiyat orasidagi munosabatlar uzil-kesil hal etilmagan. rasmiy doiralarda hamon davlatning majburiyatlari emas, xalqning davlat oldidagi vazifalari haqida koʻp gapiriladi. ikkinchidan, koʻpchilik hukumatlarda jamiyat oldidagi qarzdorlik tuygʻusini his etishga bir necha omillar monelik qiladi. bular rejimlardagi avtoritar siyosat istagining tiyiqsizligi, iqtisodiy nochorlik va albatta, siyosiy irodaning moʻrtligi boʻlishi mumkin... ushbu koʻz yumib boʻlmas sabablar esa koʻpchilik hollarda oʻsha “inqiroz”larni xaspoʻshlashga, bekitishga yoki umuman u haqda eslamaslikka majbur qiladi. albatta, tashlandiq va xarobazor hududlarni shovullagan sharsharalar oqib tushayotgan koʻm-koʻk maysazorli xushmanzara landshaft aks etgan pannolar bilan bekitish inqirozni bartaraf etmaganidek, quruq, balandparvoz gap-soʻzlar ham zim-ziyo ­qalblarga nur taratolmaydi. u asl manzarani koʻzdan pana qilib, oniy kayfiyat, xotirjamlik ulashishigina mumkin, xolos. lekin baxtsizlikning sukuti baxt boʻlolmaydi, deganlaridek, bu bizga yechim boʻlolmaganini hammamiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mening prezidentim!(falsafiy-publitsistikesse)"

powerpoint presentation mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse) qudratilla rafiqov, siyosatshunos bu qariyb yuz yil davomida xalq tomonidan davlatga berilayotgan ilk xolis baho, mafkuralashmagan, oddiy va samimiy — “mening prezidentim!” ­degan kalomdir! nafsilamrini aytganda, mavjud va bir necha oʻn yillardan buyon hukmron boʻlgan muhitni, sharoitni oʻzgartirib, xalq hayotini yangi, nurli manzillarga burib yuborish dunyo davlatchiligi tarixida juda kam odamlarga nasib qilgan. va oʻz navbatida, xalq ham mudom shunday yoʻlboshchilar, sardorlarga ehtiyoj sezganini tarixdan yaxshi bilamiz. shu maʼnoda gapirganda, bugun jamiyatda, odamlar orasida bir mehrga yoʻgʻrilgan istiloh paydo boʻldiki, u singdirilgan yo uqtirilgan emas, balki samimiy bir eʼtirofdir. xalqning, odamlarning oʻz pre...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "mening prezidentim!(falsafiy-publitsistikesse)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mening prezidentim!(falsafiy-pu… PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram