ishemik insult (miya infarkti)

DOCX 16 pages 64.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.6 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ishemik insult (miya infarkti) ishemik insultlar trombotik va notrombotik insultlarga bo’linadi. miya infarkti arterial qon oqimining miyaning ma’lum sohalariga etib bormasligi oqibati hisoblanadi. ishemik insult tranzitor ishemik xujumlardan farq qilib, sifat jihatidan yangi holatdan iborat bo’ladi. bunda gemodinamik va metabolik buzilishlar integratsiyasi ro’y beradi, ular qon aylanishi etishmovchiligining ma’lum bosqichida paydo bo’ladi, bu esa miya moddasini nekrozga tayyorlaydi. miyaning barcha sohalarida (xususan zararlangan joylarda) paydo bo’ladigan patobioximik kaskad reaktsiyalar neyronal yo’lning o’zgarishiga, astrotsitozga va gliyaning faollashishiga, miyaning trofik ta’minoti ishi buzilishiga (disfunktsiya) olib keladi. kaskad reaktsiyalarning ibtidosi miya infarktining shakllanishi hisoblanadi, u ikkita mexanizm orqali hujayraning neyrotik o’lishi va atoptoz - hujayraning genetik dasturlangan o’lishi sifatida borishi mumkin. ishemik insultning og’irligini, eng avvalo, miyaga qon kelishi kamayishining chuqurligi, perfuziyagacha davrning davomliligiga va ishemiyaning cho’zilganiga qarab aniqlanadi. miyaning qon oqimi kamaygan sohasi (ko’pi bilan 10 mlg’100 gg’min) birinchi klinik simptomlar paydo bo’lgan daqiqadan boshlab, 6-8 minut ichida asliga keltirib bo’lmaydigan zararlanish …

2 / 16

gaydi. o’choqning shakllanib bo’lishi 48-56 soatcha, balki bundan ham uzoqqa cho’ziladi, (saqlanib qolgan miya shishini hisobga olgan holda). keyingi paytlarda ishemik insultning o’tkir davrida autoimmun jarayon mavjud bo’lishi ko’rsatildi, bu anti-dnk va obmga ham zardob, ham oms (orka miya suyuqligi) darajasi oshishi aniqlanmoqda. (m.m.gerasimova, g.n.jdanov, 2001) ishemik insultlar uxlab yotganda yoki uyqudan uyg’ongan zahotiyoq rivojlanishi mumkin, ayrim hollarda u jismoniy ish qilgandan, issiq vanna qabul qilgandan, ichkilik ichgandan, ko’p ovqat egandan keyin rivojlanadi, ishemik insult uchun o’choqli nevrologik simptomlarning asta-sekin rivojlanish xos. u 1-3 soat ichida ro’y beradi. 30% holda kasallik shiddat bilan to’satdan boshlanadi, bunda o’choqli simptomlar, odatda, birdan ro’yi-rost yuzaga chiqadi, bu esa yirik arteriyalarning tiqilib qolishi uchun xos. ishemik insultning o’ziga xos xususiyati o’choqli simptomlarning umummiya simptomlaridan ustun bo’lishi hisoblanadi. umummiya simptomlari insult aloplektiformli rivojlanganda kuzatiladi va miya shishida zo’rayishi mumkin, u keng ko’lamdagi miya infarkti bilan kechadi. o’choqli simptomlar miya insultining joylashgan o’rniga bog’liq bo’ladi. klinik …

3 / 16

sult. gemorragik insultlar qon quyilishining quyidagi turlariga bo’linadi: a) parenximatoz, b) miya pardasi ostiga (subaraxnoidal, subdural, epidural); parenximatoz - miya pardasi ostiga. parenximatoz qon quyilishlar ko’pincha gipertoniya kasalligida, shuningdek buyraklar yoki ichki sekretsiya bezlari kasalliklariga aloqador ikkilamchi gipertenziyada rivojlanadi. parenximatoz qon quyilishlar ba’zan sistemli birlamchi vaskulitlarda (tugunli periarteriitda), biriktiruvchi to’qima kasalliklarida (qizil volchanka), sepsis, kalla suyagi shikastlanishida, gemorragik diatezda, verlgof kasalligida, leykoz va uremiyada rivojlanishi mumkin. miyaga qon quyilishi ko’pincha tomirlarning yorilishi natijasida va kamroq xollarda tomir devorining ortiqcha o’tkazuvchanligi oqibatida rivojlanadi. gematomalar, atrof to’qimadan yaxshi ajralib turadigan, ya’ni suyuq qon va laxtalar bilan to’lgan bo’shliqlar, shuningdek konturlari notekis gemorragiyalar - gemorragik shimilish farqlanadi. miyaga qon quyilishi odatda shiddat bilan, birdan kunduzi, bemor faol harakat qilib yurganda boshlanadi. gemorragiya uchun umummiya va o’choqli simptomlarning qo’shilishi xos. birdan bosh og’rig’i paydo bo’ladi, bemor qusadi, xushini yo’qotadi, tez-tez qattiq-qattiq nafas oladi, taxikardiya, gemiparez yoki gemiplegiya paydo bo’ladi. arterial bosim oshadi, puls zo’riqadi. …

4 / 16

harlarining chuqur bo’limlariga ozroq qon quyilishi klinik jihatdan ishemik insult va hatto mqao’kb sifatida kechishi mumkin. ularning mavjudligini faqat bosh miyani kt yoki mrt tekshiruvida aniqlash mumkin. gemorragik insultdan o’lim ko’rsatkichlari juda yuqori bo’lib, 75-95 %ni tashkil qiladi. bemorlar odatda birinchi kun davomida yoki 5-8 kuni vafot etadilar. bemorning o’limiga ko’pincha miya ustunining shishi natijasida qisilib qolishi sabab bo’ladi. subaraxnoidal qon quyilishiga ko’pincha kalla ichi anevrizmi, kamroq xollarda esa aterosklerotik yoki gipertoniya jarayoni yoki uremiya tufayli o’zgargan tomirlarning yorilishi sabab bo’ladi. odatda subaraxnoidal qon quyilishi to’satdan jismoniy zo’riqqanda yoki qattiq hayajonlanganda rivojlanadi. subaraxnoidal qon quyilishining birinchi belgisi - boshning to’satdan qattiq og’rishi va tanaga issiq suyuqlik yoyilishi hissi, keyin bo’yin, elka, ba’zan oyoqlarda og’riq paydo bo’ladi. bosh og’rishi bilan ayni bir vaqtning o’zida bemor ketma-ket qusadi, keyin hushidan ketadi. epileptik tutqanoqlar tutishi mumkin. subaraxnoidal anevrizmlarning yorilishi uchun meningeal simptomkopleksning tez rivojlanishi xos. bemorni tekshirganda ensa mushaklarining rigidligi, kernig, brudzinskiy simptomlari, …

5 / 16

3-4 haftaga to’g’ri keladi. subaraxnoidal qon quyilishini meningitdan orqa miya punktsiyasi yordamida farqlash kerak, bunda orqa miya suyuqligi (oms)da qon topiladi, (eritrotsitlar soni ko’p bo’ladi). likvorning rangi oqqan qonning miqdoriga va qon quyilganidan keyin qancha vaqt o’tganiga bog’liq bo’ladi. vaqt o’tishi bilan likvor ksantoxrom bo’lib qoladi. turli xildagi insultlarning qiyosiy tashxislash ko’pchilik hollarda qiyosiy-diagnostik me’zoni umqa buzilishiga to’g’ri klinik tashxis qo’yishga imkon beradi (2-jadval). biroq shuni hisobga olish kerakki, tashxis har qanday insultda kt yoki mrt ma’lumotlari bilan asoslanishi kerak. qiyosiy mezonlar gemorragik insult ishemik insult miyaga qon quyilishi subaraxmoidal qon quyilishi tromboz emboliya 1 2 3 4 5 yosh 45-60 20-40 50 dan keyin har qanday prodromal hodisalar tez-tez bosh og’rig’i bo’lishi mumkin o’tib ketadigan bosh og’rig’i bo’lishi mumkin ko’pincha o’tib ketadigan o’choqli simptomlar yo’q bemorning ko’rinishi yuzi qizargan, sklera in’ektsiyasi yuzi qizargan bleforspazm rangpar rangpar kasallikning boshlanishi to’satdan, ko’pincha jismoniy yoki his-hayajonli zo’riqishdan to’satdan ko’pincha, boshga urganga o’xshab …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishemik insult (miya infarkti)"

ishemik insult (miya infarkti) ishemik insultlar trombotik va notrombotik insultlarga bo’linadi. miya infarkti arterial qon oqimining miyaning ma’lum sohalariga etib bormasligi oqibati hisoblanadi. ishemik insult tranzitor ishemik xujumlardan farq qilib, sifat jihatidan yangi holatdan iborat bo’ladi. bunda gemodinamik va metabolik buzilishlar integratsiyasi ro’y beradi, ular qon aylanishi etishmovchiligining ma’lum bosqichida paydo bo’ladi, bu esa miya moddasini nekrozga tayyorlaydi. miyaning barcha sohalarida (xususan zararlangan joylarda) paydo bo’ladigan patobioximik kaskad reaktsiyalar neyronal yo’lning o’zgarishiga, astrotsitozga va gliyaning faollashishiga, miyaning trofik ta’minoti ishi buzilishiga (disfunktsiya) olib keladi. kaskad reaktsiyalarning ibtidosi miya infarktining shakll...

This file contains 16 pages in DOCX format (64.6 KB). To download "ishemik insult (miya infarkti)", click the Telegram button on the left.

Tags: ishemik insult (miya infarkti) DOCX 16 pages Free download Telegram