psixologiya fanining taraqqiyot tarixi

PPTX 20 pages 87.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2-mavzu: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi 2-mavzu: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi reja: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi va rivojlanish bosqichi. psixologiya fanining yirik ilmiy yo‘nalishlari va maktablari o‘zbekistonda psixologiya fanining rivojlanish tarixi. mavzu tarixiy fon nafaqat uning bosqichma-bosqich rivojlanish ajoyib hikoya, ammo turli mafkuralar, tushunchalarni turli qiymatlarni kiriting ham yoritib boradi, alohida-alohida yoki birgalikda, yondashuv va nufuzli olimlar bilan himoyalangan vaqti-vaqti bilan mavzu vazifalari. shu shuningdek psixologiya mavzu uchun amal qiladi. quyida ko'rsatilgan sahifalarda suiqasd asosiy boblarda, ba'zi psixologiya predmeti tarixiga qarash amalga oshiriladi: erta yosh ilmiy psixologiyagacha. ilmiy psixologiyaning zamonaviy davri. zamonaviy psixologiyada so’nggi tendensiyalari. erta yosh ilmiy psixologiyagacha - qanday qilib biz muomala va nima uchun biz qadim zamonlardan buyon qiziqish uyg'otdi masalalar sifatida tarqaladi. quyidagicha psixologiya tarixi erta davrda, ular faqat taxmin va xurofot asosida juda ilmiy javob berdi: inson xulq sayyora harakat ta'siri ostida bo'lishi kerak edi, uning taqdiri, natijasidir deb hisoblaydi. biz har qanday bir vaqtda sayyoralar …

2 / 20

i. u zot: «hayot» ma'nosini anglatuvchi sifatida "jonga" yoki "psixika" deb hisoblanadi va tana harakat faoliyatini yo'naltiradi tirik hodisasi sifatida fikringizni ko'rib chiqildi. shunday bo'lsa-da, u kishi sifatida ong va tanani ko'rib, va shu tariqa biologiya uchun psixologiya keltirdi. psixologiya tushunchasining rivojlanish tarixi: 1 bosqich: psixologiya – ruhni o’rganadigan fan (mill.avv.6 asr-16milodiy). qalbni mavjudligi tufayli har doim hayotdagi tushunarsiz hodisalarni tushuntirib berishga harakat qilinib kelingan. boshlang’ich tushunchalar animistic xarakterga ega bo’lgan , ya’ni har bir jism o’z ruhi bilan ajralib turgan deb tushinilgan. jonlilikda hodisalarning va harakatlarning sabablari ko’rib kelingan. aristotel barcha organik jarayonlarda psixologiya tushunchasini kiritgan, shuningdek o’simlik, hayvonot va ongli mavjudotlarni belgilab chiqqan. birinchi ijtimoiy psixologik tadqiqot ham 70- yillarning oxiri 80- yillarning boshida i. yoqubov tomonidan o‘tkazilgan bo‘lib, u oilaviy munosabatlarning barqarorligi va er-xotin ijtimoiy rollarining muvofiqligini ta’minlovchi sotsial-psixologik omillarni o‘rgandi. tadqiqot natijasida, shu narsa aniqlandiki, oila a’zolarining rollar borasidagi muvofiq o‘zaro munosabatlari oilaviy xamjihatlikning muhim shartidir. …

3 / 20

i psixologik mojarolar va ajralishlarning sabablarini sistematik tarzda o‘rgangan ilmiy ishidir. bu tadqiqotda ilgari hech o‘rganilmagan ilmiy ma’lumotlar to‘plandiki, ularga ko‘ra, o‘zbek oilasining qurilishiga sabab bo‘ladigan asosiy motiv—bu “farzandli bulish”, (birinchi o‘rinda), ikkinchi o‘rinda “jamoatchilikning gap-so‘ziga qolmaslik”, uchinchi o‘rinda “ota-ona va qavmi-qarindoshlarning istaklarini bajo etish” va hokazolar aniqlandi. n.sog‘inovning to‘plagan ma’lumotlari yosh oilalar, mojaroli oilalar va yoshlar tarbiyasi bilan mashg‘ul bo‘lganlar uchun muhim ilmiy yo‘l-yo‘riqdir. g‘.b.shoumarov va e.a. morshinalarning (1986) tadqiqotlarida esa oilada bolalar tarbiyasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan ijtimoiy-psixologik omillar o‘rganildi, chunonchi, unda o‘ziga xos milliy va an’anaviy o‘zaro munosaoat xususiyatlarining o‘rni belgilandi.[1] oilaviy munosabatlar psixologiyasi xususida o‘tkazilgan muhim tadqiqotlardan biri n. sog‘inovning o‘zbek oilasiga xos bo‘lgan nikoh va oila munosabatlari - nikohdan qoniqish, nikoh motivlari, oila qurishning o‘zbeklarga xos bo‘lgan yosh xususiyatlari, yosh o‘zbek oilalaridagi psixologik mojarolar va ajralishlarning sabablarini sistematik tarzda o‘rgangan ilmiy ishidir. bu tadqiqotda ilgari hech o‘rganilmagan ilmiy ma’lumotlar to‘plandiki, ularga ko‘ra, o‘zbek oilasining qurilishiga sabab …

4 / 20

n» degan ma’noni anglatadi. jon o‘z mohiyatiga ko‘ra olovsimon uchqundan iborat ekanligi geraklit tomonidan, yoki olovsimon atomdan iboratligi demokrit tomonidan ta’kidlangan.[1] platonning «ideyalar tug‘ma bo‘ladi» degan g‘oyalari psixologik fikr taraqqiyotiga juda katta hissa qo‘shdi. platon ta’limotiga ko‘ra «ideyalar» mohiyati abadiy va o‘zgarmas, ularning tabiiy olamdan tashqarida oliy olam mavjud bo‘lib, ularni odam ko‘zi bilan ko‘ra olmaydi. platon psixologiyada «dualizm» oqimining asoschisi hisoblanadi. dualizm so‘zi ikki yoqlamalik yoki ikki mustaqil fikr degan ma’noni anglatadi. dualizm ta’limoti mohiyati moddiy va ruhiy olam tana va psixikaning bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan holda mavjud bo‘lib, azaldan qarama-qarshi narsalar deb tushuntiradi. platonning dualizm shogirdi arastu (aristotel eramizdan oldingi iv asr 384-322 yillar) tomonidan birmuncha muvaffaqiyatli bartaraf etildi. aristotelning «jon haqida» asari o‘sha davrdayoq psixologiya maxsus fan sifatida maydonga kela boshlaganidan dalolat beradi. ana shu tufayli psixologiya jon haqidagi fan sifatida maydonga kelgan va hozirgi kunda psixologiya fani o‘z mazmunini batamom o‘zgartirgan. mazkur davrlarda sharqda ham ilk psixologik …

5 / 20

ada o‘z qimmatini yo‘qotmagan. abu ali ibn sino dunyoda birinchi bo‘lib psixoterapevtik usullarni qo‘llab ko‘rgan olimlardan biridir. xvii asr biologiya va psixologiya fanlari uchun muhim davr bo‘lib hisoblanadi. jumladan fransiya olimi dekart (1596-1650) tomonidan xulq-atvorning reflektor (g‘ayriixtiyoriy) tabiatga ega ekanligini kashf etilishi, yurakdagi mushaklarning ishlashi (faoliyati) qon aylanishning ichki mexanizmi bilan boshqarilayotganligini tushuntirilishi muhim ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, refleks (lotincha reflexus aks ettirish) organizmning tashqi ta’sirga qonuniy ravishdagi javob reaksiyasi sifatida talqin qilinib, asab-mushak faoliyatini ob’ektiv tarzda bilish vositasiga aylandi. sezgi, assotsiatsiya, ehtiros yuzaga kelishini izohlashga imkon yaratildi psixologiya fanining ilmiy asosga qurilishida ingliz olimi gobbs (1588-1679) ruhni mutlaqo rad etib, mexanik harakatni yagona voqelik deb tan olib, uning qonuniyatlari psixologiyaning ham qonuniyatlari ekanligini ta’kidladi. uning negizida – epifenomalizm (yunoncha eri - o‘ta, rhainominon – g‘ayritabiiy hodisa) vujudga keldi, ya’ni psixologiya tanadagi jarayon-larning soyasi singari ruy beradigan ruhiy hodisalar to‘g‘risidagi ta’limotga aylandi. niderlandiyalik olim spinoza (1632-1677) ongni katta ko‘lamga ega …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining taraqqiyot tarixi"

2-mavzu: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi 2-mavzu: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi reja: psixologiya fanining taraqqiyot tarixi va rivojlanish bosqichi. psixologiya fanining yirik ilmiy yo‘nalishlari va maktablari o‘zbekistonda psixologiya fanining rivojlanish tarixi. mavzu tarixiy fon nafaqat uning bosqichma-bosqich rivojlanish ajoyib hikoya, ammo turli mafkuralar, tushunchalarni turli qiymatlarni kiriting ham yoritib boradi, alohida-alohida yoki birgalikda, yondashuv va nufuzli olimlar bilan himoyalangan vaqti-vaqti bilan mavzu vazifalari. shu shuningdek psixologiya mavzu uchun amal qiladi. quyida ko'rsatilgan sahifalarda suiqasd asosiy boblarda, ba'zi psixologiya predmeti tarixiga qarash amalga oshiriladi: erta yosh ilmiy psixologiyagacha. ilmiy psixologiyaning zamonaviy da...

This file contains 20 pages in PPTX format (87.9 KB). To download "psixologiya fanining taraqqiyot tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining taraqqiyot… PPTX 20 pages Free download Telegram