abu nasr forobiy

PPTX 10 pages 47.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.2 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

abu nasr forobiy: sharq renessansining buyuk aql-zakovati abu nasr muhammad ibn muhammad ibn tarxon al-forobiy (taxminan 872–950) sharqning eng buyuk mutafakkirlaridan biri bo‘lib, o‘zining falsafa, mantiq, musiqa nazariyasi va pedagogika sohalaridagi beqiyos hissasi bilan mashhurdir. u "ikkinchi muallim" (aristoteldan keyin) unvonini olgan va islom oltin asrining asosiy shaxslaridan biri hisoblanadi. 1 872-yil atrofida tug‘ilishi: forob shahrida (hozirgi qozog‘iston hududi) tug‘ilgan deb taxmin qilinadi. 2 900-yillar bag‘dodga ko‘chish: ilm olish maqsadida buxoro, samarqand kabi shaharlardan keyin bag‘dodga kelib, mantiq va falsafani chuqur o‘rganadi. 3 940-yillar damashqda ijod: halab va damashqda yashab, "fozil odamlar shahri" (as-siyosatul-madaniya) kabi asosiy asarlarini yozgan. 4 950-yil vafoti: damashqda vafot etgan. forobiyning ijodi aristotel va platon g‘oyalarini islom ilohiyoti bilan uyg‘unlashtirib, keyingi islomiy va yevropalik falsafaga katta ta’sir ko‘rsatdi. uning asarlari asosan davlat boshqaruvi, axloq va ideal jamiyat qurish masalalariga bag‘ishlangan. 1 abu nasr forobiyning pedagogik g‘oyalari: komil inson tarbiyasi forobiyning pedagogik qarashlari uning axloqiy va siyosiy …

2 / 10

bu jamoaviy mas’uliyat tarbiyaning muhim yo‘nalishidir. forobiy pedagogikada o‘qituvchi shaxsiga katta ahamiyat beradi. ideal o‘qituvchi (yoki "birinchi hukmdor") yuqori axloqiy fazilatlarga va chuqur bilimga ega bo‘lishi lozim. ta’lim usullari: tushuntirish, munozara va mantiqiy mashqlar. tarbiya davomiyligi: tug‘ilishdan to umr oxirigacha davom etadigan uzluksiz jarayon. musiqa va san’atning o‘rni: musiqaning inson ruhiyatini tarbiyalashdagi o‘rnini alohida ta’kidlagan. 2 abu ali ibn sino: tabobat va falsafa qomusiy allomasi abu ali al-husayn ibn abdulloh ibn al-hasan ibn ali ibn sino (980–1037), g‘arbda avitsenna nomi bilan tanilgan, tibbiyot, falsafa va fanlarning deyarli barcha sohalarida iz qoldirgan markaziy osiyoning eng mashhur mutafakkiridir. 980-yil tug‘ilishi: buxoro yaqinidagi afshona qishlog‘ida tug‘ilgan. yoshligidan aql-zakovatli bo‘lib, 10 yoshida qur’onni yod olgan. 16 yosh tibbiyotni egallash: shu yoshda tibbiyotda shuhrat qozongan va buxoro hukmdori nuh ibn mansurni davolagan. saroy kutubxonasidan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lgan. 1000–1037-yillar safar va ijod: siyosiy beqarorlik tufayli xorazm, jurjon, ray, hamadon kabi shaharlarda yashab, "tib qonunlari" va …

3 / 10

‘zaro yordam o‘quvchilarning motivatsiyasini oshiradi. ilmlarni bosqichma-bosqich o'rganish ta’lim tizimida ilmlar mantiqiy ketma-ketlikda, yengildan murakkabga qarab o‘rgatilishi kerak. birinchi navbatda yozuv, o‘qish, so‘ngra adabiyot, matematika va fanlar o‘qitiladi. ibn sino jismoniy tarbiyaning aqliy rivojlanishga ta’sirini alohida ta’kidlagan. uning fikricha, sog‘lom tana sog‘lom aqlning garovidir, shu sababli o‘yin va sport mashg‘ulotlari o‘quv jarayonining majburiy qismi bo‘lishi shart. 4 yusuf xos hojib: davlat va adolat dostonchisi yusuf xos hojib balasog‘uniy haqida qisqacha ma'lumot yusuf xos hojib (taxminan 1015–1077) – buyuk turkiy shoir va mutafakkir. u qoraxoniylar davlatida yashab ijod qilgan bo‘lib, uning eng mashhur asari “qutadg‘u bilig” ("saodatga eltuvchi bilim") dostonidir. bu asar turkiy adabiyotning eng muhim yodgorliklaridan biri bo‘lib, davlat boshqaruvi, axloq va ta’lim-tarbiya masalalarini o‘z ichiga oladi. taxminan 1015-yil tug‘ilishi: balasog‘un shahrida (hozirgi qirg‘iziston hududi) tug‘ilgan. 1069–1070-yillar "qutadg‘u bilig"ning yozilishi: asarni kashg‘arda tugatib, uni qoraxoniy hukmdori tavg‘ach bug‘ra xonga taqdim etgan. unvon xos hojib unvonini olish: asari uchun tavg‘ach bug‘ra …

4 / 10

im (ilmu) esa bu hikmatga erishishning yagona yo‘li. u bilimsiz insonni qorong‘ulikda yashovchi shaxsga qiyoslaydi. axloq va odob odob va axloq – saodatning ikkinchi asosidir. mutafakkir insonning jamiyatda munosib o‘rin egallashi uchun to‘g‘riso‘zlik, kamtarlik, qanoat kabi fazilatlarni rivojlantirish zarurligini ta’kidlaydi. mehnatsevarlik va kasb-hunar asarda mehnatsevarlikka, hunar o‘rganishga chaqiriqlar ko‘p uchraydi. kasb-hunar o‘rganish nafaqat shaxsiy baxt, balki davlatning mustahkamligi uchun ham muhim omil hisoblanadi. tarbiyachi mas'uliyati yusuf xos hojib ota-onalar va muallimlarning tarbiya jarayonidagi hal qiluvchi rolini ta’kidlaydi. ular yosh avlodga nafaqat bilim, balki to‘g‘ri hayot yo‘lini ham ko‘rsatishlari kerak. 6 mahmud qoshg‘ariy: turkiy tilning qomuschi atosi mahmud ibn husayn ibn muhammad al-qoshg‘ariy (taxminan 1029–1101) xi asrning buyuk tilshunosi va etnografi bo‘lib, turkiy xalqlar tarixi, madaniyati va tilini o‘rganishda beqiyos hissa qo‘shgan. uning “devonu lug‘otit turk” (turkiy tillar lug‘ati) asari turkiy dunyoning qomusiy manbasi hisoblanadi. 1029-yil atrofida tug‘ilishi kashg‘ar (yoki balasog‘un yaqinida) tug‘ilgan. qoraxoniylar sulolasiga mansub bo‘lgan. turkiy qabilalar orasida sayohat …

5 / 10

ir ahmad ibn mahmud yugnakiy (xii asr) – turkiy adabiyotning yorqin namoyandalaridan biri. uning hayoti haqida ma’lumotlar kam bo‘lsa-da, uning yagona saqlanib qolgan asari “hibatul-haqoyiq” ("haqiqatlar hadyasi") turkiy-islomiy axloqiy didaktik adabiyotning noyob namunasi hisoblanadi. xii asr boshlari tug‘ilishi: toshkent yaqinidagi yugnak qishlog‘ida tug‘ilgan. uning ko‘zi ojiz bo‘lganligi haqida ma’lumotlar mavjud, bu esa uning hikmat va ma’rifatga bo‘lgan ishtiyoqini yanada kuchaytirgan. xii asr o‘rtalari ijodiy faoliyat: “hibatul-haqoyiq” asarini qoraxoniylar hukmdori muhammad dod sipohsolorga bag‘ishlab yozgan. asar forsiy va arab adabiy an’analari ta’sirida yozilgan bo‘lsa-da, turkiy tilda yaratilgan. asarning maqsadi asar asosan iymon, axloq, bilimning ahamiyati va turli yomon odatlardan saqlanish zarurati haqidagi pand-nasihatlardan iborat. bu o‘sha davr turkiy aholisi uchun diniy-axloqiy qo‘llanma vazifasini o‘tagan. yugnakiyning ijodi turkiy xalqlar orasida islomiy qadriyatlarni oddiy va tushunarli tilda targ‘ib qilishda muhim rol o‘ynagan. 8 ahmad yugnakiyning ta’limiy-axloqiy qarashlari “hibatul-haqoyiq” asari orqali ahmad yugnakiy o‘z davrining asosiy axloqiy va ma’rifiy talablarini ifodalagan. uning qarashlari din …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu nasr forobiy"

abu nasr forobiy: sharq renessansining buyuk aql-zakovati abu nasr muhammad ibn muhammad ibn tarxon al-forobiy (taxminan 872–950) sharqning eng buyuk mutafakkirlaridan biri bo‘lib, o‘zining falsafa, mantiq, musiqa nazariyasi va pedagogika sohalaridagi beqiyos hissasi bilan mashhurdir. u "ikkinchi muallim" (aristoteldan keyin) unvonini olgan va islom oltin asrining asosiy shaxslaridan biri hisoblanadi. 1 872-yil atrofida tug‘ilishi: forob shahrida (hozirgi qozog‘iston hududi) tug‘ilgan deb taxmin qilinadi. 2 900-yillar bag‘dodga ko‘chish: ilm olish maqsadida buxoro, samarqand kabi shaharlardan keyin bag‘dodga kelib, mantiq va falsafani chuqur o‘rganadi. 3 940-yillar damashqda ijod: halab va damashqda yashab, "fozil odamlar shahri" (as-siyosatul-madaniya) kabi asosiy asarlarini yozgan. 4 950...

This file contains 10 pages in PPTX format (47.2 MB). To download "abu nasr forobiy", click the Telegram button on the left.

Tags: abu nasr forobiy PPTX 10 pages Free download Telegram

abu nasr forobiy

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "abu nasr forobiy"

Similar files