buyrak kasalliklari

PPT 20 pages 6.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

buyrak kasalliklari osiyo xalkaro universiteti patologik anatomiya “buyrak kasalliklari” buxoro-2023 buyrak ko'p tarmoqli vazifalarga ega bo'lgan, gomeostazni meyorda ushlab turuvchi a'zo hisoblanadi. asosiy vazifalari quyidagilar: ajratish (filtratsiya, reabsorbtsiya, kontsentratsiya), suv-tuz almashinuvni boshqarish, endokrin (renin, prostoglandin, eritropoetin ishlab chiqarish). buyrak koptokchalari va kanalchalari siydik ajratish va suv-tuz almashinuvni boshqarsa, yuga, kaptokcha mezangial hujayrasi, interstitsial hujayralar va nefrotsitlar endokrin vazifani bajaradi. buyrak kasalliklari buyrak po'stloq qavatining gistologik tuzilishi buyrak kasalliklari xix – asrda ingliz vrachi r. brayt proteinuriya, shish va yurak gipertrofiyasi belgilari asosida buyrak kasalliklarini farq qilgan va bu – brayt kasalligi deyilgan. 1914 yilda nemets klinitsisti f. folgard va patologi k.t. far buyrak kasalliklarini 3 ta guruhga ajratgan: 1) nefrit – yallig'lanishli kasalliklari; 2) nefroz – nekrozli va distrofiyali kasalliklari; 3) nefroskleroz – sklerozlanishli kasalliklari. zamonaviy tasnifi: xozirgi kunda buyrak kasalliklari, a'zoning struktur-funktsional birligi asosida 3 ta guruhga ajratiladi: 1) kaptokchalar kasalliklari – glomerulopatiyalar; 2) kanalchalar kasalliklari – tubulopatiyalar; 3) …

2 / 20

i tubulopatiya. interstitsial kasalliklari: 1) tubulointerstitsial nefrit, 2) pielonefrit. buyrak kasalliklari -glomerulopatiyalar glomerulonefrit glomerulonefrit, bu – infektsion-allergik tabiatli, ikki tomonlama, buyrak kaptokchalarining yiringsiz yallig'lanishli, buyrakka xos va buyrakdan tashqaridagi simptomlar bilan kechuvchi kasallikdir. buyrakka xos simptomlariga proteinuriya, gematuriya, tsilindruriya, oligouriya; buyrakdan tashqarilariga – shish, arterial gipertenziya, yurak gipertrofiyasi, disproteinemiya, giperazotemiya, uremiyalar kiradi. tasnifi. 1) kechishi bo'yicha: o'tkir, avj oluvchi va surunkali; 2) joylanishi bo'yicha: intrakapillyar va ekstrakapillyar; 3) yallig'lanishi bo'yicha: ekssudativ, proliferativ, aralash; 4) kaptokchalarning shikastlanish darajasiga ko'ra: diffuz va o'choqli glomerulonefritlar farq qilinadi. buyrak kasalliklari etiologiyasi. gemolitik streptakokkning nefritogen shtammi, lekin stafilakokk, pnevmokokk, viruslar (gepatit v), oqish trepanema, bezgak plozmodiysi ham sabab bo'lishi mumkin. quyidagi infektsion kasalliklardan: angina, skarlatina, orvi, pnevmoniya, meningokokkli infektsiya, bezgak, bakterial endokardit, zaxmdan keyin ikkilamchi kasallik ko'rinishida rivojlanadi. patogenezi. ikkita immunopatologik mexanizm mavjud: 1) kaptokchalar kapillyarlari bazal membranasiga qondagi eruvchan immun birikmaning o'tirishi, leykoxemotaksis, neytrofil leykotsitlar faollashuvi, ularning lizosomal fermentlari bazal membranani lizislashi va yallig'lanish …

3 / 20

etadi va undan keyin cho'ziluvchi o'tkir glomerulonefritga aylanadi. makroskopik ko'rinishi. buyrak biroz kattalashgan, yumshagan, po'stloq qavati kengaygan, to'laqonli, tashqi pardasi ostida qon quyilishlar paydo bo'lganligidan “ola-bula buyrak” deyiladi. mikro- dastlab ekssudatsiya, keyin tez orada u proliferatsiyaga aylanadi va endoteliy, mezangiy hujayralari ko'payadi. buyrak stromasida mononuklear infiltratsiya, kanalchalar epiteliysida oqsilli distrofiya, bo'shlig'ida oqsilli va eritrotsitli tsilindlar paydo bo'ladi. immunoflyuorestsent mikroskopiyada mezangiy va gbmda igg, igm, s3 komplementdan depozitlar topiladi. elektron mikroskopiyada bazal membrananing epiteliy tomonida osmiofilli o'rkach ko'rinishidagi depozitlar aniqlanadi. o'tkir glomerulonefrit 1. koptokchadad hujayralar proliferatsiyasi 2. kanalchalar epiteliysida oqsilli distrofiya 2 o'tkir glomerulonefrit tez avj oluvchi glomerulonefrit tez avj oluvchi glomerulonefrit (taog). (sinonimlari: xavfli nefrit, diffuz ekstrakapillyar proliferativ glomerulonefrit) kasallik yosh va kattalarda, ayol va erkakda bir xil darajada uchraydi. tasodifan xolsizlanish, bosh og'rig'i, ko'ngil aynish va qusishdan boshlanadi. kasal shifoxonaga azotemiya, oliguriya bn tushadi. taog kelib chiqishi: 3 xil: 1) streptokokkli infektsiyadan keyingi, 2) tizimli kasalliklardagi (tizimli qizil yugirik, …

4 / 20

o'rinishli buyrakni “kattalashgan ola-bula buyrak” deyiladi. “kattalashgan ola-bula buyrak” yarimoysimon infiltrat 2. kaptokcha, tomirlari to'laqonli 3. kanalchada oqsil modda tez avj oluvchi glomerulonefrit 1 2 3 surunkali glomerulonefrit. 12 oydan uzoq, yashirin va retsidivlanib kechish xos. sababi nomalum, mexanizmi – immun birikmali reaktsiya. morfologiyasida 2 tipi farq qilinadi: mezangial va sklerozlangan. mezangial glomerulonefrit: ikki turda uchraydi: 1) membrano-proliferativ (mezangiokapillyar), 2) mezangioproliferativ. morfologik jihatdan buyrak kaptokchalari yirik, mezangiotsitlar proliferatsiyalanishidan ko'p hujayrali, gbm qalinlashishi, unda immun depozitlarning interpozitsiyasi, ikkiga ajralishi, “temir yo'lsimon” bazal membrana paydo bo'lishi xos. kaptokchalarda bo'lakchalar paydo bo'lib, lobulyar glomerulonefrit yuzaga chiqadi. kaptokchalardagi o'zgarishlardan tashqari, kanalchalar epiteliysida distrofiya va atrofiya, stromada interstitsial limfogistiotsitar infiltratsiya va skleroz rivojlanadi. oqibatda buyrak ikkilamchi bujmayishga uchraydi. diffuz sklerozlangan glomerulonefrit. bu glomerulonefritning barcha turlari yakunlovchi davri hisoblanadi. yorug'lik mikroskop ostida buyrak to'qimasida skleroz, gialinoz, kaptokchalar va kanallar atrofiyasi aniqlanadi. makro – buyraklar keskin kichiklashgan, kattiqlashgan, yuzasi mayda donador tusga kirgan va “ikkilamchi bujmaygan buyrak” …

5 / 20

aniqlanadi. kaptokchalar kapillyarlari bazal membranasi to'g'ri tuzilgan, bir tekis qalinlikda. asosiy o'zgarishlar podotsit hujayralarda aniqlanadi, ya'ni ularning o'simtalari kalta, bir-biri bilan qo'shilib ketgan. podotsit tsitoplazmasi vakuollashgan, yuzasida mayda so'rg'ichlar paydo bo'lgan. lekin, bu o'zgarishlar kasalga kortikosteroidli davo qo'llanilsa orqaga kaytadi. kaptokchalardan lipoproteinlarning o'tishi proksimal kanalchalar epiteliysida lipidli distrofiya rivojlanishiga olib keladi, shuning uchun bu kasallik “lipoidli nefroz” deyiladi. oraliq to'qimada ko'pikli hujayralar paydo bo'ladi. elektron mikroskopiya gistologiya – kanalchalar epiteliysining yog'li distrofiyasi lipoid nefroz – «minimal o'zgarishli kasallik» tubulopatiyalar o'tkir buyrak etishmasligi, podagra va mieloma buyragi o'tkir buyrak etishmasligi, nekrotik nefroz. bu - shok holatlarida buyrak po'stlog'ining o'tkir ishemiyasi oqibatida proksimal va distal kanalchalar epiteliysining nekrozlanishi va o'tkir buyrak etishmasligi rivojlanishi hisoblanadi. etiologiya va patogenezi. sabablariga ko'ra o'be ishemik va toksik turlari farq qilinadi. buyrak kanalchalarining o'tkir ishemik nekrozi ko'pincha shok va gipogidrotatsiya holatlarida kuzatiladi. o'tkir toksik kanalchalar nekrozi bir qator dorilar, rentgen kontrast moddalar, og'ir metallar tuzlari, organik eritmalar …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyrak kasalliklari"

buyrak kasalliklari osiyo xalkaro universiteti patologik anatomiya “buyrak kasalliklari” buxoro-2023 buyrak ko'p tarmoqli vazifalarga ega bo'lgan, gomeostazni meyorda ushlab turuvchi a'zo hisoblanadi. asosiy vazifalari quyidagilar: ajratish (filtratsiya, reabsorbtsiya, kontsentratsiya), suv-tuz almashinuvni boshqarish, endokrin (renin, prostoglandin, eritropoetin ishlab chiqarish). buyrak koptokchalari va kanalchalari siydik ajratish va suv-tuz almashinuvni boshqarsa, yuga, kaptokcha mezangial hujayrasi, interstitsial hujayralar va nefrotsitlar endokrin vazifani bajaradi. buyrak kasalliklari buyrak po'stloq qavatining gistologik tuzilishi buyrak kasalliklari xix – asrda ingliz vrachi r. brayt proteinuriya, shish va yurak gipertrofiyasi belgilari asosida buyrak kasalliklarini farq qilgan va...

This file contains 20 pages in PPT format (6.3 MB). To download "buyrak kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: buyrak kasalliklari PPT 20 pages Free download Telegram