sulfanilamidpreparatlari

PPTX 16 pages 1.6 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi sulfanilamid preparatlari. turli kimyoviy tuzilishga ega sintetik antibakterial vositalar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. sulfanilamidlar guruhlari 2. rezorbtiv ta’sirga ega moddalar. 3. ichak oralig'ida ta’sir etuvchi sulfanilamidlar 4. mahalliy ta ’sir etuvchi sulfanilamidlar 5. kimyoviy tuzilishi turlicha mikroorganizmlarga qarshi qo‘llaniladigan sintetik moddalar maqsad: sulfanilamidlar vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. moddalar sintez yo‘li bilan olinadi, kimyoviy jihatdan sulfanil kislota amidining unumlaridan. birinchi eng oddiy sulfanilamid streptotsid bo'lib, uning mikroorganizmlarga qarshi xususiyatini 1935-yilda t. domagk ochgan, hozirgi kunda ularning soni ancha ko'paygan, amaliyotda 20 dan ortiq moddalar qo'llanadi. yangi sulfanilamidlar olish uchun kimyoviy formulada birinchi azotdagi vodorodni kerak bo'lgan boshqa radikallarga almashtiriladi, to'rtinchi azotga tegilmaydi. sulfanilamidlarning mikroorganizmlarga qarshi ta’siri ularning paraaminobenzoy kislota (pabk) bilan qarama-qarshiligiga bog'liq. pabk mikroorganizmlarning o’sishi va ko'payishi uchun zarur modda, pabk foli kislotaning hosil bo'lishida uning folein kislotaga aylanishida …

2 / 16

di. mikoorganizmlarda pabkning o'rnini olish uchun sulfanilamidlar yuqori miqdorda yuborilishi kerak. sulfanilamidlar tinch yotgan hamda tashqaridan olmay paraaminobenzoy kislotaning o'zi hosil qiladigan mikroorganizmlarga ta’sir ko'rsatmaydi. yiring bo'lgan joyda sulfanilamidlar ta’siri kamayib ketadi, chunki bu yerda paraaminobenzoy, foli kislotalarning miqdori oshadi, raqobatda sulfanilamidlar ularning o‘rnini ololmaydi va ustun bo'lolmaydi. me’da-ichakdan yaxshi so'riladigan moddalar: sulfadimezin, sulfazin, etazol, urosulfan, norsulfazol, sulfapiridazin, sulfamonometoksin, sulfadimetoksin. ular ichakdan qonga yaxshi so'riladi, qonda albuminlar bilan bog'lanib, to'qimalarga tarqaladi. gematoensefalik, yo'idosh to'siqlaridan yaxshi o'tadi, seroz bo'shliqlarda to'planadi. gematoensefalik to'siqdan sulfapiridazin va sulfadimezin boshqalarga nisbatan yaxshi o'tadi, sulfadimetoksin va norsulfazol bu to'siqdan deyarli o'tmaydi. ba’zi sulfanilamidlar, ayniqsa, sulfapiridazin,sulfadimetoksin o‘zgarmagan, ya’ni faol holda safro bilan ajralishi mumkin, bunda safro yo'llarida ularning miqdori qonga nisbatan bir necha barobar ortiqroq bo'ladi. bunday moddalarni safro yo'llari mikroorganizmlar bilan jarohatlanganda qo'llash maqsadga muvofiq bo'ladi. sulfanilamidlar ta'sir davomligi bo'yicha 3 guruhga bo'linadi: 1. qisqa muddat ta’sir etuvchi moddalar - sulfadimezin, etazol, urosulfan, norsulfazol, ularning ta’siri …

3 / 16

ak, sepsis, pielit, pielonefrit, sistit, traxoma, safro yo'llari infeksiyasida, kuydirgi, zamburug' kasalliklarida va boshqalarda qo'llaniladi. ular asosan ichishga buyuriladi, alohida tartib bo'yicha qo'llanadi, birinchi marta zarbdor miqdor, ya’ni davolovchi miqdordan 3-4 barobar ortiqroq miqdor tayinlanadi, keyin esa qonda davolovchi ta’sirni tutib turadigan miqdorlar, har 4-6 soatda (qisqa muddat ta’sir etuvchilarga), 8-12 soatda (uzoq muddat ta’sir etuvchilarga) 6-8 kun davomida yuborish kerak. ichak oralig'ida ta’sir etuvchi sulfanilamidlar - ftalazol, sulgin moddalar ichakdan qonga yaxshi so'rilmaydi, shuning uchun ichak oralig'ida yuqori miqdorda bo'ladi, ichakda joylashgan mikroorganizmlarga bevosita qarshi ta’sir ko'rsatadi. mikroorganizmlar faqat ichak oralig'ida emas, ichak devorida ham joylashgan bo'ladi, shuning uchun ichakning yuqumli kasalliklarini davolash uchun qonga yomon so'riladigan ftalazol bilan birga yaxshi so'riladigan sulfanilamidlar (sulfadimezin, etazol)ni qo'llash tavsiya etiladi. moddalar batsillar dizenteriya, enterokolit, kolitlarda, ichak infeksiyasining oldini olish uchun jarrohliklardan keyingi davrda qo'llanadi. mahalliy ta ’sir etuvchi sulfanilamidlar, bular asosan sepma uchun, malham sifatida ko'z amaliyotida qo'llanadi. ko'z amaliyotida suvda …

4 / 16

dlarning mikroorganizmlarga, yallig'lanishga qarshi xususiyatlarini oshirish uchun ular boshqa moddalar bilan qo'shilgan holda chiqariladi: salazosulfapiridazin, salazosulfadimetoksin, baktrim (biseptol), sulfaton. moddalar mikroorganizmlarga qarshi kuchli ta’sir etadi va ta’sir doirasi kengayadi. masalan, bolalar va kattalarda ko'p qo'llanadigan baktrim ikkita moddadan sulfanilamidsulfametoksazol hamda trimetoprimdan, ya’ni ikkita bakteriostatik xususiyatga ega moddalardan iborat bo'lib, bakteritsid ta’sir ko'rsatadi. sulfametoksazol digidrofoli kislotaning hosil bo'lishiga to'sqinlik qiladi, trimetoprim digidrofoli kislotaning mikroorganizmlar rivojlanishiga zarur bo'lgan tetragidrofoli kislotaga aylanishini falajlaydi. salazosulfapiridazin, salazosulfadimetoksin ichakda sulfapiridazin, sulfadimetoksin, 5-aminosalitsil kislotaga parchalanadi va ichakni shilliq qavati ostidagi mikroorganizmlarga hamda yallig'lanishga qarshi ta’sir etadi. salazobirikmalar asosan ichak infeksiyasida, nospetsifik yarali kolitda qo'llanadi. kimyoviy tuzilishi turlicha mikroorganizmlarga qarshi qo‘llaniladigan sintetik moddalar bularga nitrofuran, 8-oksixinolin, xinolon unumlari kiradi, moddalar asosan me’da-ichak va siydik yo'llarining yuqumli kasalliklarida qo'llanadi. nitrofuran unumlari - furatsilin, furazolidon, furadonin,furagin. nitrofuranlar grammusbat, grammanfiy mikroorganizmlarga, yirik viruslar, trixomonadalar, lyambliyalarga qarshi ta’sir ko'rsatadi, mikroorganizmlarning nuklein kislotalarini bog'lab, ularning tuzilishini o'zgartiradi, membranalarning oqsillariga kerakli fermentlarning faolligini kamaytiradi, …

5 / 16

imoya kuchini kamaytirmaydi. furatsilin asosan mahalliy mikroorganizmlarga qarshi yiringli yaralarni, jarohatlarni davolash va oldini olish uchun qo'llanadi, bakterial dizenteriyani davolashda ichishga buyurish mumkin. furazolidonga, grammanfiy, trixomonadalar, lyambliyalar, dizenteriya, qorin tifi, paratifni paydo qiluvchi mikroorganizmlar sezuvchan bo'ladi, ular keltirib chiqaradigan kasalliklarni: dizenteriya, qorin tifi, paratif, salmonelloz, iamblioz, trixomonodozlarni davolash uchun qo'llanadi, og'iz orqali yuboriladi, ichakdan qonga so'riladi va boshqa a’zolarga o'tadi, safro, siydik orqali organizmdan chiqib ketadi, moddalar siydik, safro yo'llari infeksiyasida keng qo'llanadi. furazolidon qinga sharchalar, to'g'ri ichakka shamchalar shaklida ham qo'llanadi; modda dispeptik holatlarga va allergiyaga sabab bo'lishi mumkin. 8-oksixinolin unumlari - nitroksolin (5-nok), intestopan,meksaform, meksaza. moddalar bakteriyalar, zamburug'lar hamda sodda organizmlarga qarshi ta’sir ko'rsatadi. mikroorganizmlarning mikroelementlarini bog'lab, fermentlarning faolligini kamaytiradi, bakteritsid ta’sir ko'rsatadi. oksixinolinlar ikki guruhga bo'linadi: 1. me’da-ichak infeksiyasida qo'llanadigan, qonga yomon so'riladigan moddalar - intestopan, meksaform, meksaza. 2. siydik yo'llari infeksiyasida qo'llanadigan, qonga yaxshi so'riladigan modda - 5-oksixinolin. 5- nok urogenital sistema infeksiyasida - pielonefrit, sistit, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sulfanilamidpreparatlari"

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi sulfanilamid preparatlari. turli kimyoviy tuzilishga ega sintetik antibakterial vositalar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. sulfanilamidlar guruhlari 2. rezorbtiv ta’sirga ega moddalar. 3. ichak oralig'ida ta’sir etuvchi sulfanilamidlar 4. mahalliy ta ’sir etuvchi sulfanilamidlar 5. kimyoviy tuzilishi turlicha mikroorganizmlarga qarshi qo‘llaniladigan sintetik moddalar maqsad: sulfanilamidlar vositalarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. moddalar sintez yo‘li bilan olinadi, kimyoviy jihatdan sulfanil kislota amidining unumlaridan. birinchi eng oddiy sulfanilamid streptotsid bo'lib, uning mikroorganizmlarga qarshi xu...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "sulfanilamidpreparatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sulfanilamidpreparatlari PPTX 16 pages Free download Telegram