neyroleptiklar.litiytuzlari

PPTX 19 sahifa 1,9 MB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi neyroleptiklar. litiy tuzlari. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. neyroleptiklar guruhi dori vositalari 2. litiy tuzlari maqsad: neyroleptiklarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. neyroleptiklar neyroleptiklar psixozga qarshi, markaziy nerv sistemani tinchlantiruvchi (sedativ) hamda vegetativ xususiyatlarga ega. psixozga qarshi ta’sirda moddalarning gallyutsinatsiyalar (yo'q narsalarning ko'zga ko'rinishi, eshitilishi), alahlash, qo'rquv, tajovuzkorona harakatlarni kamaytirishi tushuniladi. neyroleptiklarning psixozga qarshi ta’sir mexanizmi limbik sistemada joylashgan dofaminoretseptorlarni, asosan d2-retseptorlarni falajlashi bilan bog'liq. ruhiy o'zgarishlar neyroleptiklarning tinchlantiruvchi - sedativ ta’siri tufayli ham kamayadi. ularning sedativ ta’sir mexanizmi retikulyar formatsiyada joylashgan noradrenergik retseptorlarni bog'lab, nerv impulslarining chetda (periferiyada) joylashgan o'ziga xos afferent yo'llaridan retikulyar formatsiyaning neyronlariga o'tishiga to'sqinlik qilishi bilan bog'liq. neyroleptiklar dofamin, noradrenalinga sezuvchan retseptorlarni bog'lashdan tashqari, ushbu mediatorlarning ajralishiga hamda qayta so'rilishiga to'sqinlik qiladi. neyroleptiklar trigger sohada joylashgan dofamin retseptorlarini bog'lab, qayt qilishga qarshi ta’sir ko'rsatadi, bular markaziy ta’sir …

2 / 19

a’sirga ega. sedativ ta’sir bo'yicha neyroleptiklar narkoz yuzaga keltiruvchi hamda uxlatuvchi moddalardan farq qiladi. neyroleptiklarning ko‘plariga o‘rganish rivojlanadi. neyroleptiklarni qo‘llash: psixozlar (alaxsirash), ruhiy xastaliklar (ayniqsa kuchli tajavuzkorlik, qo‘zg‘alish, alaxsirash va gallyusinatsiyalar bilan kechadiganlarida); - dorilarga qaramlik (tobelik)ni to‘xtatishda; - qayt qilish va xiqchoq tutishni to‘xtatishda; - anesteziologiyada (suniy gibernatsiya, narkotik, uxlatuvchi, analeptik vositalar ta’sirini kuchaytirish, neyroleptanalgeziya); kimyoviy tuzilishiga ko'ra neyroleptiklar 4 guruhga fenotiazin, butirofenon, tioksanten, dibenzodiazepin unumlariga bo'linadi: “tipik” antipsixotik vositalar: - fenotiazin unumlari: aminazin, meterazin, triftazin, ftorfenazin - butirofenon unumlari: galoperidol, droperidol, trifluperidol - tioksanten unumlari: xlorprotiksen “atipik” antipsixotik vositalar: - dibenzodiazepin unumlari: klozapin - benzamidlar unumlari: sulpirid aminazin markaziy nerv sistemasiga, vegetiv innervatsiyaga, ijrochi a’zolarga hamda moddalar almashinuviga ta’sir ko'rsatadi. aminazin psixozga qarshi hamda sedativ ta’sirga ega, yuqori miqdori bir qadar uyqu keltiradi, mushaklarni bo'shashtiradi. aminazinning potensirlash xususiyati bor, bu modda og'riq qoldiradi, narkoz holatini paydo qiladigan, uxlatuvchi moddalar ta’sirini va ta’sir muddatini oshiradi. aminazin qusishga, hiqichoqqa qarshi …

3 / 19

atga ega. gistaminoretseptorlarni (h1) bog'lab, gistaminga qarshi hamda miotrop, spazmolitik ta’sir ko'rsatadi. aminazin yurak va qon tomir sitemasiga ham ta’sir ko'rsatadi — qon bosimini pasaytiradi, gipotenziv ta’sir mexanizmi ancha murakkab: qon tomirlarini a - adrenoretseptorlarni bog'lash, gipotalamus markazlari faoliyatini kamaytirish, miotrop, spazmolitik, tomirlarni toraytiruvchi kompensator reflekslarni susaytirish hamda yurakni zarbli kuchining kamayishi bilan bog'liq. shu bilan birga aminazin aritmiyaga ham qarshi ta’sir etadi; yangi tug'ilgan chaqaloqlarda kuzatiladigan pilorospazmni yo'qotadi, pilorik sfinkterda joylashgan adrenoretseptorlarni bog'lab, ularning qisqarishini bartaraf etadi. aminazin ruhiy kasalliklarda: shizofreniya, psixomotor qo'zg'alishlarda, maniakal-depressiv psixozlarda, qusishni, yangi tug'ilgan chaqaloqlarda uchraydigan pilorospazmni davolashda, neyroleptoanalgeziyada qo'llanadi. aminazin og'iz yoki parenteral yo‘llar orqali yuboriladi, jigarda ko‘p miqdorda to'planadi, biotransformatsiyaga uchraydi, o'zi hamda metabolitlari asta-sekin buyrak va ichak orqali chiqib ketadi. uzoq muddat mobaynida qo'llanganda aminazinga o'rganib qolinadi, uning ta’siri kamayib boradi. aminazinning sedativ, gipotenziv, qusishga qarshi xususiyatlariga nisbatan o'rganish kuzatiladi, psixozga qarshi ta’siriga o'rganish paydo bo'lmaydi. aminazin qo'llanganda kuzatiladigan salbiy ta’sirlar; qon …

4 / 19

nisbatan kamroq, spazmolitik, talvasaga, gistaminga qarshi xususiyatlari yo'q, uxlatuvchi moddalar ta’sirini kamroq oshiradi, kuchli kataleptik xususiyatga ega. triftazinning salbiy ta’sirlari: ekstrapiramid o'zgarishlar aminazinga nisbatan ko'proq uchraydi, agranulotsitoz, gepatotoksik ta’siri aminazinga nisbatan kamroq. etaperazin psixozga qarshi kuchli ta’sirga ega, ushbu ta’siri bilan triftazinga mos kelib qoladi. qusishga, hiqichoqqa qarshi ta’siri aminazinga nisbatan ustunroq, mushaklarni bo'shashtirish xususiyati sezilarli; uxlatuvchi, narkotik moddalar ta’sirini oshiradi. etaperazin bo'shashish, depressiya bilan kechadigan shizofreniyada va to'xtatib bo'lmaydigan qusish, hiqichoqni bartaraf qilish uchun qo'llaniladi. galoperidolning psixozga qarshi ta’sir mexanizmida uning biologik membranalar o'tkazuvchanligiga, ayniqsa, gamma-aminomoy kislota joylashgan retseptorlarga bo'lgan ta’siri ahamiyatga ega. galoperidol kuchli qusishga qarshi ta’sirga ega, narkotik ta’sir qiladigan moddalar bilan qo'llanganda potentsirlash xususiyati bor, periferik m-xolinolitik, gangliylarni falajlovchi ta’sirlari yo'q. galoperidol shizofreniya xurujlarida, ayniqsa, maniakal holatlarda qo'llanadi. boshqa neyroleptiklar ta’siri bo'lmaganda galoperidol ta’siri ko'pincha natijali bo'ladi, gallyutsinatsiyalarga sezilarli ta’sir ko'rsatadi. modda qo'llanganda bemorlarda bo'shashish, befarqlik holatlari yuz bermaydi, aksincha, faollovchi xususiyatga ega. galoperidol qo'llanilganda ekstrapiramid …

5 / 19

n ta’siri kamroq bo'ladi. uxlatuvchi va og'riq qoldiruvchi moddalar ta’sirini oshiradi, qusishni qoldiradi, adrenolitik, ozroq bo'lsa ham talvasaga qarshi ta’sir ko'rsatadi. xlorprotiksenning depressiyaga qarshi kurashish xususiyati mavjud. xlorprotiksen psixoz va psixonevrozlarda, alkogol psixozida qo'llaniladi, aminazinga nisbatan kam zaharli, ekstrapiramid o'zgarishlar nisbatan kamroq bo'ladi, ba’zida uyquchanlik, taxikardiya, gipotoniya, og'iz qurish hollari kuzatiladi. dibenzodiazepin unumlariga klozapin kiradi, modda kuchli psixozga qarshi hamda sedativ ta’sirga ega. klozapinning kuchli markaziy xolinolitik xususiyati bor, balki shu tufayli bu modda qo'llanilganda ekstrapiramid o'zgarishlar, parkinsonizm holatlari kuzatilmaydi. kataleptogen ta’siri yo'q, ba’zi holatlarda boshqa neyroleptiklar ta’siri bo'lmaganda, klozapin yaxshi natija beradi. neyroleptiklarga rauwolfia (revolfiya) o'simligidan olingan rezerpin alkaloidi ham kiradi, moddaning tinchlantiruvchi xususiyati ko'proq, bosh miyada katexolaminlar va serotonin almashinuviga ta’sir ko'rsatadi. rezerpin mediatorlarning nerv hujayralarida to'planishini va hajmini kamaytiradi, shu tufayli ularning markaziy nerv sistemasiga faollovchi ta’siri pasayib ketadi. rezerpin og'riq qoldirmaydi, analgetiklar, talvasaga qarshi moddalarning ta’sirini kamaytiradi. boshqa neyroleptiklarni ko'tara olmaganda, qon tomirlarning o'zgarishi, ateroskleroz, gipertoniya …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"neyroleptiklar.litiytuzlari" haqida

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi neyroleptiklar. litiy tuzlari. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. neyroleptiklar guruhi dori vositalari 2. litiy tuzlari maqsad: neyroleptiklarni tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. neyroleptiklar neyroleptiklar psixozga qarshi, markaziy nerv sistemani tinchlantiruvchi (sedativ) hamda vegetativ xususiyatlarga ega. psixozga qarshi ta’sirda moddalarning gallyutsinatsiyalar (yo'q narsalarning ko'zga ko'rinishi, eshitilishi), alahlash, qo'rquv, tajovuzkorona harakatlarni kamaytirishi tushuniladi. neyroleptiklarning psixozga qarshi ta’sir mexanizmi limbik sistemada joylashgan dofaminoretseptorlarni, asosan d2-retseptorlarni ...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (1,9 MB). "neyroleptiklar.litiytuzlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: neyroleptiklar.litiytuzlari PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram