vaksinatsiya (emlash)/xavfsiz immunizatsiya

PPTX 23 pages 1.5 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu: xavfsiz immunizatsiya. profilaktik emlash vaqtidagi muloqot. mavzu: xavfsiz immunizatsiya. profilaktik emlash vaqtidagi muloqot. vaksinatsiya (emlash) – bu sun’iy immunitet hosil qilish bo‘lib, organizmga patogen mikroorganizmlarning antigenini yuborib, kasallik chaqiruvchi infeksiyalardan himoyalanish usulidir. organizmga mikroorganizm antigenini yuborgandan keyin unga qarshi maxsus antitelo ishlab chiqariladi. vaksinatsiya profilaktika maqsadida va davolash maqsadida o‘tkaziladi. vaksina, patogen mikroorganizmlarning tirik, lekin kuchsiz shtammlaridan tayyorlansa, samarasi yaxshiroq bo‘ladi (tahminan 10-15 %), o‘lgan mikroorganizmlar shtammlardan tayyorlangan vaksinalar organizm uzoq muddat immunitet hosil qilishini talab qiladi. hozirgi zamonaviy tibbiyotda ikkala turdagi vaksinalar ham o‘tkaziladi, ayniqsa noaktiv (o‘lgan mikroorganizmlar) vaksina maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarda ko‘p qo‘llaniladi. emlash yoki vaksinatsiya — odamlarda infeksion kasalliklar yuqishining oldini olish usuli. bunda organizmga vaksinalar, immun zardoblar yoki gammaglobulin yuborib, sunʼiy faol yoki passiv immunitet hosil qilinadi. sunʼiy faol immunitet hosil qilish uchun odam vaksinalar bilan emlanadi, bunda organizmda yuborilgan vaksina tarkibidagi antigenlarga qarshi faol immunitet rivojlanadi. vaksina turlari mikroorganizm xarakteriga ko‘ra -bakterial – …

2 / 23

zmga qarshi va polivalent bir necha vaksinalar qo‘shilishidan tayyorlangan preparat (masalan akds – adsorbsiyalangan ko‘k yo‘tal, difteriya, qoqsholga qarshi vaksina) ko‘rinishida bo‘lishi mumkin. emlashda vaksinalarni teri ustiga, teri ostiga, muskul orasiga, burun va ogʻiz orqali yuborish mumkin. vaksinalar bilan emlash jadvali har xil: bir marotaba, ikki, uch marotaba va hokazo. sunʼiy faol immunitet immunizatsiya tugaganidan soʻng 2-3 hafta oʻtgach paydo boʻladi va oylab, hatto yillab saqlanib qoladi. takror emlash (immunitet darajasi susayganda) revaksinatsiya deb ataladi. reavksinatsiya o‘z nomi bilan – organizm kasallikka qarshi immunitetini kuchaytirish maqsadida qaytadan vaksina yuborish deganidir. (har qanday terminga qo‘shilgan “re” qo‘shimchasi “qayta” degan ma’noni anglatadi.) qayta vaksinatsiya o‘tkazilganda organizm immuniteti kuchayadi. revaksinatsiya o‘tkazish ayrim turdagi emlashlar uchun xos, ba’zi vaksinalar yetti martagacha qayta o‘tkazilsa, ayrimlari faqatgina bir marotaba o‘tkaziladi. masalan, difteriya (bo‘g‘ma) va qoqsholga qarshi revaksinatsiya 16 yoshgacha uch marotaba, keyinchalik har 10 yilda 1 marotaba 56 yoshgacha o‘tkaziladi. asosiy infeksiyalarga qarshi vaksinatsiyalar mamlakatimizda 2 …

3 / 23

larda son mushagining uchdan bir qismi o‘rtasiga, ichki old sohasiga perpendikulyar (90 c) holatda ineksiya qilinadi. 2 yoshdan katta bolalarda yelka mushagining o‘rta qismiga, yon tomondan ineksiya qilinadi. shprits ignalari 1,5 sm dan uzun bo‘lmagani sababli dumba mushagi orqali emlagan ma’qul, bunda ineksiya mushak orasiga emas teri ostiga yuborilib qoladi. peroral (og‘iz orqali) yutish yo‘li bilan enteroviruslarga qarshi vaksinalar yuboriladi, masalan tirik poliomiyelit virusiga qarshi vaksina. vaksina yuborish texnikasi va joyi: kerakli bo‘lgan vaksina tomchilari og‘izga tomiziladi, yoki kichik bo‘lak qandga tomizilib, bolaga yedirish kerak bo‘ladi. bunda vaksinaning yoqimsiz ta’mini bola sezmaydi. bunday emlash usuli qiyinchilik tug‘dirmaydi, lekin ayrim kamchiliklarga ega, dozalarni aniq berishda xotilkarga yo‘l qo‘yilishi mumkin yoki ichaklar tizimidan so‘rilishi qiyin bo‘lishi mumkin. teri osti ineksiyasi tirik va noaktiv vakasinalarni parotit (tepki), qizilcha, sariq isitma kabilar qilinadi. teri ostiga vaksinani yuborishning kamchiligi shundaki, organizmda shu kasallikka qarshi immunitet sekin hosil bo‘ladi, ayniqsa noaktiv vaksinalar yuborilgan bo‘lsa. bundan tashqari …

4 / 23

rdamida burma hosil qilib ushlanadi va shu joyga shprits iganasi kirgiziladi. bu usul bilan yuborilayotgan vaksina preparatining aniq dozalarini yuborish samarali jihatlaridan hisoblanadi. sunʼiy passiv immunitet organizmning himoya faoliyatini oshirish, koʻzda tutilgan tegishli yuqumli kasallikka qarshi chidamlilik yoki boshlangan kasallikning kechishini yengillashtirish maqsadida qilinadi.v bir qancha yuqumli kasalliklar gepatitv, sil, boʻgʻma, qoqshol, koʻkyoʻtal, qizamiq, tepki, poliomiyelit ga qarshi rejali ravishda; ayrim yuqumli kasalliklar (gripp, ich terlama, kuydirgi, tulyaremiya va boshqalar)ga qarshi esa epidemiologik zaruriyat boʻyicha emlanadi emlash poliklinikalarda yoki emlash markazlarida maxsus tayyorlangan tibbiyot xodimi tomonidan vrach nazoratida oʻtkaziladi. bolani emlashdan avval uning gavda harorati oʻlchanadi va qanday kasalliklar bilan ogʻriganligi soʻrab surishtiriladi; vrach bolani sinchiklab tekshirib, uni emlash mumkin yoki mumkin emasligini aniqlaydi. yurak qon-tomir, markaziy nerv sistemasi kasalliklaridan tuzalgan yoki surunkali kasalliklari bor bolalar tegishli mutaxassislar koʻrigidan oʻtganidan soʻng emlanishi lozim. bola emlanganda baʼzan kuchli reaksiya yuzaga keladi, shuning uchun emlangandan keyin u maʼlum bir vaqt davomida vrach …

5 / 23

a qarshi rejali ravishda va epidemiologik holatlarga qarab bolalar va xavfli guruhga kiruvchi katta kishilar davlat tomonidan bepul emlanadi. oʻtkazilgan chora-tadbirlar tufayli oʻzbekiston hududida shol kasalligi oxirgi yillarda qayd etilmayapti, shuningdek, boʻgʻma, qizamiq, tepki, gepatit v kasalliklari bolalar orasida keskin kamaydi. yosh emlash nomi 1 sutka vgv-1 2-5 kun bsj-1 2 oy penta-1 (akds-1, vgb-2, xib-1) opv-1 rota-1 (oral rotavirusga qarshi) pnevmo-2 3 oy penta-2 (akds-2, vgb-3, xib-2) opv-2 rota-2 (oral rotavirusga qarshi) pnevmo-2 4 oy penta-3 (akds-3, vgb-4, xib-3) opv-3 ipv-1 rota-3 (oral rotavirusga qarshi) 9 oy ipv-2 12 oy kpk-1 pnevmo-3 16 oy akds-4 opv-4 6 yosh kpk-2 1 sinf (7 yosh) ads-m-5, opv-5 9 yosh (qizlar) vpch* 16 yosh ads-m-6 eslatma: • kpk-qizamiq, parotit va qizilchaga qarshi jonli uch valentli vaksinatsiya o‘tkazish. • akds+gb+xib — ko‘kyo‘tal, difteriya, qoqshol (akds), b gepatiti (vgb), gemofilis inflyuyensiyasining b turi gemofilisiga qarshi pentavalent vaksinatsiyasi. • rota – oral rotavirusga qarshi vaksina …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vaksinatsiya (emlash)/xavfsiz immunizatsiya"

mavzu: xavfsiz immunizatsiya. profilaktik emlash vaqtidagi muloqot. mavzu: xavfsiz immunizatsiya. profilaktik emlash vaqtidagi muloqot. vaksinatsiya (emlash) – bu sun’iy immunitet hosil qilish bo‘lib, organizmga patogen mikroorganizmlarning antigenini yuborib, kasallik chaqiruvchi infeksiyalardan himoyalanish usulidir. organizmga mikroorganizm antigenini yuborgandan keyin unga qarshi maxsus antitelo ishlab chiqariladi. vaksinatsiya profilaktika maqsadida va davolash maqsadida o‘tkaziladi. vaksina, patogen mikroorganizmlarning tirik, lekin kuchsiz shtammlaridan tayyorlansa, samarasi yaxshiroq bo‘ladi (tahminan 10-15 %), o‘lgan mikroorganizmlar shtammlardan tayyorlangan vaksinalar organizm uzoq muddat immunitet hosil qilishini talab qiladi. hozirgi zamonaviy tibbiyotda ikkala turdagi vaksina...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "vaksinatsiya (emlash)/xavfsiz immunizatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: vaksinatsiya (emlash)/xavfsiz i… PPTX 23 pages Free download Telegram