differensial psixologiya - individual farqlar

DOCX 15 pages 107.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 107.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

14-mavzu: differensial psixologiya - individual farqlar to‘g‘risidagi fan sifatida reja: 1. diferensial psixologiyaning predmeti, maqsadi va vazifalari 2. differensial psixologiyaning tadqiqot yo‘nalishlari 3. differensial psixologiyaning tadqiqot metodi 4. erkaklar va ayollar psixologiyasi 1.diferensial psixologiyaning predmeti, maqsadi va vazifalari. differensial psixologiya psixologiya fanining tarmoqlaridan biri bo‘lib, guruhdagi insonlar va individlarning psixologik farqlarini o‘rganadi. shu bilan birga farqlarning tabiati, asosi va kelib chiqish xususiyatlari hamda omillarini tadqiv qiladi. differensial psixologiya - shaxsning individual hamda muayyan guruhdarga oid bo‘lgan psixologik farqlarini o‘rganadigan maxsus sohasi bo‘lib, differensial psixologiya (lotincha “differentia”- farq, tafovut degan ma’noni anglatadi) - individlararo va guruhlararo farqlarning sabablari hamda oqibatlarini tatbiq etuvchi psixologiya sohasidir. shuningdek, differensial psixologiya - shaxslar guruhi va individlar psixikasining individual farqlarini hamda bu farqlarning manbalari va natijalarini o‘rganadigan fan sohasidir. bu psixik tafovutlarning qonuniyatlarini o‘rganuvchi fandir. differensial psixologiyaning asosiy tadqiqot predmetini amerikalik psixolog a.anastazi o‘zining- “differensial psixologiya” kitobida quyidagicha ta’riflaydi: “bu ob’ektiv va umumiy individual tadqiqotlarning xulq-atvor …

2 / 15

ham insonlargagina xos bo‘lgan ijtimoiy xulq-atvor kuzatiladi, buni etnolog lorens izlanishlarida kuzatgan bu ulardagi hamkor tanlashda qo‘llaniladigan qichqiriqlar, juftiga sodiqlik, do‘stlik hamda rashklar bilan belgilanadi. boshqa tomondan, inson tafakkuri ikki fazali masalalarni hal qilish qobiliyati sifatida ko‘pincha ijtimoiy intellektual sohasida mavjud bo‘lmaydi. natijada, individual variyatsiyalar guruhlararo variatsiyalarni o‘rnini egallashi mumkinligi kuzatiladi. demak, inson eng avvalo o‘z individualligini namoyon qiladi. differensial psixologiyaning vazifasi shaxs psixikasidagi individual farqlarning namoyon bo‘lish qonuniyatlarini o‘rganish, psixodiagnostik hamda nsixokorresion dasturlarning nazariy asoslarini ishlab chiqishdan iboratdir. differensial psixologiya fanining asosiy vazifalari: · inson individualligining ko‘p kirrali tuzilmasini tahlil qilish. · individual psixologik xususiyatlari bo‘lmish: nerv tizimi xususiyatlari hamda signallar tizimining o‘zaro bog‘liqligi, temperament, qobiliyat va bilish usullarining tabiatini tushuntirish. · inson rivojlanishining asosiy determinantlari hisoblanuvchi genetik va ijtimoiy, jinsiy, irkiy va madaniy tafovutlar hamda ularning o‘zaro bog‘liqlik mexanizmlarini aniqdash. · inson individualligining tipologik tuzilishi. · insonning nerv tizimi xususiyatlari, signallar tizimi, temperament xususiyatlarini, laboratoriya sharoitida o‘rganish orqali …

3 / 15

dunyoqarashlarni o‘ziga xos sifatlarini, o‘z-o‘zini anglash, faoliyatning turli ko‘rinishlarida namoyon bo‘ladi. differensial psixologiyaning paydo bo‘lishining asosiy shart-sharoitlari - bu psixologiya fanida eksperiment, genetik (psixologik genetik) va matematik statistika metodlarining qo‘llanilishidir. ushbu soha muxandislik, tibbiyot va pedagogik amaliyotning bevosita ta’siri, talabi va ehtiyoji tufayli vujudga kelgan. differensial psixologiya maxsus tarmoq sifatida ajralishi f.galton tomonidan individual farqlarni tekshirishda bir qator usullarni o‘rganishda turli asboblarni yaratishi shuningdek, natijalarni statistik tahlil qilishda “psixologiyada statistik metodlar” asarini yaratilishidan boshlangandir. lekin “differensial psixologiya” atamasini birinchi marta nemis psixologi v.shtern o‘zining “individual farqlar” (1900) nomli asarida qo‘llagan. ammo bu tarmoqning dastlabki yirik namoyondalari a.bine, a.f.lazurskiy, dj. kettell va boshqalar hisoblanadi. g‘arbda differensial psixologiya f.galton, a.bine, i.spirmen, dj.kettell, v.shtern, g.myusterberg kabi taniqli olimlar nomi bilan bog‘liq. bu davrda psixologiya muammolari aks ettkrilgan ishlar paydo buldi. jumladan, ular sirasiga m.veber, k.yung, e.krechmer, u.sheldon va boshqalarni kiritishimiz mumkin. ushbu olimlar tomonidan olib borilgan ilmiy izlanishlardan farqi ularoq sobiq sovet psixologlaridan …

4 / 15

miga ega bo‘lganligini kuzatishimiz mumkin. shunday qilib, insonlar orasida farqlarni ifodalash uchun xarakterning oddiy tiplari farqlab ko‘rsatilgan. shu bilan bir qatorda bu klassifikatsiyalarning negizida anatomik-fiziologik hamda psixologik xususiyatlar yotadi. xarakterologik tasniflarning asosiy namoyondalari i.kant va i.banzenlar bo‘lishgan. boshqa bir yo‘nalishlardan biri bo‘lmish psixodiagnostika esa inson anatomik tavsifnomasi va xarakter xususiyatlari orasidagi aniq bir harakatlarning o‘zaro munosabati yaqqol namoyon bo‘lgan. bunda albatta turli tabiatga ega bo‘lgan insonlarga e’tibor qaratilgan. demak, j.lavater asos solgan fiziognomika doirasidir. insonning tashqi ko‘rinishi, mimikasiga qarab uning xulq-atvorini aytib berish mumkin ekan. f.a.gall tomonidan asos solingan frenologiya (kranioskopiya) vakillari inson boshining tuzilishiga qarab, uning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlashga intilganlar. abbat mishok grafologiya borasida ko‘p ishlar olib borgan, ya’ni ular yozuvlar haqidagi fan namoyondalari sifatida yozuvdagi harflarning tuzilishi egiluvchanlik darajasi, bosimi va shu kabi qator xususiyatlariga qarab, kishilar xarakterini aytib berganlar. ilmiy asoslanmagan bu sohalar pozitiv fan sohalarining kirib kelishi bilan inkor etila boshlagan, lekin hozirgi kunga kelib …

5 / 15

bine, dj.kettell, f.galton, v.shtern, rossiyada esa a.flazurskiy hisoblangan. dastlab individual psixologik grafik testlar, aqliy taraqqiyotlaridagi farqlarni aniqlovchi testlar tadqiqot metodi sifatida qo‘llanilgan bo‘lsa, keyinchalik esa ustanovka bilan emotsional reaksiyalarni aniqlash uchun proektiv metodikapar qo‘llanila boshladi. individual farqlar psixologiyasi doimo pedagogika, tibbiyot, kasb psixologiyasi amaliyotining ta’sirini his qilib kelgan. differensial psixologiyaning mustaqil fan sifatida rivojlanishiga quyidagi omillar turtki bo‘lgan. differensial psixologiyaning fan sifatida shakllanishiga xizmat qilgan omillardan biri bu statistik tahlil metodining fanda qo‘llanila boshlaganligidir. har bir psixologik sifat psixikaning har qanday xususiyatlari minimum bilan maksimum doirasidagi o‘zgaruvchi voqelik sifatida ko‘rib chiqildi. deyarli har safar psixologik xususiyatlar faoliyat natijasi sifatida ko‘rib chiqilgan egri normal taqsimot kelib chiqadi, ya’ni kam yoki katta ahamiyatlilik darajasi o‘rtacha qiymatga qaraganda kamrok uchraydi. biroq shuni ham ta’kidlash joizki har qanday qonuniyat ham normal taqsimot qonuniga bo‘ysunmaydi; masalan sinf qonuni ham mavjud bo‘lib, bunda turli katta sig‘imdagi punktlarning taqsimoti inobatga olinadi. bu qonun to‘g‘ri chiziq tarzda aks …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "differensial psixologiya - individual farqlar"

14-mavzu: differensial psixologiya - individual farqlar to‘g‘risidagi fan sifatida reja: 1. diferensial psixologiyaning predmeti, maqsadi va vazifalari 2. differensial psixologiyaning tadqiqot yo‘nalishlari 3. differensial psixologiyaning tadqiqot metodi 4. erkaklar va ayollar psixologiyasi 1.diferensial psixologiyaning predmeti, maqsadi va vazifalari. differensial psixologiya psixologiya fanining tarmoqlaridan biri bo‘lib, guruhdagi insonlar va individlarning psixologik farqlarini o‘rganadi. shu bilan birga farqlarning tabiati, asosi va kelib chiqish xususiyatlari hamda omillarini tadqiv qiladi. differensial psixologiya - shaxsning individual hamda muayyan guruhdarga oid bo‘lgan psixologik farqlarini o‘rganadigan maxsus sohasi bo‘lib, differensial psixologiya (lotincha “differentia”- farq...

This file contains 15 pages in DOCX format (107.1 KB). To download "differensial psixologiya - individual farqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: differensial psixologiya - indi… DOCX 15 pages Free download Telegram