aldegidlar va ketonlar

PPTX 22 pages 809.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 809.9 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

9-ma’ruza: 9-ma’ruza: aldegid va ketonlar (oksobirikmalar) reja: 1. aldegidlar 2. ketonlar 3. olinish usullari 4.fizik va kimyoviy xossalari tarkibida karbonil gruppa > c = o tutgan birikmalar oksobirikmalar deyiladi. oksobirikmalar sinfiga aldegid va ketonlar kiradi. uglevodorod molekulasidan bir yoki bir necha vodorodni gruppaga almashinishidan hosil bo’lgan birikmalarga aldegidlar deyiladi (chumoli aldegid bundan mustasno). aldegidlarning umumiy formulasi lkkita uglevodorod radikali bilan bog'langan, o‘zida karbonil gruppa saqlagan birikmalarga ketonlar deyiladi. aldegid va ketonlar ochiq zanjirli alifatik, halqali (siklik) yoki aromatik, to‘yingan va to‘yinmagan bo’lishi mumkin. to'yingan aldegid va ketonlar to'yingan alifatik aldegid va ketonlarning umumiy formulasi cnh2no, ya’ni bir xil uglerod atomlariga ega bo’lgan aldegid va ketonlar bir-biriga nisbatan izomer moddalardir. masalan. c3h6o formulaga quyidagi aldegid va keton javob beradi. olinish usullari. spirtlarni oksidlash. birlamchi spirtlar oksidlanganda aldegidlar, ikkilamchi spirtlar oksidlanganda esa ketonlar hosil bo’ladi. karbon kislota tuzlarining pirolizi. karbon kislotalarning ba, ca va mn tuzlarini quruq haydash (piroliz) orqali aldegid va …

2 / 22

n katta elektrmanfiylikka ega bo‘lgani uchun elektron bulutlarni kuchli tortadi va uning atrofida elektron bulut zichligi ortadi. natijada uglerod atom ida zichlik kamayadi. kislorod qisman manfiy, uglerod esa qisman musbat zaryadlanadi: demak, aldegid va ketonlardagi uglerod bilan kislorod o‘rtasidagi bog’ kuchli qutblangan bo’lib, ular polyar moddalardir, ularning dipol momentlari 2,5 d orasida bo’ladi. aldegid va ketonlarda molekulalararo vodorod bog’lanish bo'lmaganligi sababli, ularning qaynash temperaturasi tegishli spirtlar va karbon kislotalarning qaynash temperaturasidan ancha past bo’ladi. aldegid va ketonlarning quyi vakillari suvda yaxshi eriydi va o‘ziga xos yoqimsiz hidga ega bo'ladi. kimyoviy xossalari. aldegid va ketonlarning reaksiyaga kirishish xususiyati kuchli bo‘lib, ular uchun birikish, o‘rin olish, kondensatlanish va oksidlanish reaksiyalari xosdir. birikish reaksiyalari. aldegid va ketonlar ni katalizatori ishtirokida vodorodni biriktirib olishi mumkin. bunda aldegidlardan birlamchi, ketonlardan ikkilamchi spirtlar hosil bo‘ladi: o‘rin olish reaksiyalari. quyidagi aldegid va ketonlarning karbonil gruppasidagi kislorodning ba'zi birikmalar bilan o'rin olish reaksiyalarini ko'rib chiqamiz: l. aldegid va …

3 / 22

r. ketonlar oksidlovchilar ta'siriga ancha chidamlidir. ular havo kislorodi va kuchsiz oksidlovchi, masalan, kumush oksidining ammiakli eritmasi ta ’sirida oksidlanmaydi. polimerlanish reaksiyalari. bunday reaksiyalar faqat aldegidlar uchun xarakterlidir. aldegidlar polimerlanib, siklik va chiziqsimon tuzilishli polimerlarni hosil qiladi. masalan, chum oli aldegid suyultirilgan kislotalar ta'sirida trimerlanib, trioksimetilenni hosil qiladi: quruq gazsimon chumoli aldegid ayrim katalizatorlar ishtirokida polimerlanib, yuqori molekular poliformaldegidga aylanadi: poliformaldegid qattiq modda bo‘lib, oddiy sharoitda hech bir erituvchida erimaydi. sintetik tolalar va turli buyum lar (trubalar, mashina detallari) ni tayyorlashda ishlatiladi. aldegid va ketonlarning ayrim vakillari. chumoli aldegid oddiy sharoitda gazsimon modda bo‘lib, o‘ziga xos hidga ega, suvda yaxshi eriydi. sanoatda formaldegid metanolni 550—600°c da havo kislorodi bilan gaz fazada (cu yoki ni ishtirokida) oksidlash yo‘li bilan olinadi: kimyoviy xususiyatlariga ko‘ra, chumoli aldegid boshqa aldegidlardan keskin farq qiladi. masalan, kuchli ishqorlar ta’sirida boshqa aldegidlar smolaga aylanadi, chumoli aldegid esa metil spirt va chumoli kislota tuzini hosil qiladi (kannissaro reaksiyasi): …

4 / 22

image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aldegidlar va ketonlar"

9-ma’ruza: 9-ma’ruza: aldegid va ketonlar (oksobirikmalar) reja: 1. aldegidlar 2. ketonlar 3. olinish usullari 4.fizik va kimyoviy xossalari tarkibida karbonil gruppa > c = o tutgan birikmalar oksobirikmalar deyiladi. oksobirikmalar sinfiga aldegid va ketonlar kiradi. uglevodorod molekulasidan bir yoki bir necha vodorodni gruppaga almashinishidan hosil bo’lgan birikmalarga aldegidlar deyiladi (chumoli aldegid bundan mustasno). aldegidlarning umumiy formulasi lkkita uglevodorod radikali bilan bog'langan, o‘zida karbonil gruppa saqlagan birikmalarga ketonlar deyiladi. aldegid va ketonlar ochiq zanjirli alifatik, halqali (siklik) yoki aromatik, to‘yingan va to‘yinmagan bo’lishi mumkin. to'yingan aldegid va ketonlar to'yingan alifatik aldegid va ketonlarning umumiy formulasi cnh2no, ya’ni bir ...

This file contains 22 pages in PPTX format (809.9 KB). To download "aldegidlar va ketonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: aldegidlar va ketonlar PPTX 22 pages Free download Telegram