maxmud qashqariydıń pedagogikaliq koz qaraslari

PPTX 16 sahifa 3,2 MB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

tema:hákimshilik huqıqıy tarawındaǵi baqlaw tema:maxmud qashqariydıń pedagogikaliq koz qaraslari reje: m.s.qashqariydiń “adab as salohin” shıǵarmasında tálim-tárbiyanıń áhmiyeti m.qashqariydiń “devoni lugotit turk shıǵarması”nıń tariyxı “devoni lugotit turk shıǵarması”nıń tárbiyalıq-ádep-ikramlılıq áhmiyeti muxammed sadıq qashqariy haqqında bizge shekem júdá az maǵlıwmat jetip kelgen. biraq házirgi waqitta bizge belgili bolǵan “adab as-solihiyn” shıǵarmasınıń ózi-aq bizge oni ataqlı pedagog alım sipatında tanıstıradı. bizge shekem onin “zubdat al-masoyil” (“masalalardıń qaymaǵı”, “dur al-muzoxir” (“járdemleslerdiń dúrdanaları”) hám de “tazkirai xojagon” (“xojalar tázkiresi”) atlı shigarmaları jetip kelgen. ózinde shaxs hám onıń tárbiyasın jolǵa qoyıw máselelerin sáwlelendiriwshi shıǵarmalar dóretiw dástúri bar bolǵan dáwirde muhammad sodiq ǵoshǵariy tárepinen túrkiy tilde “odob as-solihin” (“jaqsı adamlar ádebi”), “zubdat as-masoyil” (“masalalardıń qaymaǵı”) atlı shıǵarmalar jaratıldı. “adab as-solihiyn” shıǵarması 5 márte, 1889 hám de 1901-jıllarda tashkent qalasında hám 1891, 1892 hám de 1986-jıllarda stanbul qalasında qayta basıp shıǵarılǵan. bul shıǵarmanıń atı hám mazmunınan da ańlanıp turǵanınday, onda alǵa qoyılǵan ideyalar insannıń ómiri dawamında zárúr áhmiyetke …

2 / 16

nsannıń unamlı minez-qulıqqa iye bolıwın talap etetuǵın sociallıq zárúrlik mánisi tolıq ashıp beriledi. shıǵarmada alǵa qoyılǵan tiykarǵı ideya - insanlardıń unamlı minez-qulıqqa iye bolıwı jámiyette ruwxıy tınıshlıq hám materiallıq abadanlıqtı sheshiwshi tiykarǵı faktor ekenligin tiykarlawdan ibarat. allama usi ideyanın mánisin túsindirip, insan ádep-ikramlılıq qaǵıydaların iyeley almasa hám de unamlı minez-qulqı menen ádepli (ádepli) hám muzazzab (taza) bolmasa, tek gana ózi emes, al pútkil dúnyaga jamanlıq tarqatadı degen kóz-qarastı alǵa súredi. birinshi bap sálemlesiw, kórisiw, qol alısıw hám ruqsat soraw qaǵıydaları haqqında maǵlıwmat beriwge qaratılǵan bolıp, bul bap tórt bólimnen ibarat. ekinshi bapta bolsa sálemlesiw ádebiniń on eki qaǵıydası haqqında pikir júrgiziledi. usı orında sálem beriw hám alik alıw máselesinde búgingi kúnge shekem dawam etip kiyatırǵan pikir-talaslarǵa shek qoyılǵan. avtordıń pikirinshe, sálem beriw súnnet, juwabı parız ayyadır. muhammed sadıq qashqariydiń tán alıwınsha, sálem tómendegi jaǵdaylarda tómendegi adamlar tárepinen beriliwi maqsetke muwapıq: úlken kishige, atlı piyadaǵa, júriwshi otırǵıshqa, azshılıq kópshilikke, bólmege kirip …

3 / 16

siw, súyip kórisiw ádepleri bayan etiledi. úshinshi bap sóylesiw ádebi haqqında sóz etedi. bizge jaqsı belgili, sóylesiw ádebi hám onıń shártlerine ámel etiw sociallıq qatnasıqlardıń turaqlı ótiwin támiyinlewshi tiykarǵı hám oǵada áhmiyetli faktorlardan biri bolıp, kópshilik avtorlar tárepinen jaratılǵan hám ádep-ikramlılıq mashqalalarına baǵıshlanǵan shıǵarmalardıń mazmunınan ayrıqsha orın alǵan. “adab as-solihin” shıǵarmasında da avtor sáwbetlesiw ádebi hám onıń ózine tán tárepleri haqqında tolıq sóz etedi. usı orında tómendegi pikirler alǵa qoyıladı: úylenetuǵın jigit nekeden aldın ózi úylenbekshi bolǵan qızdı kóriwi, úylenetuǵın qızdıń bokira bolıwı, sonday-aq, tórt nárse: ómirde, qáddi-qáwmette, mal-múlkte hám násilde erden tómen hám úsh nárse: jamalda, minez-qulıqta hám iybelilikte erden joqarı bolıwı zárúrligi avtor tárepinen ayrıqsha atap ótiledi. joqarıda atap ótilgen pikirlerdiń áhmiyeti ámeliy turmısta óz dálilin tapqan bolıp, olardı biliw hám de usı pikirlerge ámel etiw shańaraqlarda tınıshlıq-tatıwlıq, abadanlıq hám qáterjamlıqtıń turaqlı bolıwın kepillewshi faktorlar bolıp xızmet etedi. muhammed sadıq qashqariy “adab as-solihiyn” shıǵarmasında, kesel halın soraw, qayǵırıw …

4 / 16

zıyletler jırlanǵan. bunday qosıq hám lirikalıq qosıqlar xi ásirde jasaǵan ullı alım maxmud qashqariy tárepinen dóretilgen “devonu-luǵatit-turk” shıǵarması arqalı bizge shekem jetip kelgen. túrkiy xalıqlardıń tariyxın sáwlelendiretuǵın áyyemgi dereklerde násiyat hám úgitler berilgen shıǵarmalar da kóplep ushırasadı. mine usınday shıǵarmalar qatarına maxmud qashqariydiń “devonu luǵatit-turk” shıǵarması da kiredi. ilimpaz bul shıǵarmanı 1076-1077-jılları jazǵan. geograf ilimpaz h. hasanov minaday misal keltiredi: 1914-jili turkiyanın diyarbakir qalasında bir jesir hayal pulga mútáj bolıp, kitap dúkanına eski qoljazbanı alıp keledi hám 30 liradan satatuģının aytadi. biraq bul bahaǵa kitaptı hesh kim almaydı. bir kúni dúkánga kekse kitap ıqlasbentlerinen ali amiriy kirip qaladı hám bir dostınan qarız alıp, kitaptı satıp aladı (ali amiriy 1857-1924-jılları jasagan, óziniń jeke kitapxanasında 15 minģa jaqın kitap toplap, hámmesin shayx fayzulla medresesine sawģa etken. keyin ala bul kitaplar fotih kitapxanası - milliy kitapxanaǵa ótkerilgen). bul kitap maxmud qashqariydiń “devonu lugatit-turk” shıǵarması edi. bul qoljazba túp nusqasınan kalligraf muhammad bin abu …

5 / 16

lǵan. 1967-jılı indeks sózlik kórsetkishi de basıp shıǵarılǵan. “devonu luǵatit-turk” shıǵarmasınıń qosıq úzindileri de nemis tiline awdarılıp, 1914-jılı basıp shıǵarılǵan. túrk alımı fuad kuprilzada, rus tyurkologları v. radlov hám s.f. malovlar da “devonu-luǵatit-turk” shıǵarması boyınsha izertlewler alıp bargan. abdurauf fitrat ta qosıq úzindilerin awdarıp, olardıń sózligin dúzgen hám 1930-jılı samarqandta basıp shıǵarǵan. n.m.mallaev “ózbek ádebiyatı tariyxı” sabaqlıǵına “devonu luǵatit turk”taǵı qosıq hám naqıl-maqallardı kirgizip, olardı analizleydi. a. qayumov bolsa biybaha áyyemgi esteliklerimiz - qosıqlardı (qosıq úzindilerin) birinshi márte prozadan poeziyaǵa awdarıp, “áyyemgi dáwir estelikleri” atlı shıǵarmasına kirgizgen. aziz qayumovtıń “áyyemgi dáwir estelikleri” atlı shıǵarmasındaǵı aqıl-násiyatqa baylanıslı úgitler menen suwǵarılǵan qosıq úzindileri awdarmasınıń mazmunı arqalı olarda alǵa qoyılǵan aǵartıwshılıq ideyalar tiykarında sol dáwirde alıp barılǵan tárbiyanıń mazmunı haqqında maǵlıwmatlarǵa ie bolamız. “devon”da insan shaxsı hám onıń qádir-qımbatın ulıǵlawǵa shaqırıwshı, sonday-aq, miymandoslıqtı ulıǵlawshı qosıqlar da bar. mine usınday ideyalardı sáwlelendiriwshi qosıqlardı filolog ilimpaz a.qayumov “bir pútin miymandoslıq qaǵıydaları”nıń toplamı dep ataydı. maxmud …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"maxmud qashqariydıń pedagogikaliq koz qaraslari" haqida

tema:hákimshilik huqıqıy tarawındaǵi baqlaw tema:maxmud qashqariydıń pedagogikaliq koz qaraslari reje: m.s.qashqariydiń “adab as salohin” shıǵarmasında tálim-tárbiyanıń áhmiyeti m.qashqariydiń “devoni lugotit turk shıǵarması”nıń tariyxı “devoni lugotit turk shıǵarması”nıń tárbiyalıq-ádep-ikramlılıq áhmiyeti muxammed sadıq qashqariy haqqında bizge shekem júdá az maǵlıwmat jetip kelgen. biraq házirgi waqitta bizge belgili bolǵan “adab as-solihiyn” shıǵarmasınıń ózi-aq bizge oni ataqlı pedagog alım sipatında tanıstıradı. bizge shekem onin “zubdat al-masoyil” (“masalalardıń qaymaǵı”, “dur al-muzoxir” (“járdemleslerdiń dúrdanaları”) hám de “tazkirai xojagon” (“xojalar tázkiresi”) atlı shigarmaları jetip kelgen. ózinde shaxs hám onıń tárbiyasın jolǵa qoyıw máselelerin sáwlelendiriwshi shıǵarmala...

Bu fayl PPTX formatida 16 sahifadan iborat (3,2 MB). "maxmud qashqariydıń pedagogikaliq koz qaraslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: maxmud qashqariydıń pedagogikal… PPTX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram