ifloslantiruvchi moddalar siniflanishi

PPT 18 pages 1.0 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

lektsiya №1:lesnaya meteorologiya. dotsent kushnazarov pulat islamovich geologiya fanlari universiteti ekologiya atmosfera havosini zaharli gazlardan tozalash usullari. ifloslantiruvchi moddalar siniflanishi agregat holatiga qarab ifloslantiruvchi moddalar quyidagicha tasniflangan: changlar (pili) aerozollar (aerozoli) tumanlar (tumani) tutunlar (dimi) gazlar (gazi) bug‘lar (pari) changlar (pili): havoda yoki yuzalarda kichik zarrachalar ko'rinadigan, asosan toza havoda ko'rinmaydigan, ammo ma'lum bir nuqtada birikib qoladigan zarrachalar. changlar ko'pincha tuproq, qum, o'simliklar, odamlar va boshqa manbalardan kelib chiqadi. aerozollar (aerozoli): havoda tarqalgan juda mayda suyuq yoki qattiq zarrachalardan iborat bo'lgan aralashmalar. aerozollar havo bilan birga ko'tarilib, uzoq masofalarga tarqalishi mumkin, va ular havodagi ifloslantiruvchi moddalar sifatida ham ko'riladi. tumanlar (tumani): havo va suvning o'zgarishi tufayli yuzaga keladigan, havodagi namlikning ko'payishi natijasida hosil bo'lgan mayda suv tomchilari yoki muz kristallaridan tashkil topgan. tumanlar havo ko'rinishini qiyinlashtiradi, yo'lni qisqartiradi va ko'rinishni yomonlashtiradi. tutunlar (dimi): yonish jarayonida hosil bo'lgan mayda zarrachalar va gazlarning havoda tarqalishi. tutun, odatda, yoqilg'ining to'liq yonmasligi sababli paydo …

2 / 18

atrof-muhit (dispers muhit)da bir tekis taqsimlangan mayda bir jinsli qattiq zarrachalar, suyuqlik tomchilari yoki gaz pufakchalari yig‘indisi. dispers muhit – dispers faza joylashgan moddiy muhit. dispers sistema – bir modda (dispers faza) boshqa muhitda (dispers muhit) taqsimlangan tizim bo‘lib, bunda zarrachalar bilan dispers muhit o‘rtasida fazalar chegarasi mavjud. dispers faza va dispers muhit dispers tizimlarni hosil qiladi (masalan, chang bilan to‘yingan tutun gazlari). atmosfera havosini muhofaza qilishda muhandislik choratadbirlari. atmosfera havosining asosiy ifloslantiruvchi manbalariga – barcha sanoat korxonalari, avtotransport, issiqlik elektr stantsiyalari, yoqilg‘i yoqish shoxobchalari, chorvachilik majmualari va shu kabi manbalar kiradi. har bir manbada o’ziga xos chiqindi gazlar hosil bo’ladi va atmosfera havosiga tashlanadi. ular quyidagicha: - qora metallurgiya korxonalarida rudalarni tayyorlash va ularni eritish jarayonida – oltingugurt angidridi (s02), changlar; - rangli metallurgiya korxonalarida–oltingugurt angidridi (s02), changlar, vodorod ftorid; - kimyo korxonalarida –noorganik, organik birikmali changlar, uglerod dioksidi , uglerod oksidi, ammiak, oltingugurt angidridi (s02), azot oksidlari (no, …

3 / 18

ilik (toksiklik) sinfilari gost 12.1.007-76. davlatlararo standart. mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. zararli moddalar. tasniflash va umumiy xavfsizlik talablariga oid qo‘llanma. xavflilik sinfi moddalar 1. o'ta xavfli: b(a)p, v₂o₅, o₃, dioksinlar, simob, ftorvodorod hf 2. yuqori xavfli: h₂s, formaldegid, fenol, sianidlar, xlor, mishyak, natriy, nitritlar, uchuvchan kul (cao ≥ 35%) 3. o'rtacha xavfli: no, no₂, so₂, so₃, cho‘g‘, uchuvchan kul (cao < 35%), nitratlar, fosfatlar, noorganik chang 4. kam xavfli: nh₃, co, ch₄, sulfatlar, xloridlar * atmosfera havosini zararli gazlardan tozalash usullari. atmosferaga tashlanuvchi chiqindi gazlardan tozalashda: adsorbsiya; absorbsiya; xemosorbsiya; katalitik; termik. absorbsiya bu – gaz yoki bug‘larning suyuqlik tomonidan yutilish jarayoni. absorbsiya jarayonida gaz aralashmasidagi komponentlar suyuqlikka o‘tib, unda eriydi yoki kimyoviy reaktsiyaga kirishadi. bu usul kimyo sanoatida, atmosferaga chiqariladigan gazlarni tozalashda va gaz ajratish texnologiyalarida keng qo‘llaniladi. gidrofob (yunoncha hydro – suv, phobos – qo‘rquv) – bu suvni itaruvchi yoki suvda erimaydigan moddalar yoki materiallar xususiyatini ifodalaydi. gidrofil (yunoncha …

4 / 18

modda (ya'ni, muhitda erkin holda mavjud). agar yutib olingan modda (masalan, gaz, suyuqlik) qattiq jism tarkibidan ajralib chiqsa, ya‘ni qatiq jism «terlasa», unda bu jarayonni desorbtsiya deyiladi. amalda desorbtsiyani 2 yo’l bilan amalga oshirish mumkin: a) haroratni oshirish yo’li bilan. b) yutadigan moddaning bosimini kamaytirish yo’li bilan. agar yutib olingan modda (masalan, gaz, suyuqlik) qattiq jism tarkibidan ajralib chiqsa, ya‘ni qatiq jism «terlasa», unda bu jarayonni desorbtsiya deyiladi. amalda desorbtsiyani 2 yo’l bilan amalga oshirish mumkin: a) haroratni oshirish yo’li bilan. b) yutadigan moddaning bosimini kamaytirish yo’li bilan. adsorbtsiya rekuperatsion qurilmalarida ishlatiladigan bunday ko’mirni 10 ming marotabagacha qayta ishlatish mumkin. kontsentratsiyasi 10 g/m3 ga teng bo’lgan 1 tonna erituvchi moddaning faollashtirilgan ko’mir yordamida ushlab qolish uchun quyidagilar sarflanadi: - bug‘ (bosimi 0,3-0,5 m pa), tonna 2,0-3,5; - sovutilgan (150 s) suv.m3 30-50; - elektr energiyasi, kvt. soat 100-250; - faollashtirilgan ko’mir, kg 0,5-1,0. xemosorbtsiyada esa gaz tarkibidagi ushlanadigan moddalar bilan …

5 / 18

di gaz tarkibidagi uchuvchan organik erituvchilarning bug‘lari sovitish orqali qayta suyuqlik holiga keltiriladi. ushbu usulni amalga oshirish uchun maxsus sovitish qurilmalari qo’llaniladi. jarayonni chiqindi gaz tarkibidagi organik erituvchi bug‘larining kontsentratsiyasi 100 g/m3 dan yuqori bo’lgandagina qo’llash maqsadga muvofiq. shuning uchun ushbu usulni ishlatish chegaralangan. usulning kamchiligi–kondensatsiya jarayonida sovitish agregati va elektr energiyasining sarfi yuqoridir. atmosfera havosini termik usulida tozalash: termik usulda chiqindi gaz tarkibidagi zararli, yomon va yoqimsiz hidli moddalarni zararsizlantirish jarayonida ularni yondirish orqali amalga oshiriladi. jarayon maxsus pechlarda va fakel gorelkalarida amalga oshiriladi. jarayonning afzalligi – usulda qo’llaniladigan apparatlarning sodda konstruksiyaga egaligi, kamchiligi – jarayonni amalga oshirish uchun qo’shimcha yoqilg‘ining (odatda tabiiy gaz) sarfi va yondirish jarayonida hosil bo’lgan gazlarni absorbsion yoki adsorbtsion usullar yordamida ushlab qolish lozimligidir. alohida ta‘kidlab o’tish lozimki, chiqindi gaz tashlamalarining murakkab kimyoviy tarkibga ega ekanligi ularni bir xil usul yordamida zararsizlantirish imkoni yo’qligini ko’rsatadi. shuning uchun chiqindi gazlar ko’pincha bir necha usullar (bosqichlar) …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ifloslantiruvchi moddalar siniflanishi"

lektsiya №1:lesnaya meteorologiya. dotsent kushnazarov pulat islamovich geologiya fanlari universiteti ekologiya atmosfera havosini zaharli gazlardan tozalash usullari. ifloslantiruvchi moddalar siniflanishi agregat holatiga qarab ifloslantiruvchi moddalar quyidagicha tasniflangan: changlar (pili) aerozollar (aerozoli) tumanlar (tumani) tutunlar (dimi) gazlar (gazi) bug‘lar (pari) changlar (pili): havoda yoki yuzalarda kichik zarrachalar ko'rinadigan, asosan toza havoda ko'rinmaydigan, ammo ma'lum bir nuqtada birikib qoladigan zarrachalar. changlar ko'pincha tuproq, qum, o'simliklar, odamlar va boshqa manbalardan kelib chiqadi. aerozollar (aerozoli): havoda tarqalgan juda mayda suyuq yoki qattiq zarrachalardan iborat bo'lgan aralashmalar. aerozollar havo bilan birga ko'tarilib, uzoq masofa...

This file contains 18 pages in PPT format (1.0 MB). To download "ifloslantiruvchi moddalar siniflanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ifloslantiruvchi moddalar sinif… PPT 18 pages Free download Telegram