tabiiyresurslar

PPTX 32 стр. 3,7 МБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

lektsiya 3 tabiiy resurslar geologiya fanlari universiteti ekologiya o’zbekistonda ilk bor tabiatni muhofaza qilish davlat qo’mitasi 1988 yilda tashkil topgan 2023-yil 31-mayda esa vazirlikning nomi "ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi" etib o‘zgartirildi. tabiiy resurslar – insonlarning yashash vositalari bo’lib, ular inson mehnati bilan yaratilmagan, aksincha unga bog‘liq bo’lmagan holda ob‘ektiv ravishda mavjuddirlar. tabiiy resurslarning bir necha (klassifikatsiyasi) sinflanishi mavjuddir. ularni sinflarga ajratib o’rganilishi - tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va himoya qilish muammolarini to’g‘ri xal etish, imkonini beradi. tabiiy resurslar bu inson tomonidan tabiiy holda ishlatiladigan yer, suv, havo, minerallar va energiya manbalarini o‘z ichiga oladi. 🔹 yer resurslari – qishloq xo‘jaligi, qurilish va sanoat uchun foydalaniladigan yer maydonlari. 🔹 suv resurslari – daryolar, ko‘llar, dengizlar va yer osti suv manbalari. 🔹 mineral resurslar – neft, gaz, ko‘mir, metall rudalari va qimmatbaho toshlar. 🔹 energetik resurslar – quyosh, shamol, geotermal va gidroenergetika manbalari. iqtisodiy resurslar 💰 bu ishlab …

2 / 32

n sohalardagi ishchilar. 🔹 intelektual resurslar – ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va texnologik rivojlanish bilan bog‘liq bilimlar. axborot resurslari bu ilmiy, texnik va ijtimoiy taraqqiyot uchun muhim bo‘lgan bilim va ma’lumotlar majmuasi. 🔹 ilmiy va texnik bilimlar – patentlar, tadqiqot natijalari. 🔹 ma’lumot bazalari va texnologiyalar – sun’iy intellekt, raqamli texnologiyalar. 🔹 madaniy va ta’lim resurslari – kitoblar, ta’lim muassasalari, ommaviy axborot vositalari. tabiiy resurslarning biosferaning komponenti ekanligiga asoslangan. tabiiy resurslarni quyidagi asosiy gruhlarga (geologik va mineral) ajratiladi. ushbu resurslarni quyidagi rasm da ko’rishimiz mumkin: barcha tabiiy resurslar 2 turga bo’linadi: real va potentsial. - real tabiiy resurslar: bevosita ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etuvchi resurslardir. ularga foydalanilayotgan yerlar, o’simliklar, neft, ko’mir, elektr energiyasi, va x.k. misol bo’la oladi. - potentsial tabiiy resurslar: ma‘lum sabablarga ko’ra ishlab chiqarishda ishtirok etmayotgan lekin keyinchalik ishlab chiqarishga jalb etiladigan resurslardir. demak, potentsial resurslar ham ma‘lum vaqt o’tishi bian, ishab chiqarish texnik darajasini oshishi bilan real …

3 / 32

mineral yoqilg‘i resurslari – atom va quyosh energiyasidan foydalanish; 2. almashtirilishi mumkin bo’lmagan –masalan atmosfera havosi (chunki uning tarkibida ma‘lum belgilangan miqdorda kislorod, azot, uglerod oksidi va boshqalar bordir), ichimlik suvi, genetik resurslar (tirik organizmlar turlari). o’zbekistonning qazilma boyliklari va ulardan foydalanish. o’zbekiston respublikasi kelajakda tog‘-kon sanoatini rivojlantirish uchun mustahkam xom ashyo bazasiga egadir. uning hududiga 50 ta kon bo’lib unda 94 tur mineral xom ashyo bordir. hozirgi kunda 33 ta konda nodir metallar va 32 ta konda rangli metallar qazib olinmoqda. 27 ta oltin va kumush konlardan 19 tasi ishlab turibdi, undan 7 tasida faqat oltin qazib olinmoqda. o’rta osiyodagi eng yirik olmaliq tog‘-kon kombinatini, mis-molibdenli va qalay-ruxli konlar ta‘minlab turibdi. ushbu konlar rudalari tarkibida misdan tashqari oltin, kumush, molibden, selen va boshqa elementlar ham mavjud. respublikamizda yana 7 ta volfram konlari, 2 ta qo’rg‘oshin konlari bor, fosforit zaxiralari esa, 100 mln t. fosfor angidridi hisobiga ta‘minlangandir. lekin mavjud …

4 / 32

kanada – nikel, asbest, uran, neft, ko‘mir, polimetallar, oltin. avstraliya – temir rudasi, neft, uran, titan, marganets, polimetallar, boksitlar, olmos, oltin. braziliya – temir rudasi, rangli metallar. o‘zbekistonda mavjud asosiy foydali qazilmalar oltin – o‘zbekiston dunyodagi eng yirik oltin qazib oluvchi davlatlardan biri bo‘lib, muruntov va qizilqum konlari eng yirik hisoblanadi. uran – o‘zbekiston uran zahiralari bo‘yicha jahonda yetakchi o‘rinlardan birida turadi va uni eksport ham qiladi. mis – almalyk tog‘-kon metallurgiya kombinati (agmk) yirik mis ishlab chiqaruvchilardan biri. ko‘mir – angren va sharg‘un ko‘mir konlari mavjud. tabiiy gaz va neft – o‘zbekiston gaz qazib olish bo‘yicha markaziy osiyodagi yirik davlatlardan biri. volfram – volfram rudalarining muhim zaxiralari bor. qo‘rg‘oshin va rux – olmaliq va boshqa hududlarda qazib olinadi. marmar va ohaktosh – qurilish materiallari sifatida ishlatiladi. yer resurslari – inson yashashi va har qanday xo‘jalik faoliyati uchun yaroqli bo‘lgan yer yuzasi. yer resurslari quyidagi xususiyatlar bilan tavsiflanadi: hududning kattaligi …

5 / 32

esurslar o‘z-o‘zidan ham sun’iy yo‘l bilan ham tiklanmaydi: foydali qazilmalar 3 asosiy guruhga bo‘linadi: - yonuvchi qazilmalar. - metallar (temir, alyuminiy, mis va h.k.). - noorganik mineral xomashyo (oltingugurt, fosfor birikmalari, tuzlar va h.k.). qayta tiklanmaydigan resurslar - yonuvchi qazilmalar ko'mir neft gaz torf qayta tiklanmaydigan resurslar foydali qazilmalar yoqilg‘isini yoqish orqali energiyaning 80% ishlab chiqariladi. ma'lum miqdordagi foydali qazilmalar yer ostida abadiy qoladi, chunki ularni qazib olish va qayta ishlash iqtisodiy jihatdan foydasiz (80% ishlab chiqarishda). foydali qazilmalarni ishlatish xx asr boshidan buyon ishlab chiqarish oshdi po‘lat > 70 martadan ko‘proq neft > 120 marta alyuminiy > 1700 marta qayta tiklanmaydigan resurslar o‘tgan asr davomida yer ostidan insoniyatning butun avvalgi tarixiga qaraganda ko‘proq foydali qazilmalar qazib olindi. foydali qazilmalarni foydalanish iste'molning ortish sababları: boy davlatlarda aholi jon boshiga daromadning oshishi va iste'mol darajasining ko‘tarilishi; aholi sonining o‘sishi va kam rivojlangan davlatlardagi iste'molning ortishi. foydali qazilmalar qazib olishning o'sishi ekologik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiyresurslar"

lektsiya 3 tabiiy resurslar geologiya fanlari universiteti ekologiya o’zbekistonda ilk bor tabiatni muhofaza qilish davlat qo’mitasi 1988 yilda tashkil topgan 2023-yil 31-mayda esa vazirlikning nomi "ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi" etib o‘zgartirildi. tabiiy resurslar – insonlarning yashash vositalari bo’lib, ular inson mehnati bilan yaratilmagan, aksincha unga bog‘liq bo’lmagan holda ob‘ektiv ravishda mavjuddirlar. tabiiy resurslarning bir necha (klassifikatsiyasi) sinflanishi mavjuddir. ularni sinflarga ajratib o’rganilishi - tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va himoya qilish muammolarini to’g‘ri xal etish, imkonini beradi. tabiiy resurslar bu inson tomonidan tabiiy holda ishlatiladigan yer, suv, havo, minerallar va energiya manbalarini o‘z i...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (3,7 МБ). Чтобы скачать "tabiiyresurslar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiyresurslar PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram