investitsiya loyihalari samaradorligini iqtisodiy baholash ko'rsatkichlari

DOCX 8 pages 53.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

4. investitsiya loyihalari samaradorligini iqtisodiy baholash ko'rsatkichlari jahon amaliyotida investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini baholashning bir qancha usullari ishlab chiqilgan bo'lib, quyida shulardan ba'zilarini ko'rib chiqamiz. investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini baholashda qo'llaniladigan qoplash muddati va rentabellik darajasi usullari ham avvaldan ma'lum bo'lib, ular milliy va chet el amaliyotida to pul tushumlarining diskontlanishiga asoslangan usullarning keng qo'llanilishiga qadar asosiy ko'rsatkichlar sifatida amal qilib kelgan. ushbu usullarning soddaligi va tushunarliligi va maxsus iqtisodiy bilimga, ko'nikmaga, malakaga, tayyorgarlikka va tajribaga ega bo'lmagan xodimlar o'rtasida ham qo'llanilishiga sabab bo'ladi. hozirgi kunda tijorat banklari va boshqa kredit muassasalari salohiyatli qarz oluvchilarga investitsion resurslarni taqsimlash shartlarini ma'lum qilishda, odatda, ushbu ikkita usuldan, ya'ni qoplash muddati va rentabellik darajasi ko'rsatkichlaridan foydalanmoqdalar. investitsiyalarning qoplash muddatini hisoblash usuli pul oqimlarini diskontlashga asoslangan usullardan farqli ravishda investitsiyalarning nominal miqdorda qaytarilishi mumkin bo'lgan davrni aniqlashga xizmat qiladi. shunga ko'ra, bu usul investitsiya loyihasini amalga oshirishdan olinadigan daromadlar hisobiga qilingan investitsiya sarflarini qoplash …

2 / 8

oshirish jarayonida olinadigan pul tushumlari miqdori yo'llar bo'yicha quyidagini: birinchi yilda – 37750 ming so'm, ikkinchi yilda – 42390 ming so'm, uchinchi yilda-47430 ming so'm, to'rtinchi yilda – 51140 ming so'm va beshinchi yilda 60030 ming so'mni tashkil etadi. bunda qoplanish muddati necha yilga teng ekanligini aniqlash qanday amalga oshiriladi? bunda uch yillik pul tushumlari yig'indisi boshlang'ich investitsiyalar miqdoridan kichik, ya'ni yil 127570 ming so'mni tashkil etadi. to'rt yil bo'yicha katta (178710 ming so'm) ekanligini hisobga olsak, investitsiyalarning aniq qoplanish muddati investitsiya loyihasining to'rtinchi yilgi faoliyatiga bog'liqligini ko'ramiz. uch yillik olingan daromadlarning (127570 ming so'm) boshlang'ich investitsiyalardan (140 mln so'm) farqi 12430 ming so'mni tashkil etishini hisobga olsak (140000 - 127570), ushbu qoldiq summaning to'rtinchi yilda olingan daromadlarga nisabti uning qoplanish muddatini ko'rsatadi, ya'ni 12430/51140=0,24 koeffitsientni, yil hisobida esa 2 oy-u 28 kunni (3 yil+2 oy-u 28 kun) tashkil etishini hosil qilamiz. shunday qilib, investitsiya loyihasining qoplash muddati, ya'ni loyihani …

3 / 8

iqdori tanlab olinganligi afzalroqdir. chunki u korxona ta'sischilari va investorlar oladigan haqiqiy foydani ifodalaydi. u quyidagi formula asosida hisoblanadi: , (5.2) bu erda, d - foiz va soliq to'lovlarigacha yoki soliq to'lanib, foizlar to'langungacha bo'lgan daromad; ss - soliq to'lash stavkasi; sab, sa0 -aktivlarning ko'rib chiqilayotgan davriga bo'lgan boshlang'ich va oxirgi summasi, qiymati. bundan tashqari, investitsiyalarning buxgalteriya rentabellik darajasini (arr) quyidagi formula orqali ham aniqlash mumkin: (5.3) bu erda, rtn - t - davrdagi soliq to'langandan keyingi sof foyda miqdori; at - t - davrdagi asosiy fondlar, nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi summasi arzon va tez eskiruvchi buyumlar summasi. 4.2-misol. faraz qilaylik, investitsiya loyihasi uchun 140 mln so'm xarajat qilingan, loyihani amalga oshirish jarayonida olinadigan sof foyda miqdori yillar bo'yicha quyidagiga: birinchi yil – 3350 ming so'm, ikkinchi yil – 10990 ming so'm, uchinchi yil – 15480 ming so'ng, to'rtinchi yil – 21640 ming so'm va beshinchi yil – 22790 ming so'mni …

4 / 8

loyihasining samaradorligini baholash mumkin emas. investitsiya loyihasini baholash loyihani amalga oshirishdan oldin bajarilishi sababli, pul oqimlari haqidagi ma'lumotlar ham oldindan rejalashtiriladi. loyiha samaradorligini baholashda pul oqimlarini rejalashtirish va ularni hisobga olish jarayoni asosiy o'rinni egallaydi. chunki jarayon investitsiya loyihalarining haqiqiy samaradorligini aniqlashga jiddiy ta'sir ko'rsatadi. pul tushumlari va chiqimlarini tahlil etish investitsiya loyihalarini baholashda juda muhim sanaladi. investorlarni boylikni o'stiruvchi tushumning qanchaligi, pul mablag'lari kirimi va chiqimigina qiziqtirmasdan, balki korxonaning byudjet oldidagi majburiyatlardan holi bo'lgandagi, ya'ni soliqlarni to'lagandan keyingi qoladigan natija (foyda) qiziqtiradi. buni quyidagi ko'rinishdagi formula orqali aniqlash mumkin: (5.4) bu erda, pt - pul tushumlari; st - sotishdan olingan tushum; x-xarajatlar yig'indisi (joriy xarajatlar); a - amortizatsiya ajratmasi; tf,tc - to'langan foizlar va soliqlar. diskontlash usuli (noan'anaviy usul) pul mablag'larining qiymati muayyan vaqtda bir xil emasligi, ya'ni bugungi bir so'm bir yildan keyingi bir so'mga teng emasligi bois paydo bo'ldi (iste'mol qiymati bo'yicha). investitsiya loyihalarining samaradorligini diskontlash asosida …

5 / 8

hisoblash usuli; · investitsiyalarning rentabelligini hisoblash usuli; · diskontlashning qoplash muddatini hisoblash usuli. ikkinchi guruh - bu diskontlash kontseptsiyasini qo'llashni nazarda tutmaydigan baholash usullari: · qoplash muddatini hisoblash usuli; · investitsiyalarning buxgalteriya rentabelligini aniqlash usuli. loyihaning jalb etuvchanligini baholash usullari uning barcha xususiyatlarini ochib bera olmasa ham, loyihaning haqiqiy samaradorligini aniqlashda asosiy xizmat vazifasini o'taydi. sof joriy qiymat (npv) - investitsiyalash ob'ektidan foydalanish davrida oldindan qat'iy belgilangan va o'zgarmas foiz stavkasida olinadigan daromadlar va qilinadigan xarajatlarning alohida muayyan davrdagi barcha kirim va chiqimlarning diskotlashtirilishi yo'li bilan olingan va ular o'rtasidagi farqni ifodalovchi qiymat. uning mohiyati shundaki, yillik sof pul oqimi miqdori har bir davr uchun loyihani amalga oshirishning boshlang'ich yiliga keltiriladi va u oqibatda o'zini pul miqdorida sof joriy qiymat yoki sof diskontlashtirilgan daromad sifatida namoyon etadi. uni hisoblash formulasi quyidagicha: (5.5) bu erda, npv- sof joriy qiymat; d - diskontlash stavkasi; i0 -boshlang'ich investitsiya; sg't - t davr oxirida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "investitsiya loyihalari samaradorligini iqtisodiy baholash ko'rsatkichlari"

4. investitsiya loyihalari samaradorligini iqtisodiy baholash ko'rsatkichlari jahon amaliyotida investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini baholashning bir qancha usullari ishlab chiqilgan bo'lib, quyida shulardan ba'zilarini ko'rib chiqamiz. investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini baholashda qo'llaniladigan qoplash muddati va rentabellik darajasi usullari ham avvaldan ma'lum bo'lib, ular milliy va chet el amaliyotida to pul tushumlarining diskontlanishiga asoslangan usullarning keng qo'llanilishiga qadar asosiy ko'rsatkichlar sifatida amal qilib kelgan. ushbu usullarning soddaligi va tushunarliligi va maxsus iqtisodiy bilimga, ko'nikmaga, malakaga, tayyorgarlikka va tajribaga ega bo'lmagan xodimlar o'rtasida ham qo'llanilishiga sabab bo'ladi. hozirgi kunda tijorat...

This file contains 8 pages in DOCX format (53.6 KB). To download "investitsiya loyihalari samaradorligini iqtisodiy baholash ko'rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: investitsiya loyihalari samarad… DOCX 8 pages Free download Telegram