o’tmishdanertaklar

PPTX 12 pages 817.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
mavzu: “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa reja o’z dsmi “xalq ijodiyoti” fakulteti “kutubxona-axborot faoliyati” 1-bosqich 101-guruh talabasi o’razaliyeva irodaning “bolalar adabiyoti” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa reja abdulla qahhor hayoti va ijodi. “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa. “bemor” hikoyasi. “dahshat” hikoyasi haqida. “o’g’ri” hikoyasi. 1.abdulla qahhor 1907-yil 17-sentabrda qo’qon shahrining asht qishlog’ida tavallud topgan. uning otasi usta abduqahhor temirchilik bilan shug’ullanar edi. ustaning oilasida garchi juda ko’p farzand tug’ulgan bo’lsada, ular oilasida faqat abdullajongina yashab qolib boshqalari go’daklik chog’laridayoq turli sabablarga ko’ra nobud bo’lishgan. yozuvchining savodi o’sha qishloqlardagi eski maktablarda chiqqan. ota-onasi qo’qonga ko’chib kelib, muqim o’rnashgandan keyingna u chinakam maktab ta’limini oladi. keyin esa u 1922-24-yillar o’qituvchilar tayyorlanadigan texnikumda o’qiydi. abdulla qahhor turkiston o’lkasining markazi toshkentga keladi va “qizil o’zbekiston” gazetasiga adabiy hodim bo’lib ishga joylashadi. 1926-1930-yillar oralig’ida o’rta osiyo davlat universitetining pedagogika fakultetida o’qiydi. o’qib yurgan kezlari “mushtum” jurnalida, ko’plab gazetalarda uning o’nlab feletonlari, hikoya va …
2 / 12
rning o’rtalarida bolaligimni o’ylaganimda chalkam-chatti tush ko’rganday bo’lgan edim: dumli yulduz chiqqan edi; babar degan yigitni otqorovul miltiq bilan otganda o’lmagan edi, shunda otqorovul odamlarga yuzlanib: “yopiray bunaqa battol o’g’rini umrimda ko’rgan emasman, ustidan oshirib o’q uzibmanu kiprik qoqmadiya” degan edi. zehnimda shunga o’xshagan qalqib yurgan xotiralardan tashqari qalqimasdan toshdek cho’kib yotgan xotiralardan tashqari qalqimasdan toshdek cho’kib yotgan xotiralar ham hisobsiz ekanidan uzoq zamon bexabar eknman. bundan meni anton pavlovich chexov domla xabardor qildilar. bundan o’ttiz yil burun men u kishining yigirma ikki tomlik to’plamini qo’limdan qo’ymasdan o’qib chiqdim. shunda alomat bir hodisa yuz berdi: shu bilan muhtaram uztoz menga go’yo muborak ko’zoynaklarini berdilaru: “mana buni taqib, o’z xalqining o’tmishiga nazar sol “ dedilar. ustozning muborak ko’zoynakalrini taqib xalqimizning o’tmishiga qaradim. bir tomonda anton pavlovichning temir yo’l gaykalarini burab olgan “yozuv niyatli kishi”si, ikkinchi tomonda otqorovul yur desa yurgan, tur desa turgan, ustidan oshirib o’q uzganida kiprik qoqmagan “battol o‘g’ri”-babar. …
3 / 12
va buning ayanchli oqibatidan kelib chiqib, xulosa chiqarish edi. yozuvchi o’z maqsadi yo’lida jamiyatni bir qancha tipdagi obrazlar orqali barpo etadi. bu qahramonlar usta abduqahhor: adib idealiga yaqin, yangicha fikrga ega shaxs. usta zamonaning boshqa kishilaridan farqli holda yangiliklarni to’g’ri qabul qila oladi, kezi kelganda nohaqliklarni, xatoliklarni tap yortmay ayta oladi. shu xislatlari tufayli zamon uni xushlamaydi. har yoqqa ko’chib yurishga majbur qiladi. yolg’iz otning changi chiqmaganday, endi usta abduqahhor ham boshqalarday bo’lishga, ulardy fikrlashga mahkum etiladi. ustaning onasi bo’lmish kampir qariyalarning tipik vakili sifatida keltirilgan, u bir muhitdaqotib qolgan, o’zgarishlarga ko’nikolmaydi va boshqalarni ham shunga majburlaydi. valihon so’fi davrning “ilmli” shaxslaridan bo’lib, odamlarga so’zi o’tguday edi. ko’pchilik orasida obro’yi baland odamlarning “ilm” kishilarning bunday xudbinligi o’quvchida zamona haqidagi tasavvurini yanada kengaytiradi. “o’tmishdan ertaklar” qissasi turli rangdagi go’zal toshlardan terilgan mozaika kabidir. agar mozaikani juda yaqindan turib kuztsak, go’zal toshlarniyu, ularni ulab turgan choklarnigina ko’ra olamiz, xolos. lekin unga uzoqdan …
4 / 12
’liq edi. tom ma’noda adib bu asarda o’sha paytdagi insonlar hayoti ochiq oydin tasvirlangan. o’sha paytdagi odamlarning qaloqligi bir-biriga mexrsizligi to’liq tasvirlangan. 4.”dahshat” hikoyasining syujetini yaratishda abdulla qahhor xalq og’zaki ijodi materiallaridan foydalaniladi. xalq orasida keng yoyilgan diniy afsonalardan biri- qabriston haqidagi afsonalardir. o’sha davrda erkaklar orasida kechasi qabristonda biror ishni bajarib kelish mardlik, kuchlilik hisoblangan. hikoyaning boshida nodirabegim tilidan shunday voqea so’zlab beradi. bu voqeani eslab, aytilishiga darchaga kelib uzilgan bo’yra sababchi bo’ladi. bo’yra hikoyadagi voqealarga turtki bo’lgan. bu hikoyada odamlarning qadrsizlanishi kimda martaba pul bo’lsa o’sha odam xammadan ustun, xamma uning aytganini qilishga mjbur bo’lganligi tasvirlangan. dahshat yozilguniga qadarabdulla qahhor unsin hayotini yashab o’tgan bo’lsa, dahshatdan so’ng nodirabegim yo’lini tutdiki, shu tufayliginau 60-yillar o’zbek ziyolilarning vijdoniga aylana oldi. demak, “dahshat” adib hayotidagi burilish pallasini, uning shu davrdagi ruhiyatini o’zida aks ettirgan asardir. shu ma’noda “dahshat” tom ma’nodagi ijod mahsuli muallifning ma’naviy-ruhiy izlanishlari natijasi sifatida, rostmana shaxsiylangan ijtimoiy dard …
5 / 12
hni, amaldorlardan nafratlanishni boshlaydi. hikoyaning epigrafi ham juda ustalik bilan tanlangan “otning o’limi itning bayrami” o’sha davrdagi oddiy xalqning boshiga tushgan kulfatlardan foydalanib qolayotgan , ustiga kiygani kiyimi, yegani noni qolmagan kambag’al dehqonni ham talab, undan nimadir undirishga uringan, uning soddaligidan foydalangan ellikboshi, amin, pristavlarni itga o’xshatadi. hikoyaning mazmunini to’rt so’zdan iborat shu epigraf to’laqonli ochib beradi. image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’tmishdanertaklar"

mavzu: “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa reja o’z dsmi “xalq ijodiyoti” fakulteti “kutubxona-axborot faoliyati” 1-bosqich 101-guruh talabasi o’razaliyeva irodaning “bolalar adabiyoti” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa reja abdulla qahhor hayoti va ijodi. “o’tmishdan ertaklar” avtobiografik qissa. “bemor” hikoyasi. “dahshat” hikoyasi haqida. “o’g’ri” hikoyasi. 1.abdulla qahhor 1907-yil 17-sentabrda qo’qon shahrining asht qishlog’ida tavallud topgan. uning otasi usta abduqahhor temirchilik bilan shug’ullanar edi. ustaning oilasida garchi juda ko’p farzand tug’ulgan bo’lsada, ular oilasida faqat abdullajongina yashab qolib boshqalari go’daklik chog’laridayoq turli sabablarga ko’ra nobud bo’lishgan. yozuvchining savodi o’sha qishloqlarda...

This file contains 12 pages in PPTX format (817.2 KB). To download "o’tmishdanertaklar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’tmishdanertaklar PPTX 12 pages Free download Telegram