tasvirlarni qayta ishlash va tahlil

PDF 15 pages 538.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 538.9 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

3-mavzu. tasvirlarni qayta ishlash va tahlil qilishning asosiy bosqichlari. reja: 1. tasvirlarni qayta ishlash va tahlil qilishning asosiy bosqichlari. 2. rastrli tasvirlarni matematik tasvirlash. 3. rastrli tasvirlarni qayta ishlash usullari. 4. tasvir gistogrammasi. 5. oddiy geometrik akslantirishlar. 6. tasvirlarni sifatini yaxshilash usullari. 7. kontrastni o`zgartirish. tasvirlarni qayta ishlash ko`plab sohasi xususiyatlarini o`zida birlashtirish tabiatiga ega bo`lgan fan yo`nalishidir. avvalo tasvirlarni qayta ishlash turli fan tushunchalarini birlashtirdi. tasvirli obyektni belgilari bilan raqamli signallarning qanday bog`liqligini bilish zarur. bu erda rang-barang fizik jarayonlarni o`z ichiga olgan bo`lib, tasvirni yorug`ligini geometrik tarqalishidan tortib, toki radiometrik shakllantirishlarigacha borib taqaladi. tasvirni hosil qiluvchi datchiklar yorug`lik energiyasini u yoki bu elektrik signallar orqali ifodalaydi. bu signallar esa diskret sonlar orqali va axborot qiymatlarini kompyuterlarda raqamli shaklda qayta ishlandi. tasvirlarga raqamli ishlov berish fizika, kompyuter bilimlari, informatika, matematika, optika, algoritmlash nazariyasi va h.k., kabi ko`plab soha amallarini ketma – ket amalga oshirish jarayonlaridan iborat(4.1-rasm). bu jarayonni muxandislik …

2 / 15

i keng bo`lib, unga quyidagilarni misol qilib ko`rsatishimiz mumkin: fan va fazo. dastlabki yillarda tasvirlarni qayta ishlash usullaridan faqatgina ilmiy maqsadlardagina foydalanilgan edi. bu olimlar asosan fazoviy tadqiqotlar va harbiy sohalarda ishlovchi olimlar bo`lishgan edi. fazoviy tadqiqotlar bizga juda qo`p tasvirlarni tadqiq qilish usullarini taqdim etdi. bu usullar bizning quyosh tizimini tadqiq qilish bo`yicha tadqiqotlarimizning muvaffaqiyatli bo`lishiga juda katta hissa qo`shdi. yillar davomida nasa agentligida juda ko`p tasvirlarni qayta ishlashga to`g`ri kelgan. reynjer fazo kemasi oy sirtining minglab tasvirlarini yerga uzatdi. syorveyer 7 fazo kemasi esa o`zining oyga qo`nish nuqtasidan turib 21038 ta televizion tasvirlarni yerga uzatgan. 1964-yili uchirilgan mariner fazo kemasi esa marsning 22 ta raqamli tasvirlarini uzatdi. viking loyihasi esa 1975-yili boshlandi va bu loyiha bo`yicha mars sayyorasining 100 mingdan ziyod tasvirlari olindi. voyajer loyihasi bo`yicha 1977-yili ikki fazoviy kema uchirildi va ular saturn, uran, neptun va yupiter sayyoralarining juda ko`p tasvirlarini uzatdilar. mana shu fazoviy loyihalar ma’lumotlar …

3 / 15

chisiga qorishtiradi, tavirlar freymidan keraksiz bo`lgan obyektlarni olib tashlaydi va freymlarning qismlaridan yangi freymlarni hosil qiladi. gladiator filmidagi jang sahnalari, kolizey maydonining tiklanishi va unda o`tirgan tomoshabinlar barchasi kompyuter orqali hosil qilingan. bu filmning muvaffaqiyatida undagi kompyuter effektlarining roli nihoyatda kattadir. kino sanoatida kichik sondagi odamlar guruhidan katta sondagi olomonni kompyuter yordamida hosil qilish anchagina keng qo`llaniladigan usuldir. bunday usul tasvirlar kompozitsiyasi nomi bilan mushhurdir. ya’ni bunda tasvirlarga aslida ularda bo`lmagan obyektlar kiritiladi. kompyuter effektlari tufayli katta muvaffaqiyat qozongan filmlardan yana biri bu matritsa, uzuklar qiroli seriyasiga kiruvchi filmlardir. bu filmlarda ko`p qo`llanilgan usullardan biri bu morfing (morphing) usulidir. bunda bir tasvir boshqa tasvirga aylantiriladi. morfing so`zi metamorfoza so`zidan hosil qilingan. masalan, terminator 2 filmida t-1000 razil poliqotishma bir lahzada bir necha shakllarga kira oladi. morfing texnologiyasidan reklama roliklarida ham keng foydalaniladi. masalan, yurib ketayotgan mashinani yo`lbars ko`rinishiga aylantirish, snikers reklamasidagi robotlarni odam ko`rinishiga o`tkazish kabilar. kino asarlarida yana qahramonlar …

4 / 15

ida gapiring. 4. fan va fazo haqida tushuntiring. 5. kino sanoati haqida tushuntiring. 2. rastrli tasvirlarni matematik tasvirlash tasvirni ifodalovchi fazo yorug`lik energiyasining tekslikda tarqalishi natijasida hosil bo`ladi. matematik tilda aytiladigan bo`lsa, yorug`lik energiyasining tarqalish fazosi deyish mumkin, quyida keltirilgan uzluksiz funksiya orqali ifodalanadi: e(x1,x2)=e(x) kompyuter qayta ishlayotgan vaqtda tasvirni emas, balki, diskret massivdan iborat raqamlarni qayta ishlaydi. bunday hollarda tasvirni ikki o`lchovli nuqtalari deb qaraladi. nuqtalarni to`rini piksel deb yuritiladi (pixel yoki pel). bu nom picture element (tasvir elementi) tushunchasini qisqartirib olish natijasida hosil qilingan. piksel yorug`lik energiyasini to`rdagi mos o`rnini ko`rsatib beradi. piksellar to`g`ri burchakli to`rda joylashadi. piksellarni bunday holatini umumiy kelishuvga asosan matritsa shaklida joylshuvi deb yuritiladi. dastlab qatorlar indeksini m deb, ustunlarni n deb belgilaylik va quyidagi rasmda keltirilgan: 4.3-rasm. kompyuter ekranidagi piksel to`ri. agar raqamli tasvirda piksellar m n da bo`lsa, u holda matritsa o`lchami ham m n bo`ladi. ixtiyoriy pikselni koordinatasi ustun bo`yicha 0 …

5 / 15

adi. biroq, unga ishlov berishga xar doim ham ijobiy xizmat ko`rsatmaydi. chunki, tasvirdagi ranglar kompyuterda 232 yorug`lik energiyasida ifodalanadi. bu esa tasvirdagi obyektni turli xil halaqitlardan tozalashga qiyinchiliklar tug`diradi. bu haqida ikkinchi bobda batafsil keltirib o`tamiz. shu o`rinda qancha piksellar miqdori etarli? – degan savol tug`iladi. bu savolga umumiy javob xali topilmagan. sabab, ko`rish tizimi ma`lum bir masofadan kuzatayotgan piksellar razmeri shunday kichik bo`lishi kerak-ki, tasvirni yaxshi tushunish imkoniyatini bersin. yana shunday aniq topshiriqlar pikselga qo`yiladi-ki, piksel imkoniyat darajasida kichik bo`lishi kerak-ki, ixtiyoriy o`rganilayotgan obyektni mayda zarra qismlarini ham yoritib bersin. amaliy masalalarda pikselni o`lchami etarli darajada kichikligi katta rol o`ynaydi. hozirgi texnik apparatlarni rivojlanishi ham shunga qarab, rivojlanmoqda va ularni narxi hamda imkoniyati ham “1 dyuym”da piksellarning zichligiga qarab baholanadi. amaliy masalalarda turli datchiklar orqali piksellar miqdori yoki sonini aniqlash talab qiladi. xatoki, datchik matritsasining imkoniyati 1000x1000 elementga ega fazoni tashkil qilganda ham 10-3 tashkil qiladi. albatta bu hol …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasvirlarni qayta ishlash va tahlil"

3-mavzu. tasvirlarni qayta ishlash va tahlil qilishning asosiy bosqichlari. reja: 1. tasvirlarni qayta ishlash va tahlil qilishning asosiy bosqichlari. 2. rastrli tasvirlarni matematik tasvirlash. 3. rastrli tasvirlarni qayta ishlash usullari. 4. tasvir gistogrammasi. 5. oddiy geometrik akslantirishlar. 6. tasvirlarni sifatini yaxshilash usullari. 7. kontrastni o`zgartirish. tasvirlarni qayta ishlash ko`plab sohasi xususiyatlarini o`zida birlashtirish tabiatiga ega bo`lgan fan yo`nalishidir. avvalo tasvirlarni qayta ishlash turli fan tushunchalarini birlashtirdi. tasvirli obyektni belgilari bilan raqamli signallarning qanday bog`liqligini bilish zarur. bu erda rang-barang fizik jarayonlarni o`z ichiga olgan bo`lib, tasvirni yorug`ligini geometrik tarqalishidan tortib, toki radiometrik shak...

This file contains 15 pages in PDF format (538.9 KB). To download "tasvirlarni qayta ishlash va tahlil", click the Telegram button on the left.

Tags: tasvirlarni qayta ishlash va ta… PDF 15 pages Free download Telegram