ijro qiluvchi dasturlar va ulardan foydalanish

DOC 12 pages 72.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu:ijro qiluvchi dasturlar va ulardan foydalanish reja 1. ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha 2. ijro dasturlarning yaratilish jarayoni 3. ijro dasturlarning ishlash mexanizmi 4. ijro dasturlarning turlari va ularning qo‘llanish sohasi 5.ijro dasturlardan samarali va xavfsiz foydalanish yo‘llari 1. ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha shundan iboratki, ular kompyuter tizimining eng asosiy qismlaridan biri bo‘lib, foydalanuvchi bilan kompyuter o‘rtasidagi o‘zaro aloqani ta’minlaydi. har qanday kompyuter dasturi bajarilishi uchun u ijro qilinadigan shaklga ega bo‘lishi kerak. ijro qiluvchi dastur — bu kompyuter tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bajariladigan mashina kodidagi fayl bo‘lib, u ma’lum bir vazifani bajarishga mo‘ljallangan. oddiy qilib aytganda, foydalanuvchi kompyuterda biror ishni amalga oshirmoqchi bo‘lsa, bu ish aynan ijro dasturi yordamida bajariladi. masalan, matn yozish, hisob-kitob qilish, rasm chizish yoki internetdan foydalanish kabi amallarni bajaruvchi dasturlar hammasi ijro dasturlar turkumiga kiradi. ijro dasturlar inson tomonidan yozilgan manba kodidan (source code) yaratiladi. dasturchi ma’lum bir …

2 / 12

ompyuter bir vaqtning o‘zida bir nechta dasturlarni parallel ravishda ishlata oladi. ijro dasturlarning yana bir muhim jihati — ularning strukturasidir. har bir ijro dastur o‘z ichida buyruqlar, ma’lumotlar, manzillar va ish jarayonini boshqaruvchi ko‘rsatmalarni saqlaydi. bu ko‘rsatmalar ketma-ketlikda bajarilib, foydalanuvchi kutilgan natijani oladi. shuningdek, dasturlar turli kirish va chiqish qurilmalari bilan ishlaydi, masalan, klaviaturadan ma’lumot qabul qiladi yoki natijani ekranga chiqaradi. bugungi kunda ijro dasturlar nafaqat kompyuterlarda, balki mobil qurilmalarda, maishiy texnikalarda, sanoat robotlarida va hatto transport vositalarida ham keng qo‘llaniladi. ularning asosiy vazifasi inson hayotini yengillashtirish, tezlikni oshirish va aniqlikni ta’minlashdan iborat. shu sababli dasturiy ta’minotning sifati va ishonchliligi, ayniqsa ijro qiluvchi dasturlarning to‘g‘ri ishlashi, texnologik taraqqiyotda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. bu har qanday axborot tizimining yuragi hisoblanadi. ular foydalanuvchi kiritgan buyruqlarni mashina bajaradigan holatga keltiradi va kompyuterning real ishlashini ta’minlaydi. ijro dasturlarsiz hech bir operatsion tizim, mobil ilova yoki veb-xizmat to‘liq faoliyat yurita olmaydi. shu bois ijro …

3 / 12

g birinchi bosqichi kod yozishdir. dasturchi tanlangan dasturlash tilida mantiqiy va to‘g‘ri ishlovchi dastur kodini yozadi. bu kod algoritm asosida tuziladi va har bir operator, funksiya, shart va sikl aniq belgilangan bo‘ladi. kod yozish uchun maxsus dasturlash muhiti yoki matn muharriri ishlatiladi. dastur muhiti kodni tahrirlash, sintaksis xatolarini aniqlash va avtomatik to‘ldirish kabi qulayliklar taqdim etadi. ikkinchi bosqich kompilyatsiya jarayonidir. kompilyatsiya — bu manba kodni mashina tilidagi buyruqlarga o‘tkazish jarayoni. kompilyator dasturchi yozgan kodni o‘qib chiqib, uni tahlil qiladi, sintaksis va mantiqiy xatolarni tekshiradi, so‘ngra kodni mashina kodi yoki oraliq bayt-kodga aylantiradi. kompilyatsiya natijasida mashina tilida ishlaydigan ijro fayl hosil bo‘ladi, masalan, windowsda “.exe” kengaytmali fayl. ba’zi dasturlash tillari to‘liq kompilyatsiya qilinmaydi, balki interpretatsiya jarayoniga o‘tadi, ya’ni kod bevosita ishlash vaqtida talqin qilinadi. uchinchi bosqich linklashdir. linklash — bu dastur modullari va kutubxonalarini yagona ijro faylga birlashtirish jarayoni. ko‘pincha dastur bir nechta fayldan yoki kutubxonalardan tashkil topgan bo‘ladi. linklash jarayonida …

4 / 12

arini sozlash kiradi. so‘ng dastur foydalanuvchilarga tarqatiladi, o‘rnatiladi va kundalik ishda qo‘llaniladi. xulosa qilib aytganda, ijro qiluvchi dasturlarni yaratish jarayoni kod yozishdan tortib, dastur ishga tayyor holatga kelguncha bo‘lgan murakkab va muhim bosqichlarni o‘z ichiga oladi. har bir bosqich to‘g‘ri bajarilishi dastur sifatini, ishonchliligini va samaradorligini ta’minlaydi. shu bois dasturchilar ushbu jarayonlarni chuqur o‘rganib, har bir bosqichda e’tiborli bo‘lishlari zarur. 3. ijro dasturlarning ishlash mexanizmi ijro qiluvchi dasturlarning ishlash mexanizmi kompyuterning operatsion tizimi va apparat qismiga bog‘liq murakkab jarayonlardan iborat bo‘lib, ular foydalanuvchi buyruqlarini samarali bajarish uchun o‘zaro uyg‘unlikda harakat qiladi. har bir ijro dastur operatsion tizim tomonidan boshqariladigan alohida jarayon sifatida ishga tushiriladi va unga tizim resurslari — protsessor va xotira kabi imkoniyatlar ajratiladi. shu tarzda kompyuter bir vaqtda bir nechta dasturlarni parallel ravishda bajarish imkoniyatiga ega bo‘ladi. ijro dastur ishga tushirilganda, uning kodlari operativ xotiraga yuklanadi va protsessor tomonidan bajarilishi uchun tayyorlanadi. protsessor koddagi mashina buyruqlarini ketma-ket bajaradi, …

5 / 12

ratsion tizim tomonidan dasturga uzatiladi. shuningdek, dastur bajarilgan natijalarni ekranga chiqaradi yoki boshqa qurilmalarga jo‘natadi. bularning barchasi tizimning kiritish-chiqarish (i/o) mexanizmi orqali amalga oshiriladi. ba’zi dasturlarda ijro vaqti muhim ahamiyatga ega bo‘ladi, masalan, o‘yinlar yoki real vaqt tizimlarida. bunday hollarda protsessor resurslari samarali taqsimlanishi va dastur tezkor javob berishi lozim. shuning uchun operatsion tizimlarda protsessor va xotira boshqaruvi yuqori samaradorlik bilan bajariladi. ijro dasturlarni to‘g‘ri ishlashi foydalanuvchi tajribasi va tizim barqarorligi uchun juda muhimdir. agar dastur noto‘g‘ri yozilgan yoki tizim resurslarini noto‘g‘ri ishlatsa, u tizimning sekinlashishiga yoki hatto ishdan chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin. shu bois dasturchilar va tizim administratorlari ijro dasturlarning ish faoliyatini muntazam nazorat qilib borishlari kerak.bu mexanizm dasturlarni samarali, xavfsiz va tez bajarilishiga imkon beradi hamda foydalanuvchining kompyuter bilan samarali muloqotini ta’minlaydi. shu sababli ijro dasturlarning ishlash prinsiplarini yaxshi tushunish dasturiy ta’minotni yaratish va undan foydalanishda muhim ahamiyatga ega. 4. ijro dasturlarning turlari va ularning qo‘llanish sohasi ijro …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijro qiluvchi dasturlar va ulardan foydalanish"

mavzu:ijro qiluvchi dasturlar va ulardan foydalanish reja 1. ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha 2. ijro dasturlarning yaratilish jarayoni 3. ijro dasturlarning ishlash mexanizmi 4. ijro dasturlarning turlari va ularning qo‘llanish sohasi 5.ijro dasturlardan samarali va xavfsiz foydalanish yo‘llari 1. ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha ijro qiluvchi dasturlar haqida umumiy tushuncha shundan iboratki, ular kompyuter tizimining eng asosiy qismlaridan biri bo‘lib, foydalanuvchi bilan kompyuter o‘rtasidagi o‘zaro aloqani ta’minlaydi. har qanday kompyuter dasturi bajarilishi uchun u ijro qilinadigan shaklga ega bo‘lishi kerak. ijro qiluvchi dastur — bu kompyuter tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bajariladigan mashina kodidagi fayl bo‘lib, u ma’lum bir vazifani bajarishga mo‘...

This file contains 12 pages in DOC format (72.5 KB). To download "ijro qiluvchi dasturlar va ulardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: ijro qiluvchi dasturlar va ular… DOC 12 pages Free download Telegram