boshmiyatuzilishi.kattayarimsharlartuzilishi

PPTX 22 pages 892.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 892.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 17-ma’ruza mavzu: bosh miya tuzilishi. katta yarimsharlar tuzilishi. mavzu rejasi: 1.bosh miya bo‘limlari: uzunchoq miya, voroliyev ko‘prigi, miyacha, o‘rta miya, oraliq miya, ularning morfologiyasi, ahamiyati va tavsifi. 2.to‘rt tepalik haqida tushuncha. 3.oq va kul rang moddalarning joylanishi. 4.bosh miyaning nerv markazlari va o‘tkazuvchi yo‘llari. 5.katta yarim sharlarning bo‘limlari, egatlari va burmalari. 6.bosh miya yarim sharlarining mirkoskopik tuzilishi. 7.limbik sistema. retikulyar formatsiya. bosh miya vosh miya (encepnalon) uni o'rab turuvchi pardalar bilan bosh miyagining ichida joylashadi. bosh miya, asosan, uch qism, ustki katta qism — katta miya (cerebrum), miyacha (cerebellum) va miya poyasi (truncus cerebri)dan iborat. katta miya chuqur yoriq orqali ikkita yarimsharga bo’lingan. yarimsharlarning tashqi yuzasi tekis bo'lmagan egatlar va pushtalar bilan qoplangan. orqa tomonda yarimsharlar ostida joylashgan miyacha ko‘ndalang yoriqcha bilan ajralib turadi. o'ng va chap yarimsharlar bir-biri bilan qadoq tana orqali qo'shilgan. yarimsharlar oq va kulrang modda …

2 / 22

hajmiga qarab emas, balki u yashab turgan ijtimoiy jamiyatning, atrof-muhitning ta'siriga qarab baholash lozim. odam miyasining po'stloq qismi uning mehnat va ijod qilishi jarayonida aql, zehn. so'zlash, fikr yuritish va h.k.larning vujudga kelishi natijasida takomillashib boradi. miya po'stlog'ida yangi qavatlar paydo bo'ladi. bosh miyaning po'stloq qismi miya umumiy hajmining 53-54 foizini, po'stloq osti o'zaklari esa 3—4 foizni tashkil etadi. hech bir hayvonda odam miyasidagi kabi juda ko'p chuqur egat va pushtalar bo’lmaydi. bosh miyaning pastki yuzasi yoki tubi kalla suyagi asosining ichki yuzasiga tegib turgani uchun notekis tuzilishga ega. miya tubi oldida miya yarimshari, peshona qismining pastki yuzasida hid bilish yo‘li ko'rinadi. hid bilish yo'li ikkita sboxchaga bo’linib tugaydi. shoxchalar orasidagi tepacha trigonum olfactorium deb ataladi. o'ng va chap tepachalar orqasida hid bilish yoiining uchi piyoz shaklida yo'g'onlashgan bo'lib, undan 15-20 tacha ingichka hid bilish nervi ipchalari chiqadi. hid bilish yo'li orqasida «x» shaklida joylashgan ko’ish nervi kesishmasi ko'rinadi, undan …

3 / 22

qin nervi, x juft — adashgan nerv, xi juft - qo'shimcha nerv, xii juft — til osti nervlari. uzunchoq miya uzunuchoq miya uzunligi 25—30 mm li piyoz shaklida bo'lib, ensa suyagining ichida nishab holda joylashgan. uning orqa chegarasi ensaning katta teshigi ro'parasida bo'lib, orqa miyaga o'tib ketadi, old tomondan ko'prikka qo'shilib turadi. uzunchoq miya tuzilishi jihatidan orqa miyaga o'xshaydi. uni old va orqa tomonida joylashgan o'rta egatlar ikki pallaga ajratadi. ular ikkala palla o’z navbatida yonbosh egatlar orqali tizimchalarga ajralgan bo'ladi. oldingi tizimchalarda harakatlantiruvchi nerv tolalari (piramida yo'llariga taalluqli) piramidalari joylashgan. orqa miya chegarasida piramida yo'li kesishmasi ko'rinadi. piramidalarning ko'prikka yaqin qismida ikki yonida oval shaklidagi tepalik - oliva joylashgan. oliva bilan piramida orasidagi egatdan xii juft til osti nervlarining ildizchalari, olivaning orqa tomonidagi yonbosh egatdan, ix juft til-yutqin, x juft adashgan va xi juft qo'shimcha nerv ildizlari chiqadi. uzunchoq miya orqa markaziy egatining yonboshida joylashgan orqa tizimchalarning har biri …

4 / 22

harakatlarni ta’minlovchi to'r formatsiyani, yana ham orqaroqda v juft nervning o'zaklarini, x juft nervning dorzal, ix-x juft nervlarga taalluqli harakatlantiruvchi, xii juft nerv o'zagi hamda chuqur sezgini o'tkazuvchi nozik va ponasimon o'zaklari ko'rinadi. uzunchoq miyaning ko'ndalang kesimi. ortqi miya. ortqi miya miya ko'prigi va miyachadan iborat. ko'prik ko'ndalang tolalardan tuzilgan bo'lib, miya tubining orqa tomonida joylashgan. ko'prik old tomonidan miya oyoqchalariga, orqa tomonidan uzunchoq miyaga qo'shilib turadi va miyaning qo'shni qismlari bilan ko'ndalang joylashgan egatchalar orqali chegaralanadi. uzunchoq miya bilan ko'prik orasidagi orqa ko'ndalang egatdan (vi juft), (vii juft) va (viii juft) bosh miya nervlari chiqadi. ko'prik pastki yuzasining o'rtasida uzunasiga joylashgan egatda asosiy arteriya yotadi. ko'prikning ikki yoni pastki yuzasida v juft nervlar chiqadi. ko'prikning ko'ndalang nerv tolalari miyachaning o'rta oyoqchalarinini hosil qiladi. ko'prikning orqa tomoni rombsimon chuqurning yuqori qismini hosil qiladi. ko'prik ko'ndalangiga kesib qaralganda eshitish yo’lining nerv tolalaridan hosil bo'lgan trapetsiyasimon tanan ko'rinadi. u ko'pnkni old va …

5 / 22

mining ostida, kalla suyagining ichki yuzasidagi maxsus orqa chuqurida joylashgan. miyachaning ostida ko‘prik bilan uzunchoq miya turadi. miyacha ikki yarimshar o‘rtasida joylashgan chuvalchangni birlashtirib turadi. odatda, ustki va pastki chuvalchanglar tafovut etiladi. miyachaning yuzalari 2-3 mm qalinlikdagi kulrang modda (po'stloq) bilan qoplangan bo'lib, undagi yupqa pushtalavni chuqur egatlar kitob varaqlari singari bir-biridan ajratib turadi. yupqa pushtalar yig'ilib alohida bo'lakchalarni hosil qiladi. bu bo'lakchalar esa chuvalchangdagi bo‘lakchalarga mos keladi, miyacha bo'lakchalari ichida miyachaning o'rta oyoqchalari yonida joylashgan parda hamda u bilan bog'liq bo'lgan chuvalchang qismi - tugunchani tafovut qilish lozim. miyacha bosh miyaning boshqa qismlari bilan uch juft oyoqchalar orqali tutashib turadi. ustki oyoqchalar-miyacha tishli yadrosini to'rt tepalik hamda orqa miya bilan birlashtirib turuvchi nerv tolalaridan iborat. o'rta oyoqchalar oyoqchalar ichida eng yo‘g'oni bo‘lib, miyachani ko'prikka birlashtiradigan nerv tolalaridan iborat. pastki oyoqchalar-miyachadan uzunchoq miyaga boruvchi nerv tolalaridan tuzilgan. ana shu oyoqchalar vositasida miyacha miyaning boshqa qismlari bilan birlashib turadi. miyacha o‘rtasidan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshmiyatuzilishi.kattayarimsharlartuzilishi"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 17-ma’ruza mavzu: bosh miya tuzilishi. katta yarimsharlar tuzilishi. mavzu rejasi: 1.bosh miya bo‘limlari: uzunchoq miya, voroliyev ko‘prigi, miyacha, o‘rta miya, oraliq miya, ularning morfologiyasi, ahamiyati va tavsifi. 2.to‘rt tepalik haqida tushuncha. 3.oq va kul rang moddalarning joylanishi. 4.bosh miyaning nerv markazlari va o‘tkazuvchi yo‘llari. 5.katta yarim sharlarning bo‘limlari, egatlari va burmalari. 6.bosh miya yarim sharlarining mirkoskopik tuzilishi. 7.limbik sistema. retikulyar formatsiya. bosh miya vosh miya (encepnalon) uni o'rab turuvchi pardalar bilan bosh miyagining ichida joylashadi. bosh miya, asosan, uch qism, ustki katta qism — katta miya (cerebrum), mi...

This file contains 22 pages in PPTX format (892.0 KB). To download "boshmiyatuzilishi.kattayarimsharlartuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshmiyatuzilishi.kattayarimsha… PPTX 22 pages Free download Telegram

boshmiyatuzilishi.kattayarimsharlartuzilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "boshmiyatuzilishi.kattayarimsharlartuzilishi"

Similar files