cu metallini olish

DOCX 6 стр. 117,8 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 117,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

mavzu: cu metallini olish mis elektr va issiqlik o‘tkazuvchanligining yuqoriligi, elastikligi va korroziyabardoshligi uning qaysi sohalarda ishlatilishini belgilab beradi.qazib olinadigan misning taxminan 50%i elektrotexnika sanoati ehtiyojlari uchun ishlatiladi. alyuminiyli mis bronzalaridan asosan yuqori zangdan saqlovchi xususiyatga ega bo‘lgan aviatsiya dvigatellarida, quvur va boshqa sohalarda qo‘llaniladi. shuningdek, nikel va ruxli mis aralashmasidan tayyorlangan melxlor qotishmasi uy-ro‘zg‘or buyumlari tayyorlashda, tibbiyotda jarrohlik asboblarini yasashda keng qo‘llaniladi. marganes, nikelli mis birikmalari – nikelin va marganin kabi elektr qarshiligi yuqori bo‘lgan qotishmalar elektrotexnikada ishlatiladi. qotishmalari tarkibida qalay, rux, alyuminiy, qo‘rg‘oshin, nikel, marganes, temir, fosfor, kremniy va boshqa elementlar bo‘lgan mis asosidagi qotishmalardir. mis qotishmalari latun, bronza va mis-nikel qotishmalarga bo‘linadi. legirlovchi komponentlariga ko‘ra mis qotishmalari yuqori elektr o‘tkazuvchanlikka va issiqlik o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lishi, plastik va mustahkam, antifraksion va korroziyabardosh bo‘lishi mumkin. mis keyingi paytlarda tarkibida oltini bor qotishma sifatida ham keng qo‘llanilmoqda. unda mis 85%, rux 12%, qalay 2% va oltin 1% bo‘lib, ko‘pgina oltinli …

2 / 6

(1250-12750c) olovli tozalanadi, so‘ng qoliplarga quyililadi. metall oksidlarini kislotali muhitda tanlab eritish kinetikasi va mexanizmi ko‘pincha gidrometallurgik jarayonlarda agar metall sulfide ko‘rinishida bo‘lsa kislotalarda erimaganligi uchun uni dastlab kuydiriladi, ya’ni sulfid ko‘rinishidan oksid ko‘rinishiga o‘tkaziladi. hosil bo‘lgan oksidli mahsulotni kuyindi deb ham ataladi. bunday terminlar ko‘pincha rux metallurgiyasida qo‘llaniladi. quyida shu kuyindilarni tanlab eritishni rux gidrometallurgiyasi bo‘yicha tushuntiriladi. kuyindini tanlab eritishning asosiy maqsadi kuyindi tarkibidagi rux birikmalarini iloji boricha eritmaga o‘tkazish va elektrolizga toza eritma olishdir. eritishni sulfat kislotasi yordamida olib boriladi. sulfat kislotasini tanlashda quyidagilar hisobga olingan: 1. rux oksidi – zno yaxshi erishi; 1. bo‘lajak elektrolitik tiklanishda qulaylik; 1. rux zavodlarida sulfat kislotasining mavjudligi. rux oksidi sulfat sulfat kislotasini kuchsiz eritmasida yaxshi eriydi, rux sulfati esa – suvda: zno + h2so4 = znso4 + h2o rux sulfidi qizitilgan kuchli sulfat kislotasida erishi mumkin: zns + h2so4 = znso4 + h2s bunda zaharli vodorod sulfid gazi ajralib chiqadi. kuydirish …

3 / 6

. bir qancha temir oksidlari fe2o3, va fe3o4 ham bor. sulfat eritmasida fe2o3 esa qisman eriydi. kuydirish pechining siklon changida bir oz fe2(so4)3 uchraydi. uch valentli temir sulfati eritmada hosil bo‘ladi: fe2o3 + 3h2so4 = fe2(so4)3 + 3h2o eritmada fe2(so4)3 mis birikmalari, so2 va metal sulfidlari bilan ikki valentli temirsulfati feso4 ga tiklanadi. bu jarayon ruxni kuyindidan eritmaga, quyidagi reaksiya orqali, o‘tishiga ko‘maklashadi: zns + fe2 (so4)3 = znso4 + 2feso4 + s eritmaga kuyindidan faqat 3-4 % temir o‘tadi, uni miqdori 1-2 g/l tashkil qiladi. bunday miqdorlik bo‘lajak mishyak, surma, germaniy va boshqa moddalardan gidrolitik tozalashda yordam beradi. mis kuyindida oksid (cuo, cu2o), ferrit (n cuo ∙ fe2o3), silikat (xcu2o ∙ usio2) shakllarda uchraydi. eng oson cuo eriydi va cuso4 ni hosil qiladi. mis ferriti, pux ferritiga o‘xshab, qiyin eriydi. tanlab eritishda taxminan misni yarmi eriydi, yarmi esa kekda qoladi. surma (iii) va mishyak (iii) oksidlangan birikmalari kuyindini tanlab …

4 / 6

ini qismini qiyin eriydigan sulfatlarga bog‘laydi. buni hisobga olganda, kuydirish davrda sulfatli oltingugurt miqdorini bir oz ko‘paytirish kerak bo‘ladi. xlor, ftor, natriy va magniy birikmalari oson eriydi va eritmada to‘planadilar. noyob metallar-talliy, galliy, indiy va germaniylar qisman eritmaga o‘tadilar. qayta ishlash mis rudasidan "toza" metall olish zanjirining yakuniy bosqichidir. u ketma-ket ikki bosqichdan iborat - pirometallurgiya va elektrolitik tozalash. birinchisida pufakchali mis (tarkibida 4% gacha aralashmalar mavjud) pechlarda qayta ishlanadi va kumush, oltin, selen va tellur tarkibidan tashqari barcha aralashmalar undan tozalanadi, asosiy metallning tozaligi esa 99,6% ga etishi mumkin. ikkinchisida elektrolitik vannalar yordamida to'liq tozalangan mis olinadi, undagi aralashmalarning ulushi 0,001% dan oshmaydi. yuqori o'choqli ishlov berish sxemasi 1 - temir rudasi + ohaktosh; 2 - koks; 3 - konveyer tasmasi; 4 - yuqori o'choqli gazning atmosferaga chiqishini oldini oluvchi moslama bilan tepada; 5 - koks qatlami; 6 - ohaktosh, temir oksidi, ruda qatlamlari; 7 - issiq havo (taxminan …

5 / 6

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "cu metallini olish"

mavzu: cu metallini olish mis elektr va issiqlik o‘tkazuvchanligining yuqoriligi, elastikligi va korroziyabardoshligi uning qaysi sohalarda ishlatilishini belgilab beradi.qazib olinadigan misning taxminan 50%i elektrotexnika sanoati ehtiyojlari uchun ishlatiladi. alyuminiyli mis bronzalaridan asosan yuqori zangdan saqlovchi xususiyatga ega bo‘lgan aviatsiya dvigatellarida, quvur va boshqa sohalarda qo‘llaniladi. shuningdek, nikel va ruxli mis aralashmasidan tayyorlangan melxlor qotishmasi uy-ro‘zg‘or buyumlari tayyorlashda, tibbiyotda jarrohlik asboblarini yasashda keng qo‘llaniladi. marganes, nikelli mis birikmalari – nikelin va marganin kabi elektr qarshiligi yuqori bo‘lgan qotishmalar elektrotexnikada ishlatiladi. qotishmalari tarkibida qalay, rux, alyuminiy, qo‘rg‘oshin, nikel, margane...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (117,8 КБ). Чтобы скачать "cu metallini olish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: cu metallini olish DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram