so'lak

PPTX 24 pages 1.5 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

profilakticheskiy osmotr polosti rta u detey pokazateli indeksa gigieni polosti rta. kriterii voz. og‘iz bo‘shlig‘ida himoya-bar’er kompleksi tizimi. so‘lak tarkibi va uning karies profilaktikasidagi ahamiyati so'lak – so'lak bezlarilan ishlanib chiqadigan tiniq yopishqoq suyuqlik (sekret). so'lak yoyilgan ovqatni namlab ovqat luqmasi hosil bo'lishiga imkon beradi. odam so'lagi 99 % suv va unda erigan organik hamda anorganik moddlardan iborat. katta odamlarda bir kecha-kunduzda 1,5 l gacha s. ajraladi. so'lak tarkibida mikroorganizmlar, leykotsitlar, fermentladan amilaza, lizotsim, omillardan albumin, globulin, shuningdek, xolesterin, glyukoza va vitaminlar bor. ovqat xili, organizmning fiziologik holati, kishi yoshiga qarab s. sifati va miqdori o'zgaradi. so'lak og'iz bo'shligiga tushgan bakteriyalarni nobud qilish xususiyatiga ham ega. eng yirik juft so'lak bezlari quloq oldi (oqsilli, suyuq, amilazaga boy sekretsiya chiqaradi) jag' osti so'lak bezlar (aralash, ya'ni mutsinli, oqslli shilliq sekretsiiya chiqaradi) til osti so'lak bezi (aralash, mutsinga boy bo'lgan yopishqoq so'lak ajratadi.) mayda so'lak bezlari (lab, lunj, tanglay, til, molyar) so'lak …

2 / 24

gacha parchalaydi. demak ovqatning dastlabki so'lak yordamida parchalanishi og'iz bo'shlig'ida boshlanadi. mutsin zarralari bilan aralashtiradi ta'mni bilishni yaxshilaydi hazm fermentlarini saqlaydi (amilaza, maltaza), poli va oligosaxaridlarni parchalaydi. miniralizatsiyalash vazifasi. emal remineralizatsiyasi va mineralizatsiyasi uchun kerakli bo'lgan noorganik ionlarning kirishini ta'minlaydi (kaltsiy, fosfotlar, maltaza). regulyator – tartib solish suv-tuz almashinuvida ishtirok etishi oshqozon ichak traktida hazm shirasini hosil bo'lishini tartibga soladi so'lak bezlari garmonlarii ishlab chiqarishi (parotin, renin, eritropoetitin, nerv faktorlarini o'sishi, epidermal faktrlarini o'sishi) ekskretor vazifasi. past molekulyar azot saqlovchi birikmalar (mochevina), gormonlar metobolitlarini, dori vositalarini va bosh chiqarib tashlash. so'lak hosil bo'lishining tezligi bir sutkada og'iz bo'shlig'iga 500 ml dan 1500 ml gacha so'lak ajraladi. so'lakning ajralishining tezligi quyidagilar sabab bo'ladi ovqatlanish xarakteri bioritm (kunning qaysi vaqtida, mavsum) tananing holati yosh gormonal status qon plazmasining tarkibi so'lak bezlarining kasalliklari medikamentlar qabul qilish tizimli kasalliklar psixik holat so'lak ajralishining pasayishi yangi tug'ilgan bolalarda keksalar degidratatsiya (suvsizlanish) qandli diabet anatsid gastrit …

3 / 24

aniqlash so'lak ajralishining asosiy xususiyatlari ta'sirlovchilarsiz ajraladigan so'lak ta'sirlovchilar asosida ajraladigan so'lak tasnifi tashqi ta'sirlovchilarsiz ajraladigan so'lak tashqi ta'sirlar asoisda ajraladigan so'lak – ta'm retseptorlari, saqichlar va boshqalarar ishlab chiqarish manbasi (so'lak bezlari) jag' osti (65 %), quloq oldi (20 %) til osti va kichik (7-8 %) quloq oldi (50 %) sekretsiya tezligi o'rtacha 0,3 ml/daq (0,15 dan 0,5 ml/daq atrofida) chaynaganda- 1-3 ml/daq gacha ta'm retseptori- 7 ml/daq gacha asosiy bufer tizim fosfat bikarbonat o'ziga xosligi kaltsiy, fosfat, mutsin darajasining oshganligi amilaza va karbonat miqdorining oshishi mexanik va nordon ta'sirlovchilar quloq oldi bezlaridan suyuq so'lakning ajralishini stimullaydi. saxaroza- jag' osti, til osti va kichik so'lak bezlaridan quyuq so'lak chiqadi. so'lak klirensi. bu og'iz bo'shlig'ida shakar va kislotalarni eritish va bartaraf qilish tezligi va so'lak sekretsiyasining xajmi bilan xarakterlanadi. so'lak klirensi tezligi ko'proq – pastki frontal tishlarning til yuzasida kamroq- og'iz bo'shlig'i kirish qismining yuqori jag'ning frontal sohalarida so'lak klirensi …

4 / 24

g pasayishiga olib kelishi aniqlandi; rn ni tiklash uchun 1 soatdan ko'proq vaqt kerak bo'ladi. bemorlarda rn o'zgarishlar dinamikasi har xil bo'lib, bu ko'rsatkichdan odamlarni kariesga chidamli va kariesga sezgir guruhlarga bo'lish uchun o'ziga xos test sifatida foydalanish imkonini beradi. og'iz bo'shlig'ining optimal rn darajasini saqlab turish uchta tampon tizim tomonidan amalga oshiriladi: bikarbonat, fosfat va oqsil. ular birgalikda og'iz to'qimalariga kislotali yoki gidroksidi hujumga qarshi birinchi himoya chizig'ini tashkil qiladi. og'iz bo'shlig'ining barcha bufer tizimlari turli xil sig'im chegaralariga ega: fosfat eng faol rn 6,8-7,0, gidrokarbonat - rn 6,1-6,3, oqsil esa turli rn qiymatlarida bufer sig'imini ta'minlaydi. bikarbonat tizimi so'lakning buferlash xususiyatlarining 80% ni ta'minlaydi, garchi u juda beqaror. protein bufer tizimi og'iz bo'shlig'ida sodir bo'ladigan biologik jarayonlarga yaqinlik qiladi. u suvda yaxshi eriydigan oqsillar bilan ifodalanadi. ushbu tizim 944 dan ortiq turli xil oqsillarni o'z ichiga oladi. davolash va profilaktika choralarini ishlab chiqishda tish shifokorlari tish kariesi va …

5 / 24

ibidan kaltsiy moddasini so'lakka yuvilib chiqishiga olib keladi. kislotali muxit iloji boricha so'lakning bufer sistemasi (bikarbonat, fosfat va oqsillar ishtirokida) ѐrdamida fiziologik holatarda neytrallanib himoyalanadi. oqsillar, uglevodlar, erkin aminokislotalar, fermentlar, vitaminlar va ayrim organik kislotalar so'lakning juda muhim tarkibiy qismini tashkil qiladi. oksillardan katta ahamiyatlisi mutsindir. mazkur oqsil erkin kaltsiy ionlarini o'ziga biriktirib olish xususiyatiga egadir. 1 molekula mutsin oqsili o'ziga 130 kaltsiy atomini biriktirishi mumkin ekan. mutsin oqsilning yana bir hususiyati shuki, u tish yuzasiga adsorbtsiyalanib erimaydigan organik plѐnka hosil qiladi. bu bilan bir tomondan tish va shilliq pardani shikastlanishlardan himoya qilsa, ikkichi tomondan so'lak tarkibidagi mineral moddalar ionlarini diffuz tarzda tish qattiq to'qimalariga erkin o'tib turishiga to'sqinlik qiladi. tish karashi va og'iz bo'shlig'i suyuqligini xususiyatini baholash uchun turli xil testlar o'tkaziladi. so'lak sekretsiyasining tezligi. so'lak yopishqoqligini aniqlashso'lakning bufer xususiyatini crt buffer test yorlamida aniqlanadi. tish karashi va og'iz suyuqligining ph metriyasi. karisogen bakteriyalarni miqdorini ekspress uslubda aniqlash. kserostomiya …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so'lak"

profilakticheskiy osmotr polosti rta u detey pokazateli indeksa gigieni polosti rta. kriterii voz. og‘iz bo‘shlig‘ida himoya-bar’er kompleksi tizimi. so‘lak tarkibi va uning karies profilaktikasidagi ahamiyati so'lak – so'lak bezlarilan ishlanib chiqadigan tiniq yopishqoq suyuqlik (sekret). so'lak yoyilgan ovqatni namlab ovqat luqmasi hosil bo'lishiga imkon beradi. odam so'lagi 99 % suv va unda erigan organik hamda anorganik moddlardan iborat. katta odamlarda bir kecha-kunduzda 1,5 l gacha s. ajraladi. so'lak tarkibida mikroorganizmlar, leykotsitlar, fermentladan amilaza, lizotsim, omillardan albumin, globulin, shuningdek, xolesterin, glyukoza va vitaminlar bor. ovqat xili, organizmning fiziologik holati, kishi yoshiga qarab s. sifati va miqdori o'zgaradi. so'lak og'iz bo'shligiga tushgan ...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "so'lak", click the Telegram button on the left.

Tags: so'lak PPTX 24 pages Free download Telegram