ma’ruza no9, transmissiv infeksiyalar. rikketsioz, borrelioz va leptospiroz qo‘zg‘atuvchilari.

PPT 50 pages 12.2 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.2 MB

File type PPT

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

rikketsii tibbiy biologik fanlar kafedrasi: ma’ruzachi: axmedova feruza nabievna rikketsioz qo'zg'atuvchisini 1909 yilda amerikalik olim rikkets aniqlagan. 1913 y.: s. provachek – toshmali terlama qo'zg'atuvchisini aniqlagan; 1916 y.: e. da roxa-lima – «rickettsia» terminini va rikketsiologiya fanining asoschisi; 1953 y.: p. f. zdrodovskiy – mustaqil «rikketsiologiya» bo`limiga asos solgan. tartib: rickettsiales oila: rickettsiaceae avlod: rickettsia coxiella rochalimaea erlichia tur: r. prowazekii s. burnetii r. quintana e. canis r. sibirica r. tsutsugamushi rikketsiyalar bakteriyalar va viruslar o'rtasida oraliq pozitsiyani egallaydi. bakteriyalarga o`xshash tomonlari: hujayra devorining tuzilishi; ham dnk, yam rnk mavjudligi; ikkiga bo`linish yo`li bilan ko`payadi (8-12 soatda). viruslarga o`xshash tomonlari: lipidlar ko`p, uglevodalar nisbatan kam miqdorda; hujayra ichi qat`iy paraziti hisoblanadi. sharsimon yoki tayokchasimon shaklda, oʻlchami 0,2—0,6 mkm, harakatsiz, grammanfiy; 2 marta boʻlinish orqali koʻpayadi; spora hosil qilmaydi. rikketsiyalarni bo'yash uchun romanovskiy-gimza usuli qo'llaniladi (sharsimon formalari – pushti rang, tayoqchasimonlari havorangga bo`yaladi; metod makkiavello-zdrodovskogo (rikketsii – rozoviy tsvet, protoplazma kletok …

2 / 50

toksin – termolabil oqsil. 5. adgezivlik va invazivlik omillari. antigen tuzilishi tashqi muxitda chidamsiz (faqat s. burnetii chidamli); 560c – 10-30 minut, 800c – 1 minut, qaynatganda – bir zumda o`ladi; 0,5 % formalin eritmasida – 30 minut; r. prowazekii bitlarning qurigan ajratmalarida past haroratda 2-3 oy saqlanadi; antibiotiklarga (tetrasiklinga) sezuvchan. rikkesiozlarning 6 guruxi: i – toshmali tif guruhi: - epidemik toshmali terlama – r. prowazekii; - qaytalama toshmali terlama (brill kasalligi) – r. prowazekii; - endemik (kalamush, bit) toshmali terlama – r. typhi; ii – dog`li isitma (kana rikketsiozi): - marsel isitmasi – r. conorii; - shimoliy – osiyo rikketsiozi – r. sibirica; - vezi – r. acari; iii – paroksizmal rikketsiozlar: - volin (besh kunlik) isitmasi - quintana rikketsiozi; iv – ku- rikketsiozlar (pnevmorikketsiozlar): - ku-isitma – s. burnetii; v – tsutsugamushi isitmasi– r. tsutsugamushi; vi – xayvon rikketsiozlari: -erlixiy isitmasi– e. canis. epidemik toshmali terlama – r. …

3 / 50

hirin davri (7-14 kun); boshlang`ich davri (4-5 kun) – toshma paydo bo`lguncha; avj olish davri (4-10 kun) – toshma paydo bo`lgandan tana harorati meyorga kelguncha; rekonvalessensiya davri (2-3 hafta). immunitet nosteril, uzoq muddatli, mustahkam, antimikrob va antitoksik immunitet hosil bo`ladi. 10-20 yildan so`ng qaytalanishi va brill kasalligi yuzaga kelishi mumkin. gruppa pyatnistix lixoradok: kleshevoy rikketsioz gruppa tsutsugamushi: lixoradka tsutsugamushi bakteioskopik ekspress usullar biologik usul (dengiz cho`chqachasi, oq sichqonlarda) serologik usul - veyl-felix reaksiyasi, kbr. qozg`atuvchi bemorlar yoki murdadan, tashuvchi hashoratdan (endemik rikketsiozda), yovvoyi xayvonlar va kemiruvchilardan ajratib olinadi. rikkesiozlarning barcha turlarida bemordan isitma vaqtida tekshiruvga qon olinadi. rikketsiozlarni davolashda antibiotiklar keng qo`llaniladi- tetratsiklinlar, levomisetin, eritromisin, rifampisin. patogenetik va simptomatik davolash. profilaktika: kasallk tarqalishini oldini olish uchun: o`choqda dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizasiya chora tadbirlari o`tkaziladi. maxsus profilaktika: toshmali terlamani oldini olish uchun 16 dan 60 yoshgacha kimy`oviy vaksina qo`llaniladi. revaksinasiya epid. ko`rsatmaga binoan o`tkaziladi. patogen borreliyalar tartib: spirochaetales oila: spirochaetaceae avlod: borrelia …

4 / 50

a bo`yaladi. kultural xususiyatlari mikroaerofil, lekin anaerob sharoitda ham yashashi mumkin ozuqa muhitiga talabchan, qon, zardob, assitik suyuqlik qo'shilgan muhitlarda o'sadi. optimal harorat 28-35 ºs tovuq embrionlari, aristovskiy- geltser muhitlarida yaxshi o`sadi. o`sishi juda sekin, 4-7 kundan keyin birinchi koloniyalar hosil bo`la boshlaydi. antigen tuzilishi oqsil antigenlari – flagellinlar va sitoplazmatik silindr oqsillari tashqi membrana oqsillari (a, b, c, d, e, f) (osr – outer surface protein) patogenlik omillari tashqi membrana oqsillari (adgezivlik va invazivlik hususiyatini belgilaydi) toksinlari: endotoksin epidemiologiyasi: infeksiya manbai: mayda kemiruvchilar tashuvchilar: ixodes avlodiga kiruvchi kanalar. yuqish yo`li: transmissiv mavsumiylik: baxor – yoz oylari epidemik qaytalama terlama endemik qaytalama terlama b.recurrentis b.duttoni b.persica b.caucasica inson –bit - inson kemiruvchilar –kana -inson patogenezi kana chaqqan joyda birlamchi affekt – ko`chib yuruvchi eritema hosil bo`ladi. qon va limfa orqali tarqalishi ichki a`zolarda autoimmun va patologik jarayonlarni rivojlanishi (yurak, mns, bo`g`imlar) klinika yashirin davr: 3-32 kun 70% hollarda (klassik) - …

5 / 50

isi 1914 yilda r. inado va i. ido tomonidan aniqlangan. bo`lim: gracilicutes oila: leptospiraceae avlod: leptospira tur: leptospira interrogatis leptospiroz morfologik hususiyatlari ingichka, uzun spiralli, uchlari qayrilgan, gram-manfiy bakteriyalar, buramalarning o'rtacha soni 30-50 tani tashkil qiladi. o`ta harakatchan (miofibrillalari hisobiga to`lqinsimon harakat qiladi). spora va kapsula hosil qilmaydi. romanovskiy-gimza usulida pushti rangga bo`yaladi. qorong'u ko'rish fonida native preparatlarda o'rganiladi. sredi predstaviteley roda leptospira videlyayut okolo 200 serovarov, ob'edinennix v 19 serologicheskix grupp rodospetsificheskim yavlyaetsya polisaxaridniy fibrillyarniy antigen, prinadlejnost k gruppe i variantu opredelyaetsya sootvetstvenno obolochechnimi belkovimi i lipoproteinovim antigenami antigennaya struktura leptospiroz kultural xususiyatlari aerob ozuqa muhitiga talabchan harorat 25- 35°c , ph- 7,2-7,4 da, juda sekin o'sadi quyonning nativ zardobi qo`shilgan muhitda o`sadi. biokimyoviy jihatdan nofaol endotoksin ekzotoksinga o`hshash moddalar fibrinilizin, plazmakoagulaza. rezistentligi chidamsiz, yuqori harorat, dez. eritmalar ta`sirada tez halok bo`ladi. lekin past haroratga chidamli. suvda 5-10 kungacha, nam tuproqda- 270 kungacha yashashi mumkin. . patogenlik omillari: leptospiroz …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza no9, transmissiv infeksiyalar. rikketsioz, borrelioz va leptospiroz qo‘zg‘atuvchilari."

rikketsii tibbiy biologik fanlar kafedrasi: ma’ruzachi: axmedova feruza nabievna rikketsioz qo'zg'atuvchisini 1909 yilda amerikalik olim rikkets aniqlagan. 1913 y.: s. provachek – toshmali terlama qo'zg'atuvchisini aniqlagan; 1916 y.: e. da roxa-lima – «rickettsia» terminini va rikketsiologiya fanining asoschisi; 1953 y.: p. f. zdrodovskiy – mustaqil «rikketsiologiya» bo`limiga asos solgan. tartib: rickettsiales oila: rickettsiaceae avlod: rickettsia coxiella rochalimaea erlichia tur: r. prowazekii s. burnetii r. quintana e. canis r. sibirica r. tsutsugamushi rikketsiyalar bakteriyalar va viruslar o'rtasida oraliq pozitsiyani egallaydi. bakteriyalarga o`xshash tomonlari: hujayra devorining tuzilishi; ham dnk, yam rnk mavjudligi; ikkiga bo`linish yo`li bilan ko`payadi (8-12 soatda). virusla...

This file contains 50 pages in PPT format (12.2 MB). To download "ma’ruza no9, transmissiv infeksiyalar. rikketsioz, borrelioz va leptospiroz qo‘zg‘atuvchilari.", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza no9, transmissiv infeks… PPT 50 pages Free download Telegram