mikro iqtisodiyot fanidan mustaqil ish

DOCX 21 pages 1.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o‘zbekiston respublikasi oliy ta'lim fon va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” iqtisodiyot yo‘nalishi 2-kurs 28/04-guruh talabasi azizova umidaxonning mikroiqtisodiyot fanidan mustaqil ishi o‘qituvchi________________________________ 2025 mavzu: soliqlar va dotatsiyalar, talab elastikligi reja: kirish 1. baho ta’sirida talab elastildigi (o‘zgaruvchanligi) va uning iqtisodiy oqibatlari 2. daromad ta’sirida talab elastikligi 3. vaqt omili va taklif elastikligi 4. davlatning baho ustidan nazorati xulosa asosiy iboralar va tushunchalar foydalanilgan adabiyotlar kirish soliqlar — bu davlat ixtiyoriga majburiy va qaytarilmaydigan pul o‘tkazmalari hisoblanadi. ular mamlakat milliy daromadining bir qismi bo‘lib, byudjet tizimining barcha bo‘g‘inlari bo‘ylab jalb qilinadi, yuridik va jismoniy shaxslarning davlat ixtiyoriga oldindan belgilangan miqdorda va muddatlarda kelib tushadigan majburiy to‘lovlaridir. dotatsiya — bu davlat byudjetidan boshqa byudjetga maqsadli mablag‘ o‘tkazishdir. talab elastikligi — bu narxning o‘zgarishi natijasida talab hajmining o‘zgarishini ko‘rsatuvchi ko‘rsatkichdir. narx bo‘yicha talab elastikligi — narxning bir foizga o‘zgarishi natijasida talabning necha foiz o‘zgarishini ko‘rsatadi. · talab elastikligi. narxga bog‘liq …

2 / 21

ng daromadiga va boshqa tovarlarning bahosiga bog‘liq. xuddi shunga o‘xshash, taklif ham shu tovarning bahosiga, uni ishlab chiqarish xarajatlariga bog‘liq. masalan, choyning narxi oshsa, unga bo‘lgan talab kamayadi va taklif hajmi o‘zgaradi. lekin ko‘pincha taklif va talab miqdorining o‘sishi yoki kam ayishini bilm oqchi bo‘lishadi. xaridorni choyning bahosini o‘zgarishi ta’sirida sezuvchanligi qancha bo‘ladi? agar baho 10% oshsa, talab qanchaga o‘zgarishi mumkin? agar iste’molchi daromadi 5% oshsa talab qanday o‘zgaradi? shunday savollarga javob berish uchun iqtisodchilar elastiklik tushunchasidan foydalanadilar. elastiklik — bir o‘zgaruvchan miqdorning boshqa miqdorda o‘zgarishiga ta’sir etish me’yoridir. ayrim turdagi mahsulotlarga talabning mavjudligiga iste’molchilarning bahoni o‘zgarishiga bo‘lgan nisbatan sezuvchanligi xos. bahoning bir muncha o‘zgarishi xarid qilinadigan mahsulotlar miqdorini juda ko‘p miqdorda o‘zgartiradi. bunday mahsulotlarga bo‘lgan talab, «nisbiy o‘zgaruvchanlik» yoki «o‘zgaruvchanlik» — talabning baho ta’sirida o‘zgaruvchanligi yoki elastikligi deb ataladi. boshqa mahsulotlarga qo‘yilgan bahoning o‘zgarishiga ite’molchilar nisbatan befarq qaraydilar, ya’ni bahoning o‘zgarishi xarid qilinadigan tovarlar miqdorini unchalik ko‘p o‘zgartirmaydi. bunday …

3 / 21

100 kg. ga oshiradilar. shundan bilinadiki, iste’mochilarning baho o‘zgarishiga bo‘lgan sezuvchanligi ancha yuqori. bunda talab ham o‘zgaruvchan bo‘lib chiqadi. haqiqatan ham bahoning bir birlikka o‘zgarishi talab qilinayotgan mahsulot hajmini 40 birlikka o‘zgartirib yuboradi. agarda qabul qilingan 1000 so‘m o‘lchov birligi «foiz» deb qabul qilinsa, unda bahoni 100 birlik o‘zgarishi talab qilinayotgan mahsulot miqdorini atigi 40 birlikka o‘zgartirishini ko‘rish mumkin. natijada talab elastik bo‘lib chiqadi. foiz hisobidagi o‘zgarishlar bunday m uam m olardan qutilish im konini beradi. bu misolda m ahsulot bahosi 33% ga pasaydi. ko‘rinib turibdiki, uni 1000 so‘m hisobidan o‘lchash unga ta’sir etmaydi. talabning bahoga bog‘liqligi tufayli bo‘ladigan elastikligi odatda nisbiy miqdordir. tovarning bahosi oshganda talab qilinadigan tovar miqdori odatda kamayadi va shuning uchun nisbiy miqdor bo‘ladi. demak, natijada elastiklik koeffitsiyenti (ed) nisbiy miqdordir. aksincha, baho oshgan hollarda formulaning sur’ati nisbiy, maxraji esa ijobiy bo‘lib, u yana nisbiy koeffitsiyentni beradi. formulaning izohi: agar bahoning shu foiz hisobidagi o‘zgarishi talab …

4 / 21

borsa (e t> l), u holda daromad bo‘yicha talab yuqori darajada elastik bo‘ladi. xususan, uzoq muddat xizmat qiladigan tovarlar, masalan, avto- mobillar yoki kompyuterlarga talab bo‘lganda. bunday tovarlami xarid qilish uchun kishilar kreditlar ham oladilar yoki to 'p lag an pul mablag‘larini sarf etadilar. baho ta’sirida talabni mutlaq va nomutlaq elastikligi. baho ta ’sirida talab elastikligining yuqoridagi holatlaridan tashqari yana ikkita holat mavjud: — talabni (absolyut) mutloq elastikligi; — talabni (absolyut) mutloqo noelastikligi. quyida bunday holatlar bo‘yicha talab chizig‘i keltirilgan. t alabni (absolyut) m utlaq elastikligi talabni gorizontal egri chizig‘ida ko‘rsatilgan. bunda iste’molchilar talab hajmi dan qat’iy nazar tovar uchun bir xil haq to‘laydilar (e = «). talabni absolyut noelastikligi holatida (13-chizma) iste’molchilar har qanday baho darajasida ham bir xil hajmda m ahsulot xarid qiladilar (e = 0 ) va bunda egri chiziq to‘g‘ri vertikal bo‘lib chiqadi. mutlaq noelastik talabga misol sifatida ayrim medikamentlar bilan bo‘ladigan holatni ko‘rsatishi mumkin. masalan, …

5 / 21

jasida taklif qilinadigan mahsulot miqdorini foiz hisobidagi o‘zgarishidir. odatda elastiklikning bunday m iqdori ijobiy, chunki bahoning yanada yuqoriroq bo‘lishi ishlab chiqaruvchilar uchun mahsulotni oshirishga rag‘batlantirish dastagi vazifasini o‘taydi. taklif elastikligiga ta’sir qiluvchi eng muhim omil vaqt omilidir, ya’ni bu mahsulot bahosini shunday o‘zgarishiga ahamiyat berishi uchun ishlab chiqaruvchi ixtiyorida bo‘lgan vaqt miqdoridir. vaqt omilining taklif elastikligiga ta’sirini tahlil qilib, iqtisodchilar eng qisqa bozor davri, qisqa bozor davri va uzoq muddatli bozor davrlarini ajratishni foydali deb biladilar. bahoni m a’lum darajada o‘zgarishiga moslashishi uchun ishlab chiqaruvchi ixtiyorida bo‘lgan vaqt uzun bo‘lsa, ishlab chiqarish hajmi shunga yarasha o‘zgaradi, taklif elastikligi yuzaga keladi. nima uchun? chunki ishlab chiqaruvchilaming mahsulot bahosining o‘sishiga bo‘lgan sezuvchanligi, reaksiyasi boshqa turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarishni kamaytirish hisobiga resurslarni, x mahsulot ishlab chiqarish foydasiga qayta taqsimlash qobiliyatiga bog‘liq. resurslarni taqsimlash esa vaqt talab qiladi: vaqt qancha uzoq bo‘lsa, resurslarning «barakatcbanligi» shuncha kuchli, o‘z navbatida ishlab chiqarish hajmi ko‘proq o‘zgaradi va …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikro iqtisodiyot fanidan mustaqil ish"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta'lim fon va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” iqtisodiyot yo‘nalishi 2-kurs 28/04-guruh talabasi azizova umidaxonning mikroiqtisodiyot fanidan mustaqil ishi o‘qituvchi________________________________ 2025 mavzu: soliqlar va dotatsiyalar, talab elastikligi reja: kirish 1. baho ta’sirida talab elastildigi (o‘zgaruvchanligi) va uning iqtisodiy oqibatlari 2. daromad ta’sirida talab elastikligi 3. vaqt omili va taklif elastikligi 4. davlatning baho ustidan nazorati xulosa asosiy iboralar va tushunchalar foydalanilgan adabiyotlar kirish soliqlar — bu davlat ixtiyoriga majburiy va qaytarilmaydigan pul o‘tkazmalari hisoblanadi. ular mamlakat milliy daromadining bir qismi bo‘lib, byudjet tizimining barcha bo‘g‘inlari bo‘ylab jalb qilinad...

This file contains 21 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "mikro iqtisodiyot fanidan mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: mikro iqtisodiyot fanidan musta… DOCX 21 pages Free download Telegram