to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi)

PPTX 24 pages 4.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o’simlik hujayrasi uning tuzilishi, kimyoviy tarkibi, vazifasi va bo’linish usullari. to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi) ma’ruza rejasi: to‘qimalarning klassifikatsiyasi hosil qiluvchi (embrional) qoplovchi to‘qima mexanik, asosiy (assimilasion, g’amlovchi) to’qimalar asosiy to’qimalar to’qima turlari va vazifalari o’tkazuvchi to’qimalar tayanch so’zlar: meristema, prokambiy peritsikl, fellogen, kambiy, trixomalar, tukchalar, interkalyar, lateral, inisial, kollenxima, sklerenxima, skleridlar, sut naylari, floema, kselema, lub tolalari, yog’ochlik tolalari (libriform), assimilyatsion to’qima, bulutsimon parenxima, burmali parenxima, aerenxima. o‘simlik to‘qimalari haqida umumiy tushuncha. o’simlik to’qimasi haqidagi dastlabki ma’lumot xvii asrda malpigi va gryu asarlarida bayon etilgan. ular birinchi bo’lib fanga parenxima va prozenxima hujayralarini aniqlab berishgan. xix asrning oxiri va xx asrning boshlarida o’simliklar anatomiyasi ancha rivojlandi. bu davrda o’simlik to’qimalarining kelib chiqishi va bajaradigan vazifalari e’taborga olinib, ular klassifikasiyalandi. biroq to’qimalarning bunday klassifikasiyasi bir qancha qarama-qarshi fikrlarning paydo bo’lishiga sabab bo’ldi. o’simliklarning ko’pchilik to’qimalari har xil vazifalarni bajarishga moslashgan, ya’ni bir xil shakldagi to’qima bir necha …

2 / 24

a ildiz va poya bo’yiga o’sadi. birlamchi meristema hujayralari, odatda parenxima, ya’ni bir xil mayda yupqa sellyuloza po’stli hujayralardan iborat. uning sitoplazmasi quyuq va yadrosi yirik bo’ladi. o’sish konusidagi dastlabki bitta hujayraning ketma-ket bo’linishi natijasida har xil to’qimalar hosil bo’ladi. bu to’qimalarning ayrimlari, keyinchalik dastlabki hosil etuvchi to’qima-prokambiy hujayralariga aylanadi. ularning bo’linishi natijasida birlamchi yog’ochlik (ksilema) va birlamchi lub (floema) hosil bo’ladi. bir pallali o’simliklarda prokambiy butunlay sarflanib ketadi, ikki pallali o’simliklarda esa prokambiy hujayralarining bir qismi qayta bo’linadi va ikkilamchi hosil qiluvchi to’qima kambiyga aylanadi qambiy bo’linib chetga tomon ikkilamchi lub, markazga tomon ikkilamchi yog’ochlik qatlamlarinn hosil qiladi, natijada o’simliklar eniga o’sadi. shunday qilib, hosil qiluvchi to’qimalar o’simliklar hayotida katta ahamiyatga ega, chunki ularning ishtirokisiz o’simliklar bo’yiga va eniga o’smaydi. o‘simlik organizmida turli meristemalarning joylashishi. 1- uchki apikal myeristema; 2- intyerkalyar- oraliq myeristema; 3- lotyerial- yon myeristema. 2) qoplovchi; o’simlikning ichki qismini tashqi noqulay sharoitlardan: xaroratning keskin o’zgarishidan, qurib …

3 / 24

o’simliklarda havo almashinuvi va suv bug’lanishi prosesslari alohida teshik-og’izchalar (ustisalar) orqali ro’y beradi; og’izchalar epiderma hujayralari orasiga joylashgan bo’lib, u yumilib va ochilib turadigan ikkita loviyasimon yumiluvchi hujayradan iborat; og’izcha ostidagi havo bo’shliqqa tutashadi; bo’shliq esa o’simlikdagi ichki to’qimalarning hujayralari oralig’iga borib qo’shiladi. yumiluvchi hujayralar o’zining shakli va ichidagi moddasi jihatdan epiderma hujayralaridan ajralib turadi; yumiluvchi hujayralarda xlorofil donachalar bor. hujayralar po’stnning bir xilda qalin emasligi hamda ularning doimo bir xilda tarang bo’lib turmasligi sababli og’izcha ochilib yoki yopilib turishi mumkin. yumiluvchi hujayralar tarang vaqtida og’izcha ochiq so’ligan (plazmoliz) vaqtida esa bekiladi. bitta barg plastinkasida o’nlab va yuzlab og’izchalar bo’lishi mumkin. 3) mexanik; mexanik to’qima o’simlik organlarini tik tutib turishda, shamol, yomg’ir, qor kabi tabiatning kuchli hodisalariga bardosh berishida asosiy rol o’ynaydi. mexanik to’qima hujayralari mustahkam bo’lishiga sabab, hujayrasi po’sti qalin bo’ladi. o’simlikning bo’yiga o’sadigan a'zolarida (poya, ildizlarda) mexanik to’qima hujayrasi odatda prozenximali, bo’yiga va eniga bir tekisda o’sadigan organlarda …

4 / 24

xanik to’qimadir. 1-po’kak, 2-po’stloq parenximasi, 3-toshli hujayra, 4-lub tolasi, 5-druzlar 4) o’tkazuvchi; o'simliklar tanasida suv, suvda erigan mineral va organik moddalar har xil tezlikda doimo harakatda bo'ladi. o'simlikdagi o'tkazuvchi to'qimalar orqali suv va plastik moddalar tez harakatlanadi. o'simlikda o'tkazuvchi to'qimalar kompleksi, ya'ni ksilemadan suv va unda erigan mineral moddalar pastdai yuqoriga, ya'ni ildizdan poya va bargga ko'tariladi (ko'tariluvchi oqim), floemadan esa assimilyatsiya natijasida hosil bo'lgan organik moddalar yuqoridan pastga, ya'ni barglardan poya va ildizlarga harakatlanadi (tushuvchi oqim). nay tuqimalarining turi (qovoqda) a-nuqtachali b-to’rsimon, b-spiralsimon, g-halqasimon o’tkazuvchilar. a- narvonsimon nay b-qarag’ay traxeidi 1-halqali teshikcha 5) asosiy to’qimalar. e’tiborlaringiz uchun raxmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image7.jpeg image8.png image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 24

to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi) - Page 5

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi)"

o’simlik hujayrasi uning tuzilishi, kimyoviy tarkibi, vazifasi va bo’linish usullari. to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi) ma’ruza rejasi: to‘qimalarning klassifikatsiyasi hosil qiluvchi (embrional) qoplovchi to‘qima mexanik, asosiy (assimilasion, g’amlovchi) to’qimalar asosiy to’qimalar to’qima turlari va vazifalari o’tkazuvchi to’qimalar tayanch so’zlar: meristema, prokambiy peritsikl, fellogen, kambiy, trixomalar, tukchalar, interkalyar, lateral, inisial, kollenxima, sklerenxima, skleridlar, sut naylari, floema, kselema, lub tolalari, yog’ochlik tolalari (libriform), assimilyatsion to’qima, bulutsimon parenxima, burmali parenxima, aerenxima. o‘simlik to‘qimalari haqida umumiy tushuncha. o’simlik to’qimasi haqidagi dastlabki ma’lumot xvii asrda malpi...

This file contains 24 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "to‘qimalar haqida umumiy tushuncha va ularning tasnifi (klassifikatsiyasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘qimalar haqida umumiy tushun… PPTX 24 pages Free download Telegram