abdulla qahhor "o‘tmishdan ertaklar" qissasi

DOCX 36 pages 3.2 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu: abdulla qahhor ‘‘o‘tmishdan ertaklar’’ qissasida davr va shaxs talqini kurs ishi mundarija: kirish...................................................................................................................... 3 i bob. oʻtmishdan ertaklar qissasi va uning davri................... 5 1.1. oʻtmish va uning adabiyotga taʼsiri…………………………………………... 5 1.2. qissaning davrga mosligi va kontekstual talqini.............................................. 10 ii bob. shaxs va uning talqini………………………………………… 16 2.1. asar qahramonlarining rivoji va xususiyatlari………………………………. 16 2.2. qahramonlar orqali adabiy va ijtimoiy talqin……………………………….. 25 umumiy xulosa va takliflar………………………………………… 32 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati……………………………. 34 kirish mavzuning dolzarbligi. ‘‘oʻtmishdan ertakla’’ qissasi, oʻzbek adabiyotining o‘ziga xos namunalaridan biri sifatida, milliy tafakkur va tarixiy voqealarni tasvirlashda o‘ziga xos o‘rin tutadi. ushbu asar, nafaqat o‘zbek adabiyotining tarixiy kontekstini tushunishga yordam beradi, balki xalqlar o‘rtasidagi madaniy, ijtimoiy va siyosiy bog‘lanishlarni o‘rganishda ham muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. kurs ishida ushbu qissadagi davr va shaxs talqini o‘rganilishi, o‘zbek adabiyotida tarixiy tasvirning qanday shakllanishini va uning jamiyatdagi o‘rnini aniqlashga qaratilgan. prezidentimiz shavkat mirziyoyevning ta’kidlashicha: ‘‘o‘zbek xalqining o‘ziga xos adabiy merosi, uning …

2 / 36

qealar va shaxslarning adabiyotdagi tasvirini tahlil qilishdir. asar ichida ko‘rsatilgan tarixiy davr va shaxslarning qissadagi o‘rni, ularning hayotini va faoliyatini qanday aks ettirishi, jamiyatga ta’sirini aniqlashga harakat qilinadi. kurs ishining vazifalari: 1. ‘‘oʻtmishdan ertaklar’’ qissasining davri va shaxslariga oid tahlil qilish. 2. qissada aks ettirilgan tarixiy voqealarni, shaxslar va jamiyat o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlash. 3. adabiyotdagi tarixiy tasvir va shaxslarning rollarini tahlil qilish. 4. asardagi davr va shaxslarning jamiyatdagi ahamiyatini o‘rganish. 5. asar orqali o‘zbek adabiyotining tarixiy kontestini o‘rganish. kurs ishining obyekti va predmeti: obyekt: ‘‘oʻtmishdan ertaklar’’ qissasi va undagi tarixiy voqealar, shaxslar. predmet: qissadagi davr va shaxslar talqini, ularning o‘ziga xosligi va jamiyatdagi ahamiyati. kurs ishining metodik asosi: kurs ishining metodik asosi sifatida tahlil, sintez va tarixiy kontekstda yondashuvlar qo‘llaniladi. bu metodlar asar va uning tarkibidagi voqealar hamda shaxslarni chuqur tahlil qilishda yordam beradi. eslatib o‘tish kerakki, ‘‘oʻtmishdan ertaklar’’ qissasidagi badiiy tasvir va tarixiy haqiqiylikni o‘zaro bog‘lab ko‘rish, tahlil qilishda …

3 / 36

tafakkur ufurib tursa-da, badiiy pishiqlik jihatidan ‘‘o‘tmishdan ertaklar’’ baribir yuqori o‘rinni egallab qolaveradi nazarimda. qissani o‘qir ekansiz yaxshilik, yorug‘lik kutib, shunga ilhaq bo‘lib mutolaa qilasiz, voqealar esa qorong‘uligicha qolaveradi, yosh abdulla esa bu ko‘ngilsizliklar ichida “indamas” bolaga aylanib boraveradi. xo‘sh fikr yuritadigan bo‘lsak, murg‘ak alisher qalbini larzaga solgan “mantiq ut-tayr” uni xilvatlarga boshlaydigan, odamovi qilib qo‘ygani kabi abdulla qahhorning bu qissasiga chuqur nazar tashlar ekansiz, uning biografiyasidagi hayot manzaralari qora ranglarga bo‘yalib yosh abdullani indamas qilib qo‘yganining guvohi bo‘lamiz. keyinchalik ham abdulla qahhor adabiyot maydonida ko‘p so‘zlamadi, lakonizmni o‘ziga qurol qilib oldi. butun badiiyatning mohiyatini mitti danak ichiga qamab bera oldi. adabiyotshunoslarimiz aytganidek, “fikrga boy, so‘zga xasis” bo‘lib qoldi. uning o‘ynab-o‘ynab aytgan gaplarini uzoq o‘ylab-o‘ylab yurdi odamlar. [2: sultonova m. abdulla qahhor uslubi. fan, 2020. – 136 b. ] qissada yozuvchi hikoyanavis vazifasini bajaradi, qissa oxiridagi ‘‘qo‘qon xarobalari orasida’’ bobidan tashqari, qissaning har bir bobi shakllangan hikoyalardir, ularning har biri …

4 / 36

abduqahhor oila tebratish ilinjida qo‘qon shahrini tark etib, bir necha yillar qishloqma-qishloq ko‘chib yurgan. onasi abdulladan oldin va keyin tuqqan sakkiz farzandini qaro yerga topshirgani uchun endi abdullajonni juda ardoqlab katta qildi. bu yolg‘iz tirik qolgan farzand ham shod-xurramlikda, boshqa bolalar singari o‘ynab-kulib ko‘cha changitib katta bo‘lmadi.. bunday darbadar hayot tinimsiz ko‘cha-ko‘chlar, keyingi qishloqqa moslashguncha bo‘lgan davr murg‘ak qalbni hali g‘o‘ra davridayoq qotirib qo‘yaverdi. ‘‘bir qishloqda bolalarga endi qo‘shilib, o‘rtoq orttirganimda, boshqa qishloqqa ko‘chib, yana ‘‘ko‘chmanchining bolasi’’ bo‘lib qolar edim. bu gaplar qattiq haqorat yo‘sinida aytilar edi, - deya eslaydi u tarjimayi holida. - bir kuni kechqurun mahalla bolalari ilonni ko‘rgan chumchuqday atrofimda chug‘urlashib turganda, kuzatib turgan bir mo‘ysafid menga rahm qilgan bo‘lib: ‘‘qo‘yinglar, bolalar, tegmanglar, kelgindi bo‘lsa o‘zi bo‘libdimi, xudo qilgan’’[footnoteref:4], - dedi. mo‘ysafidning bu gapi menga bolalarning ta’nasidan ham qattiqroq tegdi, uzoq yillar dilimda cho‘kib yotdi. bilmadim, ilgari qalay ekanman, lekin nazarimda meni shu gap indamas qilib qo‘ydi. …

5 / 36

qaynadi, pishdi. “o‘tmishdan ertaklar”da a.qahhor bolalik yillarini eslar ekan, “kunlar g‘urbat bilan boshlanib, g‘urbat bilan tugardi”[footnoteref:5] degan jumlaning o‘zida o‘sha davrni nihoyatda ta’sirchan bo‘yoqlarda chizib bera olgan. asarda mungli soz ila chalingan har bir voqelik , ya’ni abdullaning murg‘ak ko‘nglidagi tuyg‘ular qo‘shiqqa aylanib jaranglaydi. asar davomidagi bu maxzun qo‘shiqlarni tinglar ekansiz abdullaning nuktadon yozuvchi bo‘lishida, so‘zni tejab-tejab ishlatishida bolaligining alohida o‘rni borligiga amin bo‘lasiz. badiiyatdagi bu mung va lakonizm abdulla qahhorning barcha asarlarida o‘zining tamg‘asini qo‘ya olgan. [5: a.qahhor. asarlar. 5 jildlik. iii jild. toshkent: g‘.g‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1988. 220 b.] abdulla qahhor asarlaridagi, xususan, “o‘tmishdan ertaklar”dagi achinarli hayot tarzi, asardagi qorong‘ulik bu qusur yoki nuqsoni emas, asarning o‘ziga xos xususiyati va yutug‘idir. oilani tebratish uchun turli tirikchiliklar bilan shug‘ullansa-da omadi yurishmagan, insonlarning hayotiga turli yangiliklar olib kirgan, lekin ijobiy kutib olinmagan, buning o‘rniga qishloqlardan quvilavergan darbadar ota, yo‘qchilik azoblari u uchun ikkinchi, birinchi yurak oldirib qo‘ygan …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla qahhor "o‘tmishdan ertaklar" qissasi"

mavzu: abdulla qahhor ‘‘o‘tmishdan ertaklar’’ qissasida davr va shaxs talqini kurs ishi mundarija: kirish...................................................................................................................... 3 i bob. oʻtmishdan ertaklar qissasi va uning davri................... 5 1.1. oʻtmish va uning adabiyotga taʼsiri…………………………………………... 5 1.2. qissaning davrga mosligi va kontekstual talqini.............................................. 10 ii bob. shaxs va uning talqini………………………………………… 16 2.1. asar qahramonlarining rivoji va xususiyatlari………………………………. 16 2.2. qahramonlar orqali adabiy va ijtimoiy talqin……………………………….. 25 umumiy xulosa va takliflar………………………………………… 32 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati……………………………. 34 kirish mavzuning dolzarbligi. ‘‘oʻtmishdan ertakla’’ qissas...

This file contains 36 pages in DOCX format (3.2 MB). To download "abdulla qahhor "o‘tmishdan ertaklar" qissasi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla qahhor "o‘tmishdan erta… DOCX 36 pages Free download Telegram