ichimlik suvining sifati

DOCX 13 pages 166.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 166.6 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu №13. ichimlik suvining sifatini yaxshilashning zamonaviy usullari haqida tushuncha. suvning kimyoviy tarkibini tekshirish usullari davlat standarti 950-2011 “ichimlik suvi” ga muvofiq suvning fizik- kimyoviy xossalarini nazorat qilishda ayrim kimyoviy ko’rsatkichlarni tekshirish asosiy hisoblanadi, chunki suvning iste’mol sifati shu moddalar bilan belgilanadi. bunday ko’rsatkichlar qatoriga suvning qattiqligi, sulfatlar, xloridlar va temir kiradi. suvning qattiqligi asosan uning tarkibida bo’ladigan kaltsiy va magniy (karbonatli, sulfatli, bikarbonatli) tuzlariga bog’liq. bu tuzlarning suvda yuqori kontsentratsiyalarda bo’lishi suvning gigienik xossalarini yomonlashtiradi: qattiq suv kir yuvish uchun kam yaroqli, cho’milish uchun yaroqsiz, bunday suvda go’sht va sabzovotlar yaxshi pishmaydi, choy yaxshi damlanmaydi. qattiq suvni qaynatganda samovar, choynaqlarning tagiga cho’kma (quyqa) tushadi, ayniqsa yashash va jamoat joylarini isitish uchun suvni qaynatuvchi bug’ qozonlari va suv uzatuvchi trubalarda to’planib, ularning diametrini kichraytiradi, bu esa bug’ qozonlarining yorilishi va trubalarning yorilib ketishiga sababchi bo’ladi. uch turdagi qattiqlikni farqlash mumkin: umumiy, yo’qotsa bo’ladigan va doimiy. davlat standarti 950-2011 bo’yicha umumiy …

2 / 13

ava suvlari). ichimlik suvi tarkibidagi xloridlar uchun ruxsat etiladigan miqdor davlat standarti 950-2011 bo’yicha 250 mg/l tashkil etishi kerak. ichimlik suvida sulfatlarning yuqori miqdorlarda bo’lishi suvga achchiq va nordon ta’mlarni berishi mumkin; bunday suvni iste’mol qilganda ich surish holatlari kuzatilishi mumkin. o’zr dagi suv havzalari uchun yuqori darajadagi sulfatlarning bo’lishi harakterli emas. ichimlik suvi uchun uning ruxsat etiladigan qiymati-400mg/l. o’zr dagi tabiiy suvlar uchun temir tuzlarining bo’lishi ham harakterli emas. temir tuzlarining paydo bo’lishi suv tarqatish tarmog’i quvurlarining zanglashi va suvni noto’g’ri saqlash sharoitlari bilan bog’liq. bunday hollarda suv sarg’ish (zang) rangga o’tadi va suv temir ta’mini beradi. bunday suv ichish va kir yuvish uchun yaroqsiz hisoblanadi. ichimlik suvidagi temirning ruxsat etiladigan miqdori -0,3 mg/l ga teng. suv ta’minoti uchun ko’p holda ariq suvi ishlatiladi. ariqlarda suvdagi o’z-o’zini tozalash jarayoni, oqimni tiklash jarayonlari tez boradi, debiti katta, tabiy mineral tarkibi turgun holatda. yana boshqa xususiyatlarini ko’radigan bo’lsak, suv antropogen ifloslanishga …

3 / 13

suvidan foydalanish mumkin. bu suv yumshoq, kam minerallashgan. lekin atmosfera havosini yuqori darajada ifloslanishini hisobga olsak, yomg’ir tarkibida erigan holdagi toksik moddalarni, mikroorganizmlarni tutadi. aniqlanishicha, 1litr yomg’ir suvi 325000 dm atm. havosini yuvar ekan. yomg’ir yoki qor tarkibida ko’plab sulfat va azot kislota ionlari holda bo’ladi (kislota yomgir) masalan, aqshda, norvegiyada, shvetsiyada, g’arbiy evropada. yog’ingarchiliklar natijasida 500 ga yaqin ko’l, ariq, daryo suvlari flora muhiti nobud bo’lgan. suvning tuzli tarkibini aniqlash usullari 1.umumiy qattiqlikni aniqlash. davlat standarti 4151-72ga muvofiq kompleksometrik usulda amalga oshiriladi. 1.1.100 ml tekshiriluvchi suvni 250 ml li kolbaga solish 1.2. ustiga 5 ml ammiaqli bufer eritma va 5-7 tomchi qora erioxrom reaktivini tomizish. 1.3.so’ngra asta-sekinlik bilan 0,05n trilon b reaktivi bilan qizil vino rangidan ko’k rangga o’tguncha titrlash. 1.4.suvning qattiqligini formula bo’yicha hisoblash 1. yo’qotsa bo’ladigan bikarbonat qattiqlikni aniqlash (davlat standarti 415172). 2.1.100 ml tekshiriluvchi suvga 2-3 tomchi 1% li metiloranj eritmasini solish 2.2.0,1 n xlorid kislota …

4 / 13

hi kontsentrlangan xlorid kislota tomiziladi, birnechta persulfat ammoniy kristali - (nn4) s2o8) qo’shiladi, aralashtiriladi va 4 tomchi 50% li ammoniy radonidi yoki kaliy radonidi qo’shiladi. temir miqdori jadval bo’yicha aniqlanadi: namunaning rangi (yuqoridan pastga qarash) temir miqdori, mg/l rang yo’q 0,05 dan kam juda kuchsiz sarg’ish-pushti rang 0,1-0,25 kuchsiz sarg’ish-pushti rang 0,25-0,5 sariq-pushti 1-2 yorqin qizil rang 2 dan ortiq havzalardagi suvning organik ifloslanish ko’rsatkichlarini tekshirish usullari suvning organik ifloslanganligining gigienik ahamiyati. ochiq suv havzalari ko’pincha organik ifloslanishga uchraydi (ahlatlar, peshob, hayvonlarning o’liklari, suyuq va qattiq chiqindilar kabi). bunday ifloslanishga turli hildagi vaziyatlar sababchi bo’lishi mumkin: tozalanmagan xo’jalik chiqindi suvlari, hamda sanoat korxonalarining suyuq chiqindi suvlari va qishloq xo’jaligida hosil bo’ladigan oqava suvlari. bundan tashqari suv o’tlarining chirishi, suvda yashovchi hayvonlarning o’lishi va suvga turli hayvonlarning murdalari tushishi mumkin. harqanday holatda ham suvga katta miqdordagi organik moddalar bilan bir qatorda juda katta miqdorlarda turli xildagi mikroorganizmlar tushadi, shu jumladan patogen. …

5 / 13

biokimyoviy ehtiyoji), oksidlanuvchanlik, suvda ammoniy tuzlari, nitritlar, nitratlar, xloridlar. kbe - kislorodning biokimyoviy ehtiyoji - bu 20o s haroratda 5 soat (kbe-5) yoki 20 kun (kbe-20) davomida 1 litr suvdagi organik moddalarning oksidlanishi uchun sarflanadigan kislorodning mg dagi miqdoridir. suvning ifloslanish darajasi qanchalik yuqori bo’lsa, kbe shunchalik ortiq bo’ladi. kbe ni aniqlash uchun 20o s haroratda namuna olingan vaqtdagi va 5 yoki 20 kundan inkubatsiyadan keyin 1 litr suvda aniqlanadigan kislorodning farqini topish orqali aniqlanadi. aniqlanishi kam vaqtni oladigan, ammo yuqori darajadagi ma’lumot (informativ) beruvchi usul suvning oksidlanuvchanligini aniqlash hisoblanadi. suvning ousidlanuvchanligi - bu 1 litr suvdagi organik moddalarning oksidlanishi uchun kerak bo’ladigan kislorod miqdoridir. toza suvning oksidlanuvchanligi 2-3 mg dan yuqori emas, ammo suv organik moddalar bilan ifloslanganda 1 litr suv uchun bir necha o’n mg gacha ko’tarilishi mumkin. suvning oksidlanuvchanligi permanganat usulida aniqlanadi. usulning mohiyati shundan iboratki, suvda bo’ladigan organik moddalarning oksidlanishi kislotali muhitda qaynatilganda kaliy permanganatdan ajaralib …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichimlik suvining sifati"

mavzu №13. ichimlik suvining sifatini yaxshilashning zamonaviy usullari haqida tushuncha. suvning kimyoviy tarkibini tekshirish usullari davlat standarti 950-2011 “ichimlik suvi” ga muvofiq suvning fizik- kimyoviy xossalarini nazorat qilishda ayrim kimyoviy ko’rsatkichlarni tekshirish asosiy hisoblanadi, chunki suvning iste’mol sifati shu moddalar bilan belgilanadi. bunday ko’rsatkichlar qatoriga suvning qattiqligi, sulfatlar, xloridlar va temir kiradi. suvning qattiqligi asosan uning tarkibida bo’ladigan kaltsiy va magniy (karbonatli, sulfatli, bikarbonatli) tuzlariga bog’liq. bu tuzlarning suvda yuqori kontsentratsiyalarda bo’lishi suvning gigienik xossalarini yomonlashtiradi: qattiq suv kir yuvish uchun kam yaroqli, cho’milish uchun yaroqsiz, bunday suvda go’sht va sabzovotlar yaxshi pi...

This file contains 13 pages in DOCX format (166.6 KB). To download "ichimlik suvining sifati", click the Telegram button on the left.

Tags: ichimlik suvining sifati DOCX 13 pages Free download Telegram