bank tizimi.pul-kredit siyosati

DOCX 14 pages 73.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.5 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

11-mavzu. bank tizimi.pul-kredit siyosati. reja: 11.1 banklar va ularning bozor iqtisodiyotidagi vazifalari. 11.2 pul-kredit siyosatining maqsadlari, vositalari va ko‘rinishlari. depozitlarni majburiy zahiralash normasi. 11.2 ochiq bozordagi operatsiyalar va hisob stavkasi. banklar va ularning bozor iqtisodiyotidagi vazifalari moliya bozoridagi operatsiyalar moliya muassasalari vositasida amalga oshiriladi. bunday mussasalarga turli xil banklar, birjalar, depozitariylar, sug‘urta kompaniyalari, investitsiya fondlari, agentliklar va h.k.lar kiradi. «bank» tushunchasi qadimiy fransuzcha bang va banca so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, «sarrof kursisi, do‘koni» degan ma’noni anglatadi. bunday tushuncha tarixchilarning taxminan 2000 yil muqaddam faoliyat ko‘rsatgan bankirlar haqidagi ma’lumotlarida ham mavjud. pul munosabatlarining rivojlanishi banklarni yuzaga keltirgan. bank iqtisodiyot ishtirokchilarining pul yuzasidan bo‘lgan aloqalariga xizmat qiluvchi institut (muassasa)dir. pul bilan bog‘liq xizmatlarni ko‘rsatuvchi tashkilotlar ko‘p, ammo ularning markazida banklar turadi. o‘zbekiston respublikasining «banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi qonunida, bank nima, degan savolga quyidagicha javob topish mumkin: bank - tijorat tashkiloti bo‘lib, bank faoliyati deb hisoblanadigan faoliyat turlari majmuini amalga oshiradigan yuridik …

2 / 14

b oladi; · o‘z qo‘lidagi pulni qaytarish, foizlilik va muddatlilik sharti bilan unga (muhtojlarga) qarz (ssuda)ga beradi, ya’ni, kredit bilan shug‘ullanadi; · o‘z puliga aksiya sotib olib, uni boshqa sohaga joylashtiradi; · biznes yuzasidan maslahat beradi va hokazo. bank ishi pul olamida bo‘ladigan biznesdir. bank biznesi foyda topish maqsadida yuritiladi. markaziy bankning monopollik mavqei uning mamlakatdagi pul va pirovard natijada iqtisodiy barqarorlik uchun alohida javobgar ekanligi bilan chambarchas bog‘liq. o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining bosh maqsadi va asosiy vazifalari quyidagilar: “markaziy banning bosh maqsadi milliy valutaning barqarorligini ta’minlashdan iborat. asosiy vazifalari: monetar siyosatni hamda valutani tartibga solish sohasidagi siyosatni shakllantirish, qabul qilish va amalga oshirish; qzbekiston respublikasida hisob-kitoblarning samarali tizimini tashkil etish va ta’minlash; banklar,kredit uyushmalari va garovxonalar faoliyatini litsenziyalash hamda tartibga solish,banklar, kredituyushmalari, garovxonalarni nazorat qilish, qimmatbaho qog‘ozlar blankalari ishlab chiqarishni litsenziyalash; o‘zbekiston respublikasining rasmiy oltin valuta rezervlarini, shu jumladan kelishuv bo‘yicha hukumat rezervlarini saqlash va tasarruf etish; davlat budjeti …

3 / 14

da kredit tizimining pastdan yuqoriga tomon tarkibiy tuzilishiga muvofiq tarzda bank tizimini ikki asosiy: bir bosqichli va ikki bosqichli turga ajratish mumkin. bir bosqichli bank tizimi doirasida barcha kredit muassasalari, jumladan, markaziy bank ham, yagona bosqichda turadi hamda mijozlarga kredit - hisob xizmati ko‘rsatishda bir xil vazifalarni bajaradi. ikki bosqichli tizimda banklar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar bo‘yiga (vertikal) va eniga (gorizontal) yo‘nalishlarida tuzilishiga asoslanadi. vertikal - rahbarlik qiluvchi, boshqaruvchi markaz hisoblangan markaziy bank bilan quyi bo‘g‘inlar - tijorat va ixtisoslashgan banklar o‘rtasidagi bo‘ysunish munosabatlari, gorizontal- turli quyi bo‘g‘inlar o‘rtasidagi teng huquqli sheriklik munosabatlari tushuniladi. pul-kredit siyosatining maqsadlari, vositalari va ko‘rinishlari. depozitlarni majburiy zahiralash normasi pul-kredit siyosati deganda, to‘liq bandlik sharoitida yalpi milliy mahsulotni ishlab chiqarishga inflatsiyaning ta’sirini kamaytirish yoki bartaraf etish maqsadida muomaladagi pul miqdorini o‘zgartirishga qaratilgan chora-tadbirlar tushuniladi. pul kredit siyosati davlat tomonidan belgilanadi va uni markaziy bank amalga oshiradi.uning yordamida har qanday davlat mamlakatda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash vazifasini hayotga …

4 / 14

a yoki foiz stavkasiga ta’sir o‘tkazadi, taklifini o‘zgartiradi va shular orqali pul-kredit muomalasini tartibga solib turadi. pul-kredit siyosatini yuritish vositalaridan biri -majburiy bank zahira me’yorini o‘zgartirish siyosatidir. majburiy zahiralar - bu, kredit maqsadlari uchun ishlatilmaydigan bank omonatlarining bir qismidir. zahira normasi ikki asosiy funksiyani bajaradi: bank likvidligini joriy tartibga solish uchun sharoit yaratadi va kredit emissiyasini cheklaydi. markaziy bank tijorat banklari markaziy bankda ushlab turishga majbur bo‘lgan zahiralarning eng quyi normasini o‘rnatadi va shu vosita yordamida ular kreditlash qobiliyatiga, imkoniyatiga ta’sir etadi. bu me’yor qanchalik yuqori bo‘lsa, ortiqcha zahiralar shunchalik kam va tijorat banklarining kredit berish yo‘li bilan «pullarni barpo etish» qobiliyati past bo‘ladi. ilk majburiy zahira normalari aqsh da 1865 yilda joriy qilingan edi. agar markaziy bank majburiy bank zahirasini kamaytirsa, ortiqcha bank zahiralari ortadi, bu esa pul taklifining multiplikatsion ortishiga olib keladi. masalan, ushbu me’yor 25 % bo‘lsa, unda bankka qo‘yilgan 800 so‘mdan 200 so‘m majburiy bank me’yorini …

5 / 14

dval). 12.1-jadval o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining majburiy zahiralash normasi77 amal qilish sanasi muddatsiz va muddati 3 yilgacha bo‘lgan depozitlar bo‘yicha 3 yildan ortiq muddatli depozitlar bo‘yicha xorijiy valutadagi depozitlar bo‘yicha 01.06.1996 y. gacha 30% 10% 0% 01.06.1996 y. dan 25% 10% 0% 01.12.1997 y. dan 20% 10% 0% 01.03.2000 y. dan 20% 20% 0% 04.07.2004 y. dan 20% 20% 0% 01.02.2005 y. dan 15% 15% 5% 01.09.2007 y. dan 13 % 13 % 13 % 01.11.2008 y. dan 15% 15% 15% 01.11.2009 y. dan 1 yilgacha bo‘lgan dep.u-n.15 %, 1 yildan 3 yilgacha bo‘lgan depozitlar uchun 12% 10,5% miliiy valuta singari bunday pasayish pul multiplikator miqdorining kattalashishiga va albatta iqtisodiyotda pul taklifining ko‘payishiga olib keladi.tijorat banklari ortiqcha rezervlarining ko‘payishi ularning aktiv operatsiyalarini 3 61 o‘zbekiston respublikasi markaziy banki ma’lumotlari 22 ko‘paytiriadi va bu iqtisodiyotning real sektori rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. pul-kredit siyosati instrumentlarini takomillashtirish va samaradorligini oshirish bo‘yicha bosqichma-bosqich amalga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bank tizimi.pul-kredit siyosati"

11-mavzu. bank tizimi.pul-kredit siyosati. reja: 11.1 banklar va ularning bozor iqtisodiyotidagi vazifalari. 11.2 pul-kredit siyosatining maqsadlari, vositalari va ko‘rinishlari. depozitlarni majburiy zahiralash normasi. 11.2 ochiq bozordagi operatsiyalar va hisob stavkasi. banklar va ularning bozor iqtisodiyotidagi vazifalari moliya bozoridagi operatsiyalar moliya muassasalari vositasida amalga oshiriladi. bunday mussasalarga turli xil banklar, birjalar, depozitariylar, sug‘urta kompaniyalari, investitsiya fondlari, agentliklar va h.k.lar kiradi. «bank» tushunchasi qadimiy fransuzcha bang va banca so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, «sarrof kursisi, do‘koni» degan ma’noni anglatadi. bunday tushuncha tarixchilarning taxminan 2000 yil muqaddam faoliyat ko‘rsatgan bankirlar haqidagi ma’lumotla...

This file contains 14 pages in DOCX format (73.5 KB). To download "bank tizimi.pul-kredit siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: bank tizimi.pul-kredit siyosati DOCX 14 pages Free download Telegram