mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar

DOCX 28 pages 71.7 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.7 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

8-mavzu. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar. reja: 1. iqtisodiy islohotlar. bozor munosabatlarining shakllanishi 2. iqtisodiyotning barqarorlashuvi va rivojlanishi 3. bozor infratuzilmasining shakllanishi, qishloq xo‘jaligidagi islohotlar, uning vazifalari va yo‘nalishlari. sanoat, avtomobilsozlik sohasining rivojlanishi 4. “harakatlar strategiyasi” yangi taraqqiyot bosqichi tayanch so'z va iboralar: iqtisodiy soha, islohot, xususiylashtirish, investitsiya, jamoa xo’jaligi, fermer xo’jaligi, bozor munosabatlari, narxni erkinlashtirish, sanoat, savdo, ishlab chiqarish, import, eksport, soliq tizimi mustabid tuzumdan qolgan iqtisodiy meros mustaqillik yillarida iqtisodiy hayotimizda ro'y bergan yangilanish, tub o'zgarishni yoritishga kirishar ekanmiz, avvalo, eski mustabid tuzumdan bizga qanday iqtisodiyot meros bo'lib qolganligini eslaylik. o‘zbekiston qaramlik davrida o'z tabiiy boyliklarjga, er-suv, o'rmon va boshqa resurslariga o'zi egalik qila olmasdi, iqtisodiy taraqqiyot yo'lini o'zi belgilay olmasdi. respublika hududida qurilgan va faoliyat ko'rsatayotgan korxonalar markazga bo'ysundirilgan edi. o‘zbekiston rahbariyati, xalqi o'z hududida qancha mahsulot ishlab chiqarilayotgani, ular qayerga realizatsiya qilinayotgani va qancha daromad keltirayotganidan bexabar edi. moliya-kredit, bank siyosati yuritishda qaram edi, o'zining milliy …

2 / 28

qolgan edi. "bugun o'sha davr to'grisidagi haqiqatni xolisona aytadigan bo'lsak, u zamondagi hayotimizni jahon tarixi va amaliyoti bilan taqqoslaydigan bo'lsak, shumi ochiq aytish kerakki, u paytda o‘zbekiston bir yoqlama iqtisodiyotga-markazda butunlay qaram, izdan chiqqan iqtisodiyotga ega bo'lgan yarim mustamlaka mamlakat qatoriga aylangan edi" (karimov i.a. o‘zbekiston xxi asrga intilmoqda. t.: "o‘zbekiston ", 1999, 6-bet). sobiq sssrning tarqatib yuborilishi bilan respublikalar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar uzildi, oqibatda o‘zbekistoning bir qancha sanoat korxonalari to‘xtab qoldi va mahsulot ishlab chiqarish kamaydi. endilikda iqtisodning tarkibiy tuzilishini yangidan qurish kerak edi. jahon bozorida raqobatga bardosh beraoladigan va aholining iste’mol talablarini qondiradigan mahsulot ishlab chiqarishni tashkil qilish zarur bo‘ldi. mustaqillik xalqimizni iqtisodiy zulm, mutelikdan ozod etdi, o'z eri, er osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi va boshqa tabiiy zaxiralariga tola egalik qilish huquqini berdi. barcha mulk, korxonalar o‘zbekiston tasarrufiga olindi, mustaqil iqtisodiy siyosat yuritish, o'z iqtisodiy taraqqiyot yo'lini o'zi belgilash erkinlignii qo'lga kiritdi. davlat mustaqilligini qo‘lga …

3 / 28

lib dunyodagi rivojlangan mamlakatlarning yirik mutaxassislari, davlat arboblari tomonidan tan olindi va o‘zining hayotiyligini namoyish etdi. yangi iqtisodiy munosabatlarga o‘tish tamoyillari asosida g‘oyat ma’suliyatli va murakkab vazifa-iqtisodiy islohotlar strategiyasi ishlab chiqildi. iqtisodiy strategiyaning boshlang‘ich nuqtasi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlarning pirovard maqsadini belgilab olishdan iboratdir. bozor islohotlarini amalga oshirish dasturiga ko‘ra ustuvor vazifalar bosqichma-bosqich hal qilinadi. birinchi bosqichda totalitar tizimdan hozirgi zamon bozor munosabatlariga o‘tish davridagi bir-biriga bog‘liq, ikki vazifani bir vaqtda hal qilishga to‘g‘ri keldi: ma’muriy buyruqbozlik tizimining og‘ir oqibatlarini tugatib, iqtisodni barqarorlashtirish va bozor munosabatlarining negizini shakllantirish. bu bosqich jarayonida iqtisodiy islohotning g‘oyat muhim yo‘nalishlari o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti tomonidan belgilab berildi: - o‘tish jarayonining huquqiy asoslarini shakllantirish, islohotlarning qonuniy-huquqiy bazasini mustahkamlash va rivojlantirish; - qishloq xo‘jaligida mulkchilikning yangi shakllarini vujudga keltirish; - ishlab chiqarishning pasayib borishiga barham berish. iqtisodiy islohotlarni huquqiy asoslovchi qonun-qoidalar yuridik tashkilotlar va etuk olimlar tomonidan tayyorlandi va jahonning yirik mutaxassislari tomonidan qo‘llab-quvvatlanib tan olindi. dastlabki vaqtning …

4 / 28

iy sarmoyadan foydalanib, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish orqali aholining turmush darajasi yaxshilana boshladi. mulkni xususiylashtirish va ko‘p ukladli iqtisodni shakllantirish o‘zbekistonda o‘ziga xos yo‘l bilan amalga oshirildi. mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishdagi maqsad: 1. davlat monopoliyasini tugatib ma’muriy buyruqbozlik tizimiga barham berish va bozor iqtisodiyotiga asos solish; 2.xususiy mulkdorlarning keng qatlamini shakllantirish; 3. xorijiy sarmoyadorlarga keng yo‘l ochish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va aholining turmush tarzini yuksaltirishdan iborat. 1991-yil 18-noyabrda qabul qilingan “mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to'g'risida”gi qonunga muvofiq, davlat mol-mulkni xususiylashtirish masalalari bo'yicha 20 dan ortiq maxsus dasturlar ishlab chiqildi va ularni amalga oshirishga davlat boshchilik qildi. xususiylashtirish jarayoni umumiy uy-joy fondini, savdo, mahalliy sanoat, xizmat ko'rsatish korxonalarini, qishloq xo'jalik mahsulotlarini tayyorlovchi xo'jaliklarni davlat tasarrufidan chiqarishdan boshlandi. bu jarayon «kichik xususiylashtirish» deb nom oldi. 1992-1993-yillar xususiylashtirishning birinchi bosqichida “kichik xususiylashtirish” amalga oshirildi. buning oqibatida asosan maishiy xizmat va savdo korxonalari, transport va qurilishning kichik korxonalari, davlat …

5 / 28

izimining har xil to‘siqlari qishloqda islohotning borishiga xalaqit berardi. mulkning davlat tasarrufidan chiqarish jarayonining birinchi bosqichidagi eng muhim xulosa mulkdorlar sinfining shakllana boshlagani, xususiylashtirish mexanizmining ishlab chiqilishi, iqtisodiy islohotlarga nisbatan kishilar psixologiyasi va munosabatining o‘zgarishi bo‘ldi. mustaqillik yillari yuz bergan tub o‘zgarishlardan biri mamlakatda ikki yo‘l bilan mulkdorlar sinfi shakllana boshladi. birinchidan, kichik korxonalar va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish, ikkinchidan, pul mablag‘larini omonat kassalari yoki banklariga qo‘yish, qimmatbaho qog‘ozlarga aylantirish yo‘li bilan. iqtisodiy jihatdan erkin bo‘lgan mulkdor “o‘z boyligini ko‘paytirishdan manfaatdor bo‘libgina qolmay, balki butun mamlakatni boyitishga ham qodir bo‘ladi”-degan edi o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti i.a.karimov. kichik xususiylashtirish 1994- yildayoq tugallandi. davlat ixtiyorida bo'lgan bir milliondan ortiq kvartira yoki davlat uy-joy fondining 95 foizdan ortiqrog'i fuqarolarning xususiy mulki bo'lib qoldi. bunda har 3 kvartiraning bittasi egalariga imtiyozli shartlar bilan yoki bepul berildi. urush faxriylari, o'qituvchilar, tibbiyot xodimlari, ilmiy xodimlar va ijodiy ziyolilarga kvartiralar bepul berildi. 2002—yilga qadar respublika uy-joy fondining …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar"

8-mavzu. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar. reja: 1. iqtisodiy islohotlar. bozor munosabatlarining shakllanishi 2. iqtisodiyotning barqarorlashuvi va rivojlanishi 3. bozor infratuzilmasining shakllanishi, qishloq xo‘jaligidagi islohotlar, uning vazifalari va yo‘nalishlari. sanoat, avtomobilsozlik sohasining rivojlanishi 4. “harakatlar strategiyasi” yangi taraqqiyot bosqichi tayanch so'z va iboralar: iqtisodiy soha, islohot, xususiylashtirish, investitsiya, jamoa xo’jaligi, fermer xo’jaligi, bozor munosabatlari, narxni erkinlashtirish, sanoat, savdo, ishlab chiqarish, import, eksport, soliq tizimi mustabid tuzumdan qolgan iqtisodiy meros mustaqillik yillarida iqtisodiy hayotimizda ro'y bergan yangilanish, tub o'zgarishni yoritishga kirishar ekanmiz, avval...

This file contains 28 pages in DOCX format (71.7 KB). To download "mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillik yillarida o‘zbekist… DOCX 28 pages Free download Telegram