tasavvufta`limotirivojiningo`zigaxosxususiyatlari

PPTX 23 pages 696.4 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 696.4 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

markaziy osiyoda tasavvuf ta`limoti rivojining o`ziga xos xususiyatlari tasavvuf ta`limoti rivojining o`ziga xos xususiyatlari insoniyat murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonni boshidan kechirmoqda. xxi asr mafkuralar to'qnashuvi asri bo'lishini idrok etmoq zarur, bunda prezidentimiz i.karimovning "xxi asrda yadro poligonlaridan emas, balki mafkuraviy poligonlardan ehtiyot bo'lishimiz, mafkuraviy immunitet hosil qilishimiz lozim", degan fikrlari nihoyatda muhim. shuningdek, ''g'oyaga qarshi faqat g'oya, fikrga qarshi fikr, jaholatga qarshi ma'rifat bilan bahsga kirishmog'imiz, kurashmog'imiz kerak", degan so'zlarini alohida esda tutishimiz darkor. mustabid tuzum, jaholat va mutaassiblikka chorlovchi g'oyalarga qarshi milliy istiqlol g'oyasini qo'ya bilishimiz zarur. milliy istiqlol g'oyasi qanday mazmun kasb etadi? avvalo, milliy istiqlol g'oyasi millatidan qat'i nazar o'zbekiston respublikasting fuqarolarini tashkil etuvchi o'zbekiston xalqi (konstitutsiya, 8-modda) manfaatini ifoda etishini anglamog'imiz kerak. milliy istiqlol g'oyasinint bosh maqsadi: yurt tinchligi, xalq farovonligi va kelajagi buyuk bo'lgan davlatni qurish. bu maqsadni amalga oshirish uchun asosiy shart barqaror vaziyat. barqarorlikka qarshi bo'layotgan tahdidlar ichida eng xavflisi mafkuraviy tahdid, uning sinashta …

2 / 23

om davlati qurish, xalifalikni qayta tiklashga harakat qildilar. bu borada "islom ta'limoti nima deydi?" degan o'rinli savol tug'iladi. har qanday ta'limotni uning asl manbalari orqali tushunish, o'rganish maqsadga muvofiqdir. ana shu yo'ldan borib, islom dinida fiqhiy va aqdsaviy jihatdan qanday bo'linish, ajralishlar bo'lgani, uning sabablarini ilmiy, qiyosiy jihatdan o'rganish mazkur kursning bosh maqsadi hisoblanadi. modomiki, mazhablar haqida so`z borar ekan avvalo mazhab o`zi nima ekanligini bilib olishimiz zarur bo`ladi. mazhab so`zi arabcha “yo`nalish” degan ma`noni bildirib, islom terminalogyasida biror diniy masala, muammo bo`yicha muayyan ulamo fikriga ergashish, “uning yurgan yo`nalishidan boorish” (arabcha – zahaba a`la mazhabihi) ni bildiradi “mazhab” atamasi islom dininig diyarli barcha sohalarida aqida (kalom), fiqh, hadisshunoslik, falsafa, tasavvifda barobar ishlatiladi. ili islomda mazhab tushinchasi asosan fiqhiy nazhablarga nisbatan qo`llanilganligi sababli kiyinchalik ham ko`proq to`rt fiqhiy mazhab (hanafiylik, molikiylik, shofiylik, hanbaliylik) anglanadigan bo`lib qolgan. islom asosan ikki yo`nalish sunniylik (ahli sunna val jamoa- sunnat va jamoa ahli) va …

3 / 23

allohning zoti vasifatlari masalasi. 5. fiqhiy masalalar. har qanday musulmon fiqihda malum maktab yoki mazhabga masalan, hanafiylikka ergashgan bo`lishi bilan bir vaqtda, iymon masalasida asha`riy, taqdirb masalasida qadariy, sifat masalasida esa mo`taziliy aqidasida bo`lishi mumkin. azaldan bizning yurtimizda fiqihda hanafiylik, aqidada esa moturudiy talimotiga rioya qilib kelingan. lekin usul asosiy masalalar yuqorida sanab o`tilgan sunniylik mazhablari asosida hech qanday ihtilof, qarama – qarshilik yo`qdir. ularning barchasi (to`g`ri) yo`ldan boruvchi deb etibor etilgandir. 1. islom dinida etirof etilgan yo`nalish va mazhablar. 2. sunniylik ahli sunna val jamoa faqihlar ijtihod vositasi bilan ko`proq muomalotni ishlab chiqdilar. fiqh tarkib topish davrida iroq (bag`dod) da no`mon ibn sobit abu hanifa va madinada molik ibn anas faoliyat ko`rsatdilar. mazhab ( arabsha – yunalish, oqim, yul ta’limot),shariat mazhablari – islomda diniy huquq tizimlari va yunalishlari. hozirgi vaqtda sunniylikda turtda mazhab – hanafiylik, molikiylik, shofiylik,handaliylik, shialikda bir mazhab – jafariylik saqlanib qolgan. «tasavvuf» so’zining lug’aviy ma’nosi haqida …

4 / 23

iy g’oyadir. undagi «mo’minning mo’minga zulmi haromdir» qabilidagi shiorlari soddadil odamlarni o’ziga maftun qiladi. ilmda tasavvuf tarixidagi ikki bosqich, zohidlik va oriflik ajratiladi. zoxidlik davriga xos xususiyat olloh yo’lida toatibodat qilish va farzdir. ibrohim adham, hasan basriy, abduhoshim ko’fiy shu oqim vakillaridir. ix asr o’rtalaridan oriflik davri boshlanadi. bu paytda xonaqohdar vujudga kelgan, tasavvuf maktablari shakllanib qolgan edi. xiii—xiv asrlarga kelib unda nazariy-ilmiy jihatdan ham, amaliy jihatdan ham ko’tarilish davri kuzatiladi. tasavvuf islomning o’zi bilan birga rivojlanadi va keng omma orasiga yoyiladi. shunga ko’ra bu oqimni dunyodagi ko’plab xalqlarning ijtimoiy-falsafiy hamda badiiy tafakkurida uchratish mumkin. tasavvuf insonning ma’naviy kamolotga erishish yo’lidir. bu yo’l to’rt qismga ajratiladi: 1) shariat; 2) tariqat; 3) ma’rifat; 4) haqiqat. shariat ma’naviy komillikning ilk bosqichi hisoblanadi. unda asosiy islomiy talab va qoidalar o’rganilgan. «qur’on» va hadislardagi axloqiy-falsafiy, ilohiy ko’rsatmalarning mohiyati o’zlashtirilgan. oddiy so’fiy zohid shu bosqichdan yuqoriga ko’tarila olmagan. «tariqat» so’zining ma’nosi «yo’l» demakdir. bu yo’lda …

5 / 23

irish, oxiratni afzal bilish, haqiqat sirlaridan ogoh bo’la borish ko’zga tashlanadi. bu bosqichga erishgan zohid dunyoning hamma jismida, har bir voqea-hodisada olloh irodasini, uning sifatlarini ko’ra oladi. ammo bu hali o’zlashtirishning aql bilan bog’langan bosqichi hisoblanadi. ilohiy xislatlarni anglashda yolg’iz aqpning kuchi ojizlik qiladi. yusuf xos hojibning «qutadg’u bilig» asarida dastlab kuntug’di va oyto’ldi — ikki donishmand dunyo hodisalari haqida suhbatlashadi. oyto’ldi vafotidan so’ng uning o’g’li o’gdulmish ayni jumboqlar ustida bosh qotiradi. uning aql timsoli ekanligini nazarga olaylik. adib shu uch obraz bilan kifoyalanmaydi. balki, zohid— o’zg’urmish obrazini ham kiritadi. demak, shu asar qahramonlarining tanlanishvdayoqtasavvufning bshshsh yo’liga ishora bor. haqiqat tasavvufning eng yuqori—oliy bosqichidir. unda ezgulik va yomonlikning moxiyatini to’la anglab etish, har qanday ko’ngil istaklarini pinhon tutishning uddasidan chiqish hamda shariat, tariqat, ma’rifat talablarini to’liq bajarish talab qilinadi. tasavvuf, asosan ma’naviy jarayondir. unda inson qalbini boyitadigan omillarga chorlov nihoyatda kuchli. tasavvuf oqimi o’z adabiyotini ham yuzaga keltirdi. muhammad g’azzoliy, …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvufta`limotirivojiningo`zigaxosxususiyatlari"

markaziy osiyoda tasavvuf ta`limoti rivojining o`ziga xos xususiyatlari tasavvuf ta`limoti rivojining o`ziga xos xususiyatlari insoniyat murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonni boshidan kechirmoqda. xxi asr mafkuralar to'qnashuvi asri bo'lishini idrok etmoq zarur, bunda prezidentimiz i.karimovning "xxi asrda yadro poligonlaridan emas, balki mafkuraviy poligonlardan ehtiyot bo'lishimiz, mafkuraviy immunitet hosil qilishimiz lozim", degan fikrlari nihoyatda muhim. shuningdek, ''g'oyaga qarshi faqat g'oya, fikrga qarshi fikr, jaholatga qarshi ma'rifat bilan bahsga kirishmog'imiz, kurashmog'imiz kerak", degan so'zlarini alohida esda tutishimiz darkor. mustabid tuzum, jaholat va mutaassiblikka chorlovchi g'oyalarga qarshi milliy istiqlol g'oyasini qo'ya bilishimiz zarur. milliy istiqlol g'oyasi qan...

This file contains 23 pages in PPTX format (696.4 KB). To download "tasavvufta`limotirivojiningo`zigaxosxususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvufta`limotirivojiningo`zi… PPTX 23 pages Free download Telegram