buxgalteriya hisobi

DOCX 13 стр. 93,2 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 93,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

mavzu-8. o‘zbekiston respublikasida boshqaruv hisobini tashkil etishning rivojlanish yo‘nalishlari 8.1. buxgalteriya hisobining respublikamizda rivojlanish yo‘nalishlari iqtisodiyotni yanada erkinlashtirish sharoitida faoliyat yuritish korxonalarda boshqarishni tubdan o‘zgartirish, xo‘jalik mexanizmini o‘zgartirish va uning axborot ta’minoti asosi bo‘lgan buxgalteriya hisobi sohasida ham islohotlar o‘tkazish masalasini o‘rtaga qo‘ydi. o‘tgan uzoq vaqt ichida buxgalteriya hisobi, asosan, davlat mulki butligi ustidan nazorat qilish, hisobot tuzish vositasi hisoblandi va u natijada korxonaning boshqaruv bo‘limlaridan ajralib qoldi. buning oqibatida juda murakkab va qat’iy tartibga solingan buxgalteriya hisobi yuzaga keltirildi. korxonalarni boshqarishda buxgalteriya hisobi ma’lumotlaridan o‘ta qoniqarsiz foydalanildi. hozirga kelib, iqtisodiyotimizga xorijiy sarmoyaning kirib kelishi, xususiylashtirishning rivojlanishi, turli mulkchilik shaklidagi korxonalarning tashkil topishi, iqtisodiy adabiyotlar va matbuotda buxgalteriya hisobini bozor munosabatlariga mos tarzda takomillashtirish lozimligi haqida turli tortishuvlar boshlanishiga sabab bo‘ldi. mustaqillikning o‘tgan davri ichida bu borada ko‘pgina ishlar amalga oshirildi. jumladan, schyotlar rejasi takomillashtirildi, buxgalteriya hisobi haqidagi qonun, “xarajatlar tarkibi va moliyaviy natijalarni shakllantirish haqida”gi nizom qabul qilindi. biroq …

2 / 13

hiqqan holda buxgalteriya hisobining tezkorlik va analitik xususiyatini hamda uni ishlab chiqarishni tashkil etish, me’yorlash, iqtisodiy tahlil va nazoratlar bilan o‘zaro hamkorligini kuchaytirish zaruratini taqozo qiladi. bozor iqtisodiga o‘tish buxgalteriya hisobi tizimi, buxgalteriya xizmatining tashkiliy tuzilishi, funksiyasi va hokazolarni tubdan o‘zgartirishni talab etmoqda. bu bozor munosabatlari rivojlangan g‘arb davlatlaridagi ichki (boshqaruv) hisobni o‘rganishning amaliy ahamiyati va uni respublikamizning bozor iqtisodiga o‘tishdagi o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda amaliyotga tatbiq etishga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytirmoqda. xorij tajribasini o‘rganish kuchli raqobat kurashi sharoitida korxonalarni samarali boshqarish uchun buxgalteriya hisobini xalqaro standartlardan qanday foydalanish kerakligini yaqqol ko‘rsatib bermoqda. uning xususiyatlarini o‘rganib amaliyotga joriy etish bilan birga, mamlakatda uzoq davr mobaynida shakllangan nazariy bilim va amaliy tajribadan ham voz kechmaslik zarur. xulosa shuki, respublikamiz taraqqiyotining hozirgi davrida korxonalarni boshqarishning takomillashgan va mukammal buxgalteriya hisobini yaratish asosiy vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. buning uchun xorijiy mamlakatlar korxonalaridagi boshqaruv hisobi borasidagi tajribalarni o‘rganish, respublika korxonalari amaliyotida qo‘llanilayotgan buxgalteriya …

3 / 13

yuritila boshlandi. dastlab bu tushunchaning mohiyatini aniqlab olaylik. hozirgacha olimlar hisobning bu turiga boshqaruv qarorlarini qabul qilishga yo‘naltirilgan xarajatlar hisobi va mahsulot tannarxini kalkulatsiya qilish sifatida ta’rif bermoqdalar. bu qisman to‘g‘ri, albatta. chunki boshqaruv hisobi ishlab chiqarish xarajatlari hisobi va tannarxni kalkulatsiya qilishning uslubiyati va texnik tarifiga yo‘naltirilgan bo‘lsa, boshqaruv hisobi mavjud holatni tahlil etish, qaror qabul qilish, ehmlardan foydalanish, resurslardan foydalanish va tannarxning shakllanishini boshqarish, xarajatlarning me’yordan chetga chiqishini tahlil qilish va boshqalarni qamrab oluvchi ma’lumot istemolchilarning talablarini o‘rganishga yo‘naltiriladi, ya’ni bir so‘z bilan aytganda, u ishlab chiqarishni optimallashtirishning faol quroliga aylanadi. shu bilan bir qatorda, ayrim iqtisodchi olimlarimiz boshqaruv hisobining yanada kengroq ta’rifini berishga harakat qilishmoqda. bu ta’rif bo‘yicha boshqaruv hisobi xarajatlar va daromadlarning hisobi, butun xo‘jalik faoliyatining, shu jumladan, kapital qo‘yilmaning samaradorligini hisobga olish va xo‘jalik jarayonlarini optimallashtirish usullarini o‘z ichiga olmoqda. iqtisodiy adabiyotlarda yuqoridagilarga o‘xshash juda ko‘p ta’riflar mavjud, biroq hozirgacha boshqaruv hisobi masalasi bo‘yicha yagona …

4 / 13

rakki, bir xil mualliflar boshqaruv hisobining bajaradigan vazifasiga ko‘proq e’tibor bermoqdalar. boshqaruv hisobi ichki ehtiyojga mo‘ljallanib, korxona rahbariyatini boshqaruv uchun lozim bo‘ladigan ma’lumotlar bilan ta’minlab berishi kerak ekan, uning ma’lumotlari qanday bo‘lishi kerak, degan savolning tug‘ilishi tabiiydir. boshqaruv hisobi ma’lumotlari: · korxonaning ma’lumot beradigan boshqaruv xodimi boshqaradigan qismiga tegishli bo‘lishi lozim. chunki ishlab chiqarish rahbarini, misol uchun, sotish xarajatlari haqidagi ma’lumotlar qiziqtirmaydi; · istiqbolni rejalashtirishni ham o‘z ichiga olishi kerak; · quyidagi ikki talabni qondirishi lozim: – foydali bo‘lishi; – uni olishga ketgan xarajatlar juda qimmatga tushmasligi lozim, ya’ni ma’lumot ahamiyati bilan uni olish uchun ketgan xarajatlar birinchisining foydasiga hal bo‘lishi kerak. boshqaruv ma’lumotlari boshqaruvchilar tomonidan turli qarorlar qabul qilishda qo‘llaniladi. bu qarorlarni quyidagi 4 guruhga ajratish mumkin: 1. moliya bilan bog‘liq qarorlar – korxona faoliyat ko‘rsatishi uchun lozim bo‘ladigan mablag‘ning miqdorini aniqlash va moliyalashtirish manbalari. 2. mablag‘lardan foydalanish haqidagi qarorlar – korxona sarmoyasidan qanday qilib samarali foydalanish kerakligini aniqlash. …

5 / 13

liyaviy natijalarning hosil qilinishi va foydalanilishini boshqarish, ishlab chiqarishni o‘rganish va foydalanilishini boshqarish, ishlab chiqarishni o‘rganish holatlari va h.k.lar bilan boshqarish yaqqol ifodalangan, davriy xarakterga ega bir paytda yopiq boshqaruv tizimi paydo bo‘ladi. shunday ekan, boshqaruv hisobi umumiy (moliyaviy) hisobdan nimasi bilan farq qiladi? buxgalteriya hisobining bu ikki turini taqqoslab tahlil qilish muallifga ularning oldida turgan maqsadlari, hajmi, ma’lumotlari, iste’molchilari, reglament belgilash obyektlari, ma’lumotlarining tezkorligi bo‘yicha asosiy farqlarini ajratish imkonini beradi: boshqaruv hisobi, asosan, kelajakka yo‘naltirilgan va korxona darajasida rejalashtirish bilan uzviy bog‘langan, moliyaviy hisob esa sodir bo‘lgan umumxo‘jalik jarayonlarini qayd etadi; boshqaruv hisobi umumiy qabul qilingan andozalarga amal qilmaydi, moliyaviy hisob esa qat’iy nizom va andozalar doirasida yuritiladi; boshqaruv hisobi tez o‘zgaruvchan bo‘ladi va aniq bir xo‘jalik muomalalari va vazifalarini echish uchun zarur ma’lumotlarni olishdagi roli bilan ajralib turadi, moliyaviy hisob esa oldindan belgilangan bo‘ladi va sharoitga qarab o‘zgarmaydi; boshqaruv hisobi o‘z faoliyati, e’tiborini alohida bir xo‘jalik faoliyati bo‘g‘inlariga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxgalteriya hisobi"

mavzu-8. o‘zbekiston respublikasida boshqaruv hisobini tashkil etishning rivojlanish yo‘nalishlari 8.1. buxgalteriya hisobining respublikamizda rivojlanish yo‘nalishlari iqtisodiyotni yanada erkinlashtirish sharoitida faoliyat yuritish korxonalarda boshqarishni tubdan o‘zgartirish, xo‘jalik mexanizmini o‘zgartirish va uning axborot ta’minoti asosi bo‘lgan buxgalteriya hisobi sohasida ham islohotlar o‘tkazish masalasini o‘rtaga qo‘ydi. o‘tgan uzoq vaqt ichida buxgalteriya hisobi, asosan, davlat mulki butligi ustidan nazorat qilish, hisobot tuzish vositasi hisoblandi va u natijada korxonaning boshqaruv bo‘limlaridan ajralib qoldi. buning oqibatida juda murakkab va qat’iy tartibga solingan buxgalteriya hisobi yuzaga keltirildi. korxonalarni boshqarishda buxgalteriya hisobi ma’lumotlaridan o‘t...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (93,2 КБ). Чтобы скачать "buxgalteriya hisobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxgalteriya hisobi DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram