elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha

PPTX 14 pages 987.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 987.9 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

7-amaliy mashg‘ulot. 7-amaliy mashg‘ulot. kuchlanishi 1000 v gacha bo‘lgan elektr uskunalarida erga ulagichlarni hisoblash elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha. hozirgi paytda insoniyat hayotini elektr tokisiz tasavvur qilish juda qiyin. u ishlab chiqarishda, transportda, maishiy hayotda va hayotning barcha jabhalarda keng qo‘llaniladi. shu bilan birga elektr toki tufayli jarohatlanish havfi ham oshib borayapti. olimlarning tadqiqot qilishlaricha elektr bilan jarohatlanishda quyidagi faktorlar ta’sir qilar ekan: tok kuchi, kuchlanish, tokning turi va chastotasi, tokning tanadan o‘tish yo‘li, tokning ta’sir qilish vaqti hamda odam tanasining shaxsiy xususiyatlari. odam tanasidan o‘tayotgan tok kuchi qiymati elektr toki bilan jarohatlanishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. 7.1 jadvalda tok kuchi qiymatlari va ularning organizmga reaksiyasi keltirilgan. ta’sir chegarasi nomi ta’sir qilish harakteri kishi tanasidan o‘tayotgan tok kuchi, a. o‘zgaruvchan o‘zgarmas sezish chegarasi qo‘l barmoqlari salgina qaltiraydi. issiqlik sezila boshlaydi. 0,5-1,5 ma (0,0005-0,0015) a 5,7 ushlab qolmaydigan barmoq mushaklarining qisqari-shi. tokli simlarni ushlab olganda qiyinchilik bilan bo‘lsada tokdan ajratib oladi. 6-10, …

2 / 14

15-20 m masofada erda tokli maydon hosil bo‘ladi. shu maydonga kirib qolgan kishi oyoqlari orasida qadam kuchlanishi (r 0,8m) paydo bo‘ladi, bu esa havfli. tokning turi va chastotasi. ishlab chiqarish chastotasidagi (50 gs) o‘zgaruvchan tok kishining asab sistemasiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi va mushaklarni qisqartiradi. shuning uchun kishi tokli qismlarga tegib ketsa (tok kuchi 0,02 a) mustaqil ulardan ajralib chiqolmaydi. chastotaning ortishi bilan tokning havfli ta’siri kamayib boradi. lekin bu pasayish 1000 gs gacha davom etadi. chastotasi 50 gs va 500 gs bo‘lgan tok bir xil havflidir. himoyalash uchun yerga ulash sxemasini o‘rganish. tokning yo‘li. bunda elektr tokining kishi tanasidan o‘tish yo‘li tushuniladi. bu jarohatlanishda muhim ro’l o‘ynaydi. organizmda tokning o‘tish yo‘li quyidagicha bo‘lishi mumkin. tok tanadan eng qisqa yo‘l bilan o‘tadi degan fikr noto‘g‘ridir. har xil a’zolarning tokka qarshiligi har xildir. bunda eng muhimi umumiy tokning necha foizi yurakdan o‘tishidadir. masalan: qo‘ldan-qo‘lga o‘tganda yurakdan 3,3% chap qo‘ldan oyoqqa o‘tganda yurakdan …

3 / 14

i, ya’ni taqriban har-bir zarba bir sekundga to‘g‘ri keladi. shu vaqt ichida yurak mushaklari ham taranglashgan va bo‘shashgan holatda bo‘ladi. bu vaqtni sikl deb ataladi. bir sikl davomida yurak 0,1 s davomida bo‘shashgan holatda bo‘ladi. bu esa faza deb ataladi. agar tokning urish vaqti fazaga to‘g‘ri kelib qolsa yurak fibrillyasiyasi deb atalgan hodisa ro‘y beradi, ya’ni yurak urishdan to‘xtab qoladi. bu esa juda havfli. bunday hollarda vrachlar deffibrillyator degan asbob bilan katta tok yordamida yurakni yana ishlatib yuboradilar. elektr tokidan jarohatlanishni oldini olish uchun profilaktik tadbirlar muhim ro’l o‘ynaydi. bular quyidagilardir. 1. tok yuruvchi qismlarni ishonchli ixotalash. 2. tok yuruvchi qismlarni to‘sish. 3. himoyalash maqsadida yerga ulash. 4. himoyalash maqsadida nol simiga ulash. 5. himoyalash maqsadida uzib qo‘yish. himoya vositalari va asboblari. ushbu amaliy mashg‘ulotda himoyalash maqsadida erga ulash tadbirini ko‘rib chiqamiz. himoyalovchi erga ulash - mashinaning tok yurmaydigan, lekin tasodifan kuchlanish ostida bo‘lib qolishi mumkin bo‘lgan qismlarini erga o‘tkazgich …

4 / 14

ta bo‘lgan erlarda bir erdan ( masalan transformatorda) nol simni erga ulab boshqa barcha mashinalarni shu nol simiga ulash qulayroqdir (7.1-rasm). 7.2-rasm. himoyalash uchun nolga ulash sxemasi. himoyalash uchun uzib qo‘yish bu elektr uskunalarida kishini tok urish havfi paydo bo‘lganda avtomatik ravishda o‘chirib qo‘yish tizimiidir (7.2-rasm). 7.3-rasm. himoyalash uchun uzib qo‘yish sxemasi. elektr uskunalarini boshqaruvchi ishchini elektr toki urishidan himoya qilish uchun quyidagi vositalar va asboblar qo‘llanadi (7.3-rasm): 1. ixotalovchi- kishini tok o‘tayotgan qismlardan to‘sadi, ixotalaydi. masalan: dielektrik qo‘lqoplar, kalishlar, botilar, rezina gilamlar, poyondozlar, tagliklar, shtanga va qisqichlar dastagi tok o‘tkazmaydigan qilib ishlangan asboblar. 2. kuchlanish ko‘rsatkichlar. 3. ko‘chma va vaqtinchalik erga ulovchilar, to‘sqichlar va ogohlantiruvchi plakatlar. 4. himoyalovchi vositalar: ko‘zoynaklar, gazniqoblar, raspiratorlar va h.k. 5. balandda ishlash mo‘ljallangan moslamalar, stremyaka narvonlar, monterlar tirnoqlari (oyoqqa bog‘lab stolbaga chiqadigan asbob), monter kamarlari va h.k. 8.4-rasm. tok urishidan himoya qilish uchun vosita va asboblar. image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image2.png image3.png …

5 / 14

elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha"

7-amaliy mashg‘ulot. 7-amaliy mashg‘ulot. kuchlanishi 1000 v gacha bo‘lgan elektr uskunalarida erga ulagichlarni hisoblash elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha. hozirgi paytda insoniyat hayotini elektr tokisiz tasavvur qilish juda qiyin. u ishlab chiqarishda, transportda, maishiy hayotda va hayotning barcha jabhalarda keng qo‘llaniladi. shu bilan birga elektr toki tufayli jarohatlanish havfi ham oshib borayapti. olimlarning tadqiqot qilishlaricha elektr bilan jarohatlanishda quyidagi faktorlar ta’sir qilar ekan: tok kuchi, kuchlanish, tokning turi va chastotasi, tokning tanadan o‘tish yo‘li, tokning ta’sir qilish vaqti hamda odam tanasining shaxsiy xususiyatlari. odam tanasidan o‘tayotgan tok kuchi qiymati elektr toki bilan jarohatlanishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. 7.1 jadvalda tok kuchi...

This file contains 14 pages in PPTX format (987.9 KB). To download "elektr havfsizligi bo‘yicha tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr havfsizligi bo‘yicha tus… PPTX 14 pages Free download Telegram